Za nami wybory do parlamentu europejskiego, zaś przed europosłami czekają liczne wyzwania dotyczące unijnego sektora energetycznego. Mając na uwadze dekarbonizację unijnej energetyki oraz rozwój OZE, think tank Carbon Brief pokusił się o podsumowanie unijnej polityki klimatycznej minionej kadencji.

• Wszystkie krajowe systemy energetyczne w UE są czystsze niż w 2019 roku, zaś udział odnawialnych źródeł energii w UE wzrósł z 34 proc. w 2019 roku do 44 proc. w 2023 roku.

• Niemcy odnotowały największy spadek emisji w sektorze energetycznym w wartościach bezwzględnych.

• Czechy pozostają największym emitentem emisji w przeliczeniu na mieszkańca.

• Wszystkie systemy energetyczne UE stały się czystsze od 2019 roku, a dotychczasowa najbardziej emisyjna sieć (Polska) poczyniła czwarty największy postęp w wartościach bezwzględnych.

• Malta oraz Holandia zwiększyły swój udział odnawialnych źródeł energii o ponad 150 proc. w stosunku do 2019 roku.

Opadły już kurze po wyborach do europarlamentu, a co za tym idzie, można dokonać o podsumowanie unijnej polityki klimatycznej minionej kadencji, o co pokusił się think tank Carbon Brief w analizie „European power-sector emissions fall by 20 proc. since last EU election”.

Jak wskazuje analiza, emisje z sektora energetycznego spadły o 20 proc. w całej UE od ostatnich europejskich wyborów parlamentarnych w 2019 roku, zaś stosunkowo mało liczebne kraje – takie jak Portugalia, Łotwa i Finlandia – były liderami od ostatnich wyborów w UE, z największym procentowym spadkiem emisji w sektorze energetycznym w latach 2019-2023.  

Co kraj, to obyczaj. Czysta energia na plusie, ale emisje nadal problemem

Na pozycję lidera walki z emisyjnością w energetyce wysunęła się Finlandia, zmniejszając o połowę swoją emisyjność w latach 2019-2023.

W wartościach bezwzględnych Grecja zmniejszyła swoją intensywność sieci najbardziej od 2019 roku. Grecy osiągnęli rekordowo wysoki poziom produkcji czystej energii, zaś krajowy operator sieci energetycznej IPTO ogłosił, że OZE i elektrownie wodne wytworzyły 57 proc. energii w ubiegłym roku – stwierdza omawiana analiza.

Nasz zachodni sąsiad, Niemcy, odnotowały największy spadek emisji w sektorze energetycznym w wartościach bezwzględnych. Pomimo tego znaczącego spadku, to właśnie Niemcy odpowiadają za największą ilość emisji, wytwarzając 29,3 proc. emisji w sektorze energetycznym UE. Taki wynik plasuje Niemcy daleko przed Polską, która zajmuje drugie miejsce co do ilości emisji w unijnym sektorze energetycznym, odpowiadając za 17 proc. emisji.

Carbon Brief wskazuje, że emisje w niemieckim sektorze energetycznym spadły w ubiegłym roku o 43,23 mln ton dwutlenku węgla (MtCO2), czyli o 18,4 proc. w stosunku do wartości z 2019 roku.

Niemcy mają jedną z największych populacji w Europie, zaś krajowe zapotrzebowanie na energię wynosi 514 TWh (co stanowi 19 proc. całkowitego zapotrzebowania w UE). Patrząc na emisje na mieszkańca (kraj ten zajmuje czwarte miejsce w UE pod względem emisji, odnotowując redukcję o 0,51 tCO2 w 2023 roku w porównaniu z 2019 rokiem – donosi analiza.

Czesi liderem emisji, spadek OZE u Słowaków

Czechy pozostają największym emitentem na mieszkańca w UE z 3,2 tCO2, zaś drugie miejsce zajmuje Cypr (3,1 tCO2).

Słowacja była jedynym krajem, który odnotował spadek udziału energii odnawialnej w porównaniu lat 2019 i 2023.

Spadek był niewielki i wyniósł zaledwie 0,65 proc. z 23,57 proc. do 22,92 proc. Słowacja ma jedno z najmniejszych zapotrzebowań na energię i podobnie jak Włosi, Słowacy odnotowali spadek energii wodnej spowodowany suszami w 2022 roku.

Co godne zauważenia, jedynie w trzech krajach UE emisje w sektorze energetycznym wzrosły od 2019 roku: na Malcie, w Chorwacji i na Litwie.

Wymienione kraje są jednymi z najmniejszych w Europie, odpowiadając łącznie za mniej niż 1 proc. całkowitej produkcji energii w UE w 2023 r.

Niepewni jutra. Co nas czeka w kolejnej kadencji europarlamentu?

UE zatwierdziła tzw. Europejski Zielony Ład, w tym cele ograniczenia emisji o 55 proc. w stosunku do poziomów z 1990 roku do 2030 roku i osiągnięcia zerowego poziomu emisji netto do 2050 roku

Stosunkowo niedawno, bo 12 marca, Komisja Europejska opublikowała komunikat w sprawie zarządzania ryzykiem klimatycznym w Europie, w którym określono, w jaki sposób kraje UE mogą realizować politykę obniżającą koszty produkcji energii i chroniącą dobrobyt.

Założenia szumnie brzmią, jednak pojawia się pytania wraz z kolejną kadencją europarlamentu: Czego można się spodziewać w odniesieniu do unijnego sektora energetycznego oraz Zielonego Ładu, który został złagodzony względem pierwotnej postaci?

„Kolejna agenda legislacyjna zostanie prawdopodobnie zbudowana wokół tematów bezpieczeństwa i konkurencyjności. Pierwszym głównym zadaniem w zakresie energii i klimatu dla nowego parlamentu będzie powołanie zespołu komisarzy, którzy zajmą się tymi - i wszelkimi innymi nowymi priorytetami politycznymi - w sposób, który raczej uzupełnia niż konkuruje z celami Zielonego Ładu” – stwierdza przywoływany na łamach analizy Chris Rosslowe, starszy analityk danych energetycznych i klimatycznych w Ember.

Fot. Depositphotos