Dekarbonizacja wiążę się z inwestycjami, te zaś z kosztami, które niejednokrotnie stanowią wyzwania dla firm oraz konsumentów. Jednocześnie nie można zapominać, że dekarbonizacja to olbrzymi biznes, za którym stoją olbrzymie pieniądze interesariuszy sektora zielonej energii.

Aby nie wypaść z kursu do oczekiwanej zeromisyjności promowanej przez decydentów politycznych oraz agencje klimatyczne, firmy muszą dokonać radykalnych zmian w swoich modelach biznesowych.

Emisje dwutlenku węgla koncentrują się w kilku sektorach. Ponad 80 proc. emisji generowanych przez sektory reprezentujące mniej niż jedną czwartą rynku. Sektory te stanowią około 40 proc. globalnego PKB , a ich produkty są niezbędne dla naszego stylu życia – donosi Goldman Sachs.

Zmiana modeli biznesowych w kierunku bardziej ekologicznej gospodarki zorientowanej na dekarbonizację sektorów niesie ze sobą zarówno szanse, jak również zagrożenia, zaś po obu stronach transformacji w kierunku zielonej energii idą w ruch zielone dolary.

Mnie emisji, więcej pieniędzy. Korzyści z dekarbonizacji

Dekarbonizacja sektora przemysłowego jest jednym z najważniejszych wyzwań stojących przed sektorem przemysłowym w obecnym czasie. Śmiało można stwierdzić, że skala działań związanych z dekarbonizacją – a co za tym idzie, ponoszonych kosztów inwestycyjnych – jest kamieniem milowym sektora od czas rewolucji przemysłowej.

Jak zauważa McKinsey, aby osiągnąć zerowy poziom emisji netto do 2050 roku, w ciągu najbliższych 30 lat konieczne będzie poniesienie łącznych wydatków na niskoemisyjne aktywa w wysokości około 7,5 proc. globalnego PKB każdego roku przez 30 lat.

Goldman Sachs w analizie „Environmental Transition: Capturing Opportunity and Driving Real World Impact” stwierdza, że firmy, które wywiążą się ze swoich zobowiązań w zakresie dekarbonizacji i osiągną wyznaczone cele, prawdopodobnie poprawią swoją pozycję konkurencyjną. Niektóre z nich zyskają przewagę oferując nowe rozwiązania swoim obecnym klientom, zaś inne skorzystają na otwarciu nowych rynków.

Spółki z sektorów trudnych do ograniczenia (hard-to-abate) są zwykle bezkrytycznie karane przez inwestorów, a wyceny akcji w dużej mierze nie odzwierciedlają potencjalnej roli firm przechodzących transformację energetyczną.

Nie ma róży bez kolców. Ciemne oblicze dekarbonizacji

Brak dekarbonizacji oczekiwanej od strony decydentów politycznych może narazić firmy na ryzyko utraty średnio do 20 proc. zysku do 2030 roku – stwierdza przywoływana analiza McKinsey.

Koszty skalowania technologii klimatycznych wykorzystywanych w dekarbonizacji są znaczne. Co istotne, dostęp do finansowania inwestycji – nierzadko wymuszonych, będących pochodną nowych regulacji – może stanowić wyzwanie dla wielu firm.

Harmonogram dekarbonizacji może kolidować z celami w zakresie wydajności i często wykracza poza oczekiwany okres kadencji zarządów wielu firm, co oddziałuje na proces decyzyjny i jego długofalowe konsekwencje.

„Kluczowym krokiem dla inwestorów w analizie ryzyka klimatycznego jest przyjrzenie się zobowiązaniom spółek do dekarbonizacji. Coraz więcej firm wyznacza sobie cele w zakresie redukcji emisji. Nie wszystkie z nich są jednak równie ambitne, co odzwierciedla niepewność i wyzwania związane z dekarbonizacją w różnych sektorach i spółkach, których inwestorzy muszą być świadomi” – stwierdza JP Morgan. 

Polityka kijem w szprychy pędzącej dekarbonizacji

Zdaniem Banku Światowego (World Bank), największą barierą dla pilnych działań na rzecz klimatu nie jest ani brak przystępnych cenowo technologii bezemisyjnych, ani brak zasobów.

Jedną z kluczowych barier stanowi trudność w projektowaniu i wprowadzaniu zmian strukturalnych w złożonym środowisku politycznym, które jest definiowane przez szeroki wachlarz politycznych grup interesu o różnym stopniu władzy i wpływów – stwierdza analiza „Within Reach: Navigating the Political Economy of Decarbonization”.

Polityka pozostanie głównym czynnikiem zewnętrznym wpływającym na zdolność przedsiębiorstw do dekarbonizacji w wybranych przez nie ramach czasowych.

Ale nie tylko polityka jest solą w oku dekarbonizacji. Chodzi również o pieniądze.

Pieniądze to nie wszystko, a wszystko bez pieniędzy to nic

Jak donosi opublikowany 30 maja raport Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) „Strategies for Affordable and Fair Clean Energy Transitions”, wprowadzenie na ścieżkę osiągnięcia zerowej emisji netto do 2050 roku wymaga dodatkowych inwestycji.

„Wzrost wydatków na czystą energię wynika z silnej ekonomii, ciągłych redukcji kosztów i względów bezpieczeństwa energetycznego. Istnieje jednak również silny element polityki przemysłowej, ponieważ główne gospodarki konkurują o przewagę w nowych łańcuchach dostaw czystej energii” – stwierdza Fatih Birol, dyrektor wykonawczy Międzynarodowej Agencji Energetycznej.

Wydana przez McKinsey analiza„The net-zero transition: What it would cost, what it could bring”  donosi, że transformacja globalnej gospodarki niezbędna do osiągnięcia zerowej emisji netto do 2050 roku wymaga 9,2 bln dolarów rocznych wydatków.

Kura znosząca złote jajka

Nie wszystkie cele w zakresie dekarbonizacji są możliwe do osiągnięcia, zaś z coraz liczniejszej grupy instytucji zaczynają dochodzić w dyskursie głosy, że ambitne cele klimatyczne są zagrożone.

We wspólnym raporcie Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA), Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej (IRENA), Wydziału Statystycznego Organizacji Narodów Zjednocznych (UNSD), Banku Światowego (WB) oraz Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) „Tracking SDG 7: The Energy Progress Report 2024” stwierdzono, że świat pozostaje poza ścieżką do osiągnięcia Celu Zrównoważonego Rozwoju (Sustainable Development Goal – SDG) 7 w zakresie energii do 2030 roku.

Z jednej strony spółki stoją przed wyzwaniami w zakresie sprostania ambitnym regulacjom dekarbonizacyjnych – oraz szerzej, sektora ESG, który czerpie obfite korzyści z dekarbonizacji – z drugiej zaś strony, kluczowe agencje wywierające presję na decydentów politycznych stwierdzają, że cele w wyznaczonych ramach czasowych są nie do spełnienia.

Czy dekarbonizacja – a wraz z nim biznes oparty na zielonej energii – jest zagrożona?

Trudno tego oczekiwać, niezależnie od racjonalności podejmowanych działań. Zbyt duże środki są w grze, a wielu interesariuszy nie będzie chciało zabić kury znoszącej złote jajka.

Fot. Depositphotos