Think tank REN21 opublikował tegoroczną edycję raportu na temat globalnego stanu odnawialnych źródeł energii – „Renewables 2024. Global status raport”. Mimo rekordów oddawanych mocy, obawy REN21 budzi dominacja Chin w globalnym łańcuchu dostaw oraz zbyt niskie nakłady inwestycyjne w sektor zielonej energii.

Jak donosi tegoroczny raport, w ubiegłym roku globalny sektor OZE znajdował się na ścieżce dynamicznego progresu głownie za sprawą boomu w dziedzinie fotowoltaiki oraz znacznego wzrostu inwestycji w sektor energetyczny, co stanowi pokłosie podążania za celami klimatycznymi porozumienia szczytu COP28.

Globalny wzrost mocy pochodzących z OZE wzrósł o 36 proc. r/r, osiągając poziom 473 GW, zaś fotowoltaika była w głównej mierze motorem rozwoju, odpowiadając za 75 proc. oddanych mocy OZE – stwierdza raport. 

Moc OZE na świecie. Chiny globalny liderem 

Postęp w oddawaniu mocy energii odnawialnej był zróżnicowany w zależności od regionu i oraz zastosowanej technologii. 

W Stanach Zjednoczonych jedyny wzrost w stosunku do 2022 roku dotyczył fotowoltaiki, której łączna moc zainstalowana wzrosła o ponad 50 proc. r/r do prawie 33 GW, podczas gdy przyrost mocy wiatrowej spadł do najniższego poziomu od 2014 roku – czytamy w raporcie.

W UE ubiegłoroczna moc zainstalowana w fotowoltaice wzrosła do 56 GW, zaś przyrost mocy elektrowni wiatrowych wyniosły 17 GW.

Chiny dominowały w produkcji technologii do energii odnawialnej, szczególnie fotowoltaiki, a także były również głównym dostawcą i producentem surowców krytycznych. 

W Państwie Środka znajduje się ponad 80 proc. światowej produkcji paneli słonecznych. Chociaż dominacja Chin w fotowoltaice była kluczowa dla obniżenie kosztów na całym świecie, to wysoka koncentracja produkcji wiąże się z ryzykiem – zauważono w raporcie. 

Podobnego zdania jak REN21 jest Wood MacKenzie, wedle którego raportu „Global solar module manufacturer ranking 2024”, 9 z 12 największych producentów w nowym globalnym rankingu producentów modułów fotowoltaicznych to właśnie firmy chińskie. 

Per aspera ad astra, czyli droga OZE do gwiazd

Inwestycje w energię odnawialną i paliwa osiągnęły rekordowy poziom w ubiegłym roku, wynoszący 622,5 mld dolarów, co stanowi wzrost o 8 proc. r/r. 

Dynamika rozwoju sektora OZE stanowi pokłosie dostosowania interesariuszy względem ambitnych celów polityki klimatycznej, kwestiami bezpieczeństwa energetycznego oraz strategiami przemysłowymi w odpowiedzi na zachodzącą transformację energetyczną.

Głównym czynnikiem kształtującym sytuację gospodarczą stanowiły ceny energii – czytamy w raporcie. W wielu krajach ceny energii elektrycznej pozostały wysokie pomimo znacznego spadku cen surowców energetycznych.

Mimo dynamicznego rozwoju sektora OZA oraz kolejnych rekordów oddawanych mocy, sukces nie obywał się bez trudności.

Wysokie koszty kapitałowe i rosnące stopy procentowe, zwłaszcza na rynkach wschodzących, stanowiły wyzwanie dla finansowania projektów energetycznych, potencjalnie spowalniając regionalne przejście na zieloną energię oraz zwiększając nierówności energetyczne.

REN21 w przytaczanym raporcie wskazuje, że wiodącymi czynnikami wpływającymi na mniejszy od potencjalnego rozwój OZE stanowiły konflikty geopolityczne, których efektem były zakłócenia łańcucha dostaw.

Na uwagę w kontekście zielonej energii zasługuje kwestia emisji gazów cieplarnianych związane z sektorem energetycznym, które wzrosły o 1,1 proc. r/r, osiągając poziom 37,5 mld ton CO2 – stwierdza raport. 

Kręta droga do sukcesu. Wyzwania i możliwości stojące przed globalnym OZE

Podsumowując krajobraz rozwoju globalnego sektora OZE, REN21 zauważa kilka czynników mogących wpływać na dalszą dynamikę.

Inwestycje w sektor OZE były spowolnione za sprawą wysokich stóp procentowych. Co więcej, wyższe koszty nakładów na kluczowe surowce – w tym surowce krytyczne – dodatkowo wpłynęły na środowisko inwestycyjne.

Trwające konflikty geopolityczne i napięcia międzynarodowe nadal zakłócają globalne łańcuchy dostaw i wpływają na krajobraz energetyczny, czyniąc sektor odnawialnych źródeł energii podatnym na spory, a co za tym idzie, potencjalne zakłócenia globalnego łańcucha dostaw. 

Mówiąc o wyzwaniach, raport wspomina również o możliwościach. 

Czynnikiem napędzającym rozwój globalnego sektora odnawialnych źródeł energii w działaniach będących pokłosiem ubiegłorocznego szczytu klimatycznego COP 28.

– Znajdujemy nadzieję w zobowiązaniach podjętych podczas COP28 –  potrojeniu mocy odnawialnych i podwojeniu efektywności energetycznej do 2030 roku. Zobowiązania te mogą jednak stać się pustymi obietnicami, jeśli nie zostaną poparte natychmiastowymi, radykalnymi działaniami – stwierdza w raporcie Rana Adib, dyrektor wykonawczy w REN21.

Fot. Depositphotos