Najnowszy raport Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej stwierdza, że w 2023 roku ustanowiono rekord we wdrażaniu odnawialnych źródeł energii w sektorze energetycznym. Wzrost mocy OZE był nierównomiernie rozłożony na całym świecie, co stawia pod znakiem zapytania ambitne cele klimatyczne.

• W 2023 roku ustanowiono rekord we wdrażaniu odnawialnych źródeł energii w sektorze energetycznym, osiągając łączną moc 3870 GW

• 98 proc. spośród nowo oddanych mocy OZE stanowiły energia wiatrowa oraz energia słoneczna

• Na czele regionalnej ekspansji OZE stoi Azja z 69 proc. udziałem

• Raport jest kolejnym dokumentem, w którym Międzynarodowa Agencja Energii Odnawialnej wskazuje na możliwość niezrealizowania celu, jakim jest potrojenie mocy pochodzącej z OZE do 2030 roku

Raport „Renewable capacity statistics 2024” opublikowany przez Międzynarodową Agencję Energii Odnawialnej (IRENA) prezentuje dane dotyczące mocy z odnawialnych źródeł energii (OZE) za 2023 roku.

Przedstawione w raporcie dane pokazują, że w ubiegłym roku ustanowiono nowy rekord we wdrażaniu odnawialnych źródeł energii w sektorze energetycznym, które osiągnęły łączną moc 3870 GW, stanowiąc zarazem 86 proc. przyrostu mocy w globalnym koszyku energetycznym.

Jak stwierdza raport, wzrost mocy z OZE był nierównomiernie rozłożony na całym świecie, co wskazuje na możliwość niezrealizowania celu, jakim jest potrojenia udziału w zakresie energii odnawialnej w globalnym koszyku energetycznym do 2030 roku.

Podział mocy z OZE w świetle danych

Na koniec 2023 roku, światowa moc pochodząca z OZE wyniosła 3870 GW, co oznacza wzrost o 473 GW (+13,9 proc. r/r).

Energia słoneczna tak jak rok wcześniej była liderem wzrostu mocy, z wzrostem o 346 GW (+32,2 proc.), osiągając 1419 GW, co zarazem stanowiło 73 proc. wzrostu odnawialnych źródeł energii w ubiegłym roku.

Mówiąc o podziale regionalnym, ekspansja energii słonecznej w Azji wyniosła 237,7 GW. Poza kontynentem azjatyckim, Stany Zjednoczone dodały 24,8 GW mocy słonecznej, zaś Niemcy i Brazylia odpowiednio 14,3 GW i 11,9 GW.

Ponieważ energia słoneczna nadal dominuje w ekspansji mocy wytwórczych z OZE, omawiany raport podkreśla, że dysproporcja wzrostu nie tylko wpłynęła na rozkład geograficzny, ale także na wdrażanie technologii.

Kolejne miejsce w ubiegłorocznym udziale OZE w koszyku energetycznym zajmuje energia wiatrowa ze wzrostem o 116 GW (+12,9 proc. r/r), co stanowi z 24 proc. udziału spośród odnawialnych źródeł energii. Chiny odpowiadały za prawie dwie trzecie tej ekspansji (+75,9 GW), zaś moc energii wiatrowej w Stanach Zjednoczonych wzrosła o 6,3 GW.  Morska energetyka wiatrowa stanowiła około 1,9 proc. całkowitej mocy odnawialnych źródeł energii oraz 7,1 proc. całkowitej mocy elektrowni wiatrowych.

Moc odnawialnej energii wodnej wzrosła o 7,0 GW (+0,6 proc. r/r) osiągając 1268 GW. Największy wzrost wodnych mocy produkcyjnych miał miejsce w Państwie Środka, zaś Australia, Nigeria oraz Kolumbia stanowią kraje, w których moc wzrosła o ponad 0,5 GW.  

Energia geotermalna wzrosła zaledwie 0,2 GW (15 GW udziału w globalnym koszyku OZE), zaś większość rozwoju sektora miał miejsce w Indonezji (+58 MW), Kenii (+35 MW) oraz Chile (+32 MW).

Azja globalnym liderem rozwoju OZE. Afryka na szarym końcu

Na czele ekspansji 473 GW odnawialnych źródeł energii po raz kolejny stanęła Azja z 69 proc. udziałem (326 GW).

Wzrost ten był napędzany przez Chiny, których moc wzrosła o 63 proc., osiągając 297,6 GW. W przypadku Państwa Środka, rosnąca konkurencyjność energii słonecznej i wiatrowej w stosunku do węgla i gazu stała się kluczowym czynnikiem napędzającym rozwój energii odnawialnej.  Taka sytuacja odzwierciedla znaczącą dysproporcję w stosunku do innych regionów, pomimo znaczących potrzeb, nierzadko sięgających ubóstwa energetycznego.

Moc w Europie i Ameryce Północnej wzrosła odpowiednio o 71,2 GW (+10,0 proc.) i 34,9 GW (+7,0 proc.).

W UE, oprócz rosnącej konkurencyjności kosztowej odnawialnych źródeł energii w stosunku do alternatywnych paliw kopalnych, głównymi katalizatorami szybkiego wzrostu stały się restrykcyjne unijne polityki klimatyczne.

Ameryka Południowa kontynuowała trend wzrostowy, zwiększając moc o 22,4 GW (+8,4 proc.).

Pozostałe regiony, które odnotowały znaczny wzrost, to Bliski Wschód z 5,1 GW nowych mocy
oddanych do użytku (wzrost o 16,6 proc. r/r) oraz Oceania z o 5,5 GW (wzrost o 9,4 proc. r/r). Kraje G7 jako grupa odnotowały wzrost o 7,6 proc. r/r, dodając 69,4 GW. Z kolei kraje G20 zwiększyły swoją moc o 15 proc. r/r, osiągając 3084 GW mocy.

Afryka odnotowała pewien wzrost o 2,7 GW (+4,6 proc. r/r), osiągając moc 62 GW.

Postęp w OZE jest niewystarczający

„Ten niezwykły wzrost mocy wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych pokazuje, że odnawialne źródła energii są jedyną dostępną technologią umożliwiającą szybką transformację energetyczną zgodną z celami porozumienia paryskiego. Niemniej jednak dane te są również sygnałem, że postęp nie jest wystarczająco szybki, aby dodać wymagane 7,2 TW energii odnawialnej w ciągu najbliższych siedmiu lat, zgodnie ze scenariuszem IRENA dotyczącym światowych przemian energetycznych 1,5°C" – komentuje raport Francesco La Camera, Dyrektor Generalny Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej.

Również wcześniej, podczas tegorocznego Berlin Energy Transitions Dialogue, Międzynarodowa Agencja Energii Odnawialnej (IRENA) dostrzegła zagrożenie dla realizacji ambitnych celów klimatycznych.

W opublikowanym 19 marca raporcie „Tracking COP28 outcomes: Tripling renewable power capacity by 2030”, IRENA stwierdza, że planowane potrojenie mocy pochodzących z OZE zależy od pokonania systemowych barier dla transformacji energetycznej oraz zwiększania finansowania w inwestycje.

Fot. Depositphotos