Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Finlandia, Francja, Węgry, Polska, Rumunia, Słowacja i Słowenia zwróciły się do Komisji Europejskiej o włączenie energii jądrowej do ram zielonej taksonomii UE i uznanie jej za technologię niskoemisyjną. Dałoby to projektom energetyki jądrowej dostęp do pomocy państwa.

Wiele mediów opublikowało wspólne oświadczenie ministrów z dziesięciu krajów członkowskich Unii Europejskiej, w którym opowiadają się za włączeniem energii jądrowej jako technologii ekologicznej. Liderem grupy jest Francja i Polska, w skład której wchodzą cztery państwa Europy Południowo-Wschodniej: Słowenia, Chorwacja, Rumunia i Bułgaria.

Pozostali członkowie to Czechy, Finlandia, Węgry i Słowacja. Komisja Europejska opublikowała w kwietniu zieloną taksonomię, aby zaoferować techniczny wgląd w wydajność klimatyczną technologii energii odnawialnej i ich zgodność z celami klimatycznymi UE. Nie obejmowała energii jądrowej. Według doniesień prasowych grupa wysłała również prośbę do Komisji Europejskiej.

Dwa przeciwstawne bloki pojawiają się w dylemacie UE w zakresie energii jądrowej

Niemcy, Austria, Dania, Luksemburg i Hiszpania zdecydowanie sprzeciwiają się popytowi. Argumentowali we własnym wspólnym oświadczeniu w lipcu, że dodanie energii jądrowej do taksonomii „trwale zniszczyłoby jej integralność, wiarygodność, a tym samym jej użyteczność”.

Jeśli UE poprze inicjatywę uznania energii jądrowej za technologię niskoemisyjną, takie projekty uzyskają dostęp do pomocy finansowej państwa. Mogą również przyciągnąć banki i fundusze inwestycyjne, które mają własne cele klimatyczne.

OZE nie są w stanie zapewnić wystarczającej ilości energii elektrycznej do przejścia z paliw kopalnych

Zdaniem ministrów gospodarki i energii z dziesięciu krajów „Energetyka jądrowa musi być częścią rozwiązania” dla przeciwdziałania zmianom klimatu, ale także obecnego kryzysu energetycznego i zmienności cen. Warto zauważyć, że Wspólne Centrum Badawcze UE wcześniej stwierdziło, że energia jądrowa nie szkodzi zdrowiu ludzkiemu ani środowisku bardziej niż inne źródła energii elektrycznej.

Kraje UE, które domagały się oznaczenia energii jądrowej jako zielonej, uznały rolę odnawialnych źródeł energii w transformacji energetycznej, ale twierdzą również, że takie źródła nie mają potencjału do produkcji czystej energii „na wystarczającym i stałym poziomie”.

Przeciwnicy, tacy jak Greenpeace, wskazują na ryzyko związane z odpadami radioaktywnymi i wypadkami. Podkreślają, że energia jądrowa jest droga, a budowa takich obiektów zajmuje dużo czasu.

Francja nie chce zmniejszać swojej zależności

Prezydent Francji Emmanuel Macron przedstawił plan inwestycyjny o wartości 30 mld euro, w tym 8 mld euro zostanie przeznaczone na odnawialne źródła energii, zielony wodór i energię jądrową oraz 4 mld euro na transport i mobilność. Ujawnił, że rząd przeznaczy 1 miliard euro na małe reaktory modułowe, nową technologię jądrową.

Francja pozyskuje ponad dwie trzecie energii elektrycznej z elektrowni jądrowych, podczas gdy Niemcy zamierzają wyłączyć wszystkie pozostałe reaktory w przyszłym roku.

Chorwacja i Słowenia mogą wkrótce rozpocząć oficjalne negocjacje w sprawie planów budowy drugiego bloku wspólnej elektrowni jądrowej Krško, poinformował minister Tomislav Ćorić. Dodał, że jego kraj rozważa możliwość podpisania dziesięcioletniego kontraktu z Węgrami na zakup energii elektrycznej z ich elektrowni jądrowej Paks.

Austria sprzeciwia się projektowi drugiego reaktora w Krško w sąsiedniej Słowenii. Chorwacja sprzeciwia się słoweńskiemu planowi składowania swojej części odpadów nuklearnych w pobliżu wspólnej granicy, podczas gdy Bośnia i Hercegowina ma podobny problem z Chorwacją.

Węgry pracują nad projektem Paks 2 z Rosją, aby rozbudować istniejącą elektrownię jądrową. Jej rząd zasugerował Serbii w zeszłym roku wysłanie jej nadwyżki energii z Paks i otrzymanie w zamian energii elektrycznej z elektrowni wodnych.

Rumunia zamierza odnowić i rozbudować swoją elektrownię jądrową Cernavodă we współpracy z Kanadą. Bułgaria nie rezygnuje z rozbudowy elektrowni jądrowej Kozłoduj, rozważa też możliwość budowy innych tego typu bloków. Wszystkie projekty w regionie od lat nie są w stanie ruszyć z miejsca.