Zostały zakończone prace związane z drukiem sejmowym 3237, tj. Ustawą o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw. Ustawa ma przede wszystkim na celu implementację szeregu aktów prawa europejskiego z obszaru energetyki, w tym w szczególności dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 z dnia 5 czerwca 2019 roku w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej oraz zmieniającej dyrektywę 2012/27/UE.

Wśród najważniejszych zmian jest zniesienie obowiązku uzyskania zgody prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na rzecz wpisu do rejestru linii bezpośrednich. Ponadto dokument ma zapewnić ułatwienia związane z instalacją odnawialnych źródeł energii przyłączonych za pomocą linii bezpośredniej o mocy nie większej niż 2 MW mocy zainstalowanej. Ważne w tym aspekcie jest zwolnienie z dużej części obowiązków wymaganych dotychczas do wpisu na listę linii bezpośrednich, w tym do przedłożenia ekspertyzy wpływu na sieć. Zmiana umożliwi więc stosowanie linii bezpośredniej jako podstawowego instrumentu niskoemisyjnej transformacji energetycznej. To wszystko ma dodatnio wpłynąć na zielone źródła energii nisko- lub zeroemisyjnej, w tym lądowej i morskiej energetyki wiatrowej, a także innych gałęzi gospodarki energetycznej.

Od teraz do ustawy wprowadza się przepisy umożliwiające od 2026 roku techniczną zmianę sprzedawcy energii elektrycznej w 24 godziny, dostęp dla odbiorców energii elektrycznej w gospodarstwach domowych i mikroprzedsiębiorców o rocznym zużyciu poniżej 100 000 kWh do narzędzia porównywania ofert sprzedaży energii elektrycznej, ramy prawne do funkcjonowania obywatelskich społeczności energetycznych, regulacje ich praw i obowiązków, w tym praw odbiorcy do przystąpienia do obywatelskiej społeczności energetycznej przy zachowaniu pełni praw konsumenckich i do opuszczenia społeczności bez sankcji. Zmiana dodaje też prawo odbiorcy do zawierania umów z cenami dynamicznymi energii elektrycznej z każdym sprzedawcą, który ma ponad 200 000 odbiorców, oraz prawo do otrzymywania informacji na temat korzyści i ryzyka związanych z takimi umowami, a także przepisy dotyczące agregatora na rynku energii elektrycznej, jego zadań i uprawnień oraz odpowiedzi odbioru i odbiorcy aktywnego na rynku energii. Do tego zostaje wprowadzony nowy model sprzedaży rezerwowej energii elektrycznej.

Poprzez zmiany od teraz wzmacnia się obowiązujące prawa odbiorców oraz wprowadza nowe prawa w zakresie sprzedaży energii elektrycznej, a także dostosowuje się przepisy ustawy do postanowień Polityki Energetycznej Polski do 2040 roku, m.in. w zakresie obowiązku zawierania z odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym wyłącznie umów kompleksowych (obejmujących zarówno sprzedaż jak i dystrybucję energii). Dostosowuje się też zadania operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego i operatorów systemów dystrybucyjnych elektroenergetycznych do przepisów dyrektywy 2019/944 i regulatora rynku do przepisów dyrektywy 2019/944, w tym wprowadza się możliwość zgłoszenia Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki, zwanemu dalej „Prezesem URE”, przez każdego, kogo praw dotyczy wykonywanie obowiązków przez operatora systemu elektroenergetycznego, zawiadomienia dotyczącego podejrzenia naruszenia tych obowiązków.

Dokonuje się też zmian w zakresie działania Koordynatora do spraw negocjacji, m.in. rozszerzając zakres zadań tego podmiotu o nowe rodzaje umów wprowadzane do ustawy – Prawo energetyczne. Wdraża się również mechanizm nierynkowego ograniczania w wytwarzaniu z odnawialnych źródeł energii oraz ograniczania poboru i wprowadzania energii elektrycznej do sieci przez magazyny energii elektrycznej na polecenie operatorów systemu elektroenergetycznego i przyznaje Prezesowi URE uprawnienie do udzielenia określonym podmiotom odstępstwa od stosowania wskazanych w decyzji przepisów w ramach realizacji projektu mającego na celu wdrożenie innowacyjnych technologii, usług, produktów, modeli współpracy użytkowników systemu, rozwiązań technologicznych lub teleinformatycznych. Doprecyzowuje się też przepisy dotyczące znaku towarowego operatora systemu dystrybucyjnego i dodaje mające na celu zapewnienie przedsiębiorstwom energetycznym zajmującym się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej lub paliw gazowych podstawy prawnej do koordynowania działań i wymiany informacji w przypadku wniosków o przyłączenie do sieci gazowej i sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym 110 kV i wyższym, w tym też urządzeń, instalacji lub sieci, wykorzystujących do wytwarzania energii elektrycznej paliwo gazowe.

Oprócz tego zmiana w ustawie rozstrzyga wątpliwości dotyczące możliwości prowadzenia przez operatora systemu magazynowania działalności w zakresie skraplania lub regazyfikacji gazu ziemnego (ustawa potwierdza, że taka możliwość istnieje) i zmienia się definicję sieci gazowej. Wśród wprowadzonych zmian znajduje się także obowiązek stosowania wzorca umowy o świadczenie usług przesyłania paliw gazowych. Wprowadza się też dodatkową przesłankę udzielenia, zmiany i cofnięcia koncesji w postaci rękojmi prawidłowego wykonywania działalności objętej koncesją, możliwość nakazania przedsiębiorstwu energetycznemu w upadłości dalszego prowadzenia działalności objętej koncesją przez Prezesa URE, zmiany w zakresie funkcjonowania centralnego systemu informacji rynku energii oraz dodaje przepisy w zakresie partnerskiego handlu energią odnawialną (tzw. peer-to-peer), w celu implementacji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001z dnia 11 grudnia 2018 roku w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych.

Ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem wskazanych regulacji wchodzących w życie w innym terminie. Dokument można pobrać i zapoznać się z nim na oficjalnej stronie Prezydenta RP.

Fot. Depositphotos