W kalkulacjach ministerstwa pominięto kilka kluczowych aspektów. Nie uwzględniono wzrostu CAPEX-u i OPEX-u, rzeczywistych wskaźników bilansowania energii, pełnych nakładów na infrastrukturę przyłączeniową, realistycznych założeń dotyczących krzywej uczenia, ryzyk związanych z ograniczeniami sieciowymi oraz ujemnymi cenami energii, a także globalnych i geopolitycznych wyzwań wpływających na dostępność komponentów.

– Wątpliwości budzi tzw. krzywa uczenia, której założenia oraz wynikające z nich wartości nie zostały podane w uzasadnieniu, ale która arbitralnie obniża kalkulowany poziom nakładów inwestycyjnych i operacyjnych przyjętych do kalkulacji. Branża morskiej energetyki wiatrowej od pewnego czasu zmaga się ze wzrostem CAPEX-u i OPEX-u, dlatego przyjęte założenia odbiegają od realiów rynkowych. Ponadto założone na poziomie 2 zł/MWh. Koszty bilansowania są za niskie. Jest to poziom nierealny a przez to nieakceptowalny. My już w 2022 r., podczas konsultacji rozporządzenia ws. I fazy rozwoju Offshore w Polsce, wskazywaliśmy kwotę 12 zł/MWh. W czerwcu 2024 doszło do reformy rynku bilansującego, co zwiększyło koszty bilansowania do 20 zł/MWh. To pokazuje z jakim wzrostem kosztów się zmagamy – komentuje Gajowiecki.

Należy pamiętać, że w polskich warunkach rynkowych to inwestor pokrywa całkowity koszt budowy infrastruktury przyłączeniowej na morzu i lądzie, co znacząco podnosi koszt realizacji farmy. – Zatem przyjmowanie do obliczeń jedynie odległości od brzegu jest niezasadne, gdyż istotna jest odległość farmy do punktu przyłączenia, co w niektórych przypadkach zwiększa przyjęte założenia nawet o 25 % – wskazuje PSEW. Ponadto, w przypadku projektów najbardziej oddalonych od punktów przyłączenia na lądzie, trzeba wkalkulować w wydatki prawdopodobną konieczność wyprowadzenia mocy z farmy w technologii prądu stałego.

Do aukcji mają przystępować projekty z trzech Ławic: Środkowej, Słupskiej oraz Odrzanej. Dwa z nich, na Ławicy Środkowej, nie spełniają kryterium ujętego w rozporządzeniu. Są ulokowane zbyt daleko od lądu, praktycznie na granicy wód terytorialnych ze Szwecją, a zaproponowana cena maksymalna nie umożliwi ich rentownej realizacji. Tymczasem, aby aukcja w 2025 r. w ogóle się odbyła, konieczne są minimum trzy oferty. Przy wykluczeniu dwóch pojawia się więc ryzyko, że aukcje się nie odbędą, a nowe elektrownie na Bałtyku nie powstaną.

Warto wziąć pod uwagę, że obecnie również kraje, które oferują znacznie korzystniejsze warunki inwestycji w offshore wind niż Polska, w tym np. Wielka Brytania, podnoszą maksymalne ceny w aukcjach. Globalne wyzwania w tym sektorze hamują bowiem rozwój nawet na tych najdojrzalszych rynkach.

Częściowym remedium na tę sytuację może być z pewnością tworzenie zachęt inwestycyjnych po stronie łańcucha dostaw. – To w perspektywie dekady mogłoby skutecznie złagodzić sytuację ostrej nierównowagi rynkowej i w konsekwencji pozwolić na obniżenie kosztów w fazie realizacji, a następnie znaleźć przełożenie na możliwe do zaoferowania przez wytwórców ceny za 1 MWh – przewiduje Budzyński. – Rozwój przemysłowy, dzięki wdrożeniu na poziomie unijnym oraz krajowym strategii wspierającej rozwój przemysłowo-gospodarczy w tej dziedzinie długoterminowo, będzie stanowił bodziec dla gospodarczego rozwoju Europy, a w tym Polski. Koronnym argumentem za wsparciem dla gałęzi przemysłu związanych z morską energetyką wiatrową jest praktycznie gwarantowany popyt w okresie ok. dwóch–trzech najbliższych dekad – dodaje.

Uwagi i opinie do projektu rozporządzenia można zgłaszać do 4 września 2024 r. Janusz Gajowiecki zapewnia, że PSEW zamierza aktywnie uczestniczyć w konsultacjach: – Kluczowym czynnikiem sukcesu rozwoju naszej branży offshore jest ciągłość inwestycji i ich przewidywalność w długiej perspektywie. Wszystkie zastrzeżenia do projektu rozporządzenia zgłosimy do MKiŚ w trybie konsultacji. Jesteśmy otwarci na dyskusję i gotowi do współpracy z rządem, licząc na wspólne wypracowanie najlepszych rozwiązań dla rozwoju energetyki wiatrowej w Polsce.

Przypomnijmy, że cena maksymalna ustalona dla projektów z I fazy wynosiła 319,60 zł/MWh. Wówczas prezes URE przyznał prawo do pokrycia ujemnego salda dla projektów o łącznej mocy 5,9 GW. Wsparcie otrzymało w sumie 7 inwestycji.

Aukcje II fazy zaplanowano na lata 2025, 2027, 2029 oraz 2031. W ich wyniku ma powstać odpowiednio 4 GW, 4 GW, 2 GW i 2 GW mocy zainstalowanej.