Grupa Enea rozpoczyna realizację Programu Rewitalizacji i Eksploatacji Hałd Kopalnianych, zaprojektowanego przez Zespół Ekspertów Gospodarczych w Ministerstwie Aktywów Państwowych. Porozumienie o współpracy podpisały w tym celu Lubelski Węgiel Bogdanka (Grupa Enea) i Grupa CZH. Pozyskany z hałd węgiel będzie mógł być z powodzeniem wykorzystany przez energetykę. Rekultywacja składowisk pozwoli również na uwolnienie terenów, na których w przyszłości powstaną odnawialne źródła energii, takie jak farmy fotowoltaiczne. Pilotażowa instalacja rozpocznie pracę w LW Bogdanka na przełomie 2022/23 roku. Docelowo Program pozwoli uzyskiwać z hałd w Polsce nawet 2 mln ton węgla rocznie.

CZH to polska firma, która funkcjonuje na rynku od ponad 70 lat i związana jest z górnictwem. Obecnie większościowym akcjonariuszem spółki jest Agencja Rozwoju Przemysłu. CZH od wielu lat rozwija kompetencje związane z zagospodarowaniem składowisk odpadów pogórniczych. Firma dysponuje technologią modułowych instalacji służących do odzyskiwania węgla oraz kruszyw i innych surowców z hałd powstających w wyniku wydobycia przy kopalniach.

– Rozpoczęcie współpracy pomiędzy LW Bogdanką z Grupy Enea oraz Grupą CZH w zakresie wykorzystania potencjału hałd górniczych jest przykładem naszego myślenia o spółkach z udziałem Skarbu Państwa, które działając w poczuciu współodpowiedzialności za polską gospodarkę poszukują z powodzeniem niestandardowych rozwiązań odpowiadając na potrzeby rynku. Wykorzystanie potencjału hałd górniczych i zgromadzonego w nich węgla oraz innych przydatnych materiałów jest jednym ze sposobów dywersyfikacji źródeł pozyskiwania surowców. Ma również bardzo istotną wartość ekologiczną - likwidacja hałd pozytywnie wpłynie na środowisko i może uruchomić nowe
możliwości rozwoju energetyki odnawialnej – powiedział  wicepremier Jasek Sasin, minister aktywów państwowych.

Grupa Enea jako pierwsza uruchamia na swoich terenach prace nad instalacją infrastruktury, która pozwoli na realizację założeń Programu i uzyskanie pierwszych partii węgla z hałd już na początku 2023 roku.  

– Projekt odzysku węgla i innych surowców z hałd kopalnianych wpisuje się w ideę gospodarki obiegu zamkniętego. Jest to podejście sukcesywnie rozwijane w branży energetycznej, bo od lat elektrownie sprzedają tak zwane UPS-y (uboczne produkty spalania), które są cennym surowcem wykorzystywanym przykładowo w drogownictwie. Liczymy, że nasz projekt realizowany w LW Bogdanka zainicjuje szeroki ogólnopolski program likwidacji hałd i przyczyni się do odblokowania tych terenów pod inwestycje w odnawialne źródła energii. Inicjatywa jest częścią realizowanej przez Grupę Enea odpowiedzialnej transformacji energetycznej – powiedział Paweł Majewski, Prezes Zarządu Enea S.A.

W ramach projektu LW Bogdanka udostępni teren wraz z zapleczem logistycznym, na którym CZH wybuduje modułową instalację odzysku. Instalacja nie będzie kolidowała ze standardowym funkcjonowaniem składowiska i działaniem kopalni. Poza węglem, odzyskany zostanie materiał mineralny, który może znaleźć np. zastosowanie w budownictwie.

– Podpisane porozumienie o współpracy daje szansę na znalezienie rozwiązania na ograniczenie ilości odpadów pogórniczych. Pozyskujemy partnera, który od wielu lat rozpoznaje możliwości zagospodarowania składowisk poprzez separacje węgla i kamienia. Bogdanka posiada infrastrukturę, która umożliwia bezpieczne oraz efektywne posadowienie i wykorzystanie tej instalacji – powiedział  Artur Wasilewski, p.o. Prezesa Zarządu Lubelskiego Węgla „Bogdanka” S.A.

 – Badamy możliwości odzyskiwania surowców krytycznych z odpadów pogórniczych. Dostęp do surowców krytycznych oraz pierwiastków niezbędnych do właściwego rozwoju gospodarki decydować będzie o jej zdolności do transformacji, a także o konkurencyjności. Zabezpieczenie dostaw surowców, tak z zewnątrz, jak i krajowych to strategiczna konieczność. Lepsze rozpoznanie złóż surowców przyszłości w Polsce oraz ich eksploatacja w najbliższych latach powinny stanowić filar zrównoważonej transformacji – powiedział  Marek Koźbiał, prezes zarządu Grupy CZH.

Technologie pozwalające na odzysk węgla ze zwałowisk są znane i powszechnie stosowane. Opierają się na procesach wykorzystywanych w zakładach przeróbki mechanicznej węgla kamiennego. Modułowa instalacja proponowana przez CZH zapewnia pełną linię technologiczną (od klasyfikacji, przez wzbogacanie po odwadnianie) i może być skalowana w zależności od potrzeb poprzez budowę dodatkowych modułów. Wpływa to nie tylko na wolumen odzyskanych surowców, ale i tempo zagospodarowania hałdy. Pozwala także uwzględnić specyfikę składowiska i optymalizować odzyskanie zasobów.

CZH planuje, że pierwszy z modułów do odzysku powstanie na terenie LWB na przełomie 2022/2023 roku. Jeden moduł ma zdolności produkcyjne na poziomie około 100 tys. ton węgla rocznie.  Odzysk węgla z hałd może znaleźć w Polsce szerokie zastosowanie. Na terenie kraju zidentyfikowano ok. 150 hałd, w których składowane są odpady wydobywcze. Zajmują one łącznie powierzchnię ponad  11 tys. ha. Szacuje się, że może być w nich zgromadzone od kilku do kilkunastu procent węgla, a także inne frakcje cennych surowców. Zakładając, że w każdej z hałd zawartość węgla może wynosić od 8% do 15%, a każda z hałd ma wielkość ok. 10 mln ton, to do pozyskania byłoby ok. 130 mln ton z czego ok. 50% nadających się do ekonomicznie uzasadnionego odzysku. Z kolei znaczna część zidentyfikowanego obszaru (z 11 tys. ha) może zostać wykorzystana jako teren do budowy farm fotowoltaicznych, jak również, jaki farm wiatrowych wspierając w ten sposób rozwój źródeł OZE
w Polsce.