Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych (RDLP) w Gdańsku podsumowała bieżące działania i przedstawiła najważniejsze inicjatywy zaplanowane na najbliższe miesiące. Wśród kluczowych tematów znalazły się m.in. ministerialny projekt dotyczący lasów społecznych, harmonogram prac nad Planem Urządzania Lasu oraz podsumowanie konsultacji społecznych dotyczących moratorium na pozyskanie drewna.

Konsultacje społeczne prowadzone w RDLP to odpowiedź na wprowadzenie przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska moratorium ograniczające pozyskanie drewna. Oprócz Gdańska dotyczyły jeszcze czterech dyrekcji regionalnych: w Białymstoku, Krośnie, Radomiu i Wrocławiu. Pierwotnie zgodnie z decyzją z 8 stycznia 2024 r., półroczny zakaz pozyskania drewna dotyczył obszaru 95 tys. ha lasów na terenie 28 nadleśnictw. Obszar wyłączony z pozyskania drewna na terenie Nadleśnictwa Gdańsk, pierwotnie obejmował powierzchnię 499,80 ha.

Po półrocznym obowiązywaniu ograniczeń, Ministerstwo Klimatu i Środowiska przedłużyło moratoria, zlecając jednocześnie Lasom Państwowym aktualizację objętych nim terenów. RDLP w Gdańsku, zgodnie z tym zaleceniem, zaproponowała modyfikację obszarów wyłączonych z użytkowania leśnego. Pominięte zostało 12 powierzchni o łącznym obszarze 49,94 ha, a uwzględniono dodatkowych 12 powierzchni zajmujących łącznie 59,03 ha. Zaktualizowane powierzchnie obejmują tereny mające szczególne znaczenie z punktu widzenia społecznego i krajobrazowego.

Konsultacje społeczne gdańskich lasów 

Po aktualizacji RDLP w Gdańsku przeprowadziła konsultacje społeczne, które zakończyły się 4 sierpnia br. 

– Konsultacje społeczne stanowiły kluczowy element w procesie wprowadzonego moratorium na pozyskiwanie drewna w Nadleśnictwie Gdańsk. Łącznie zebrano 1115 opinii, które zostały przekazane za pośrednictwem poczty elektronicznej i tradycyjnej – mówi Łukasz Plonus, rzecznik prasowy RDLP w Gdańsku. 

Wyniki konsultacji wskazują, że znaczna większość – 1028 opinii (92%) – wskazywała na negatywne skutki gospodarcze lub ograniczenia w dostępności lasów. Nieliczne wnioski – 59 (5%) – wyrażały akceptację dla propozycji RDLP w całości, uznając je za odpowiednio uzasadnione i korzystne dla ochrony środowiska bądź zawierały uwagi wobec konkretnych lokalizacji. Najmniej, bo 28 opinii (3%) wyrażało aprobatę dla moratoriów, a jednocześnie całościowo negowały propozycję aktualizacji przedstawioną przez RDLP. 

– Zebrane uwagi po konsultacjach społecznych wskazują na różnorodność opinii uczestników. Jednak należy podkreślić, że konsultacje nie mają charakteru referendum. Ich celem było zebranie informacji z różnorodnych środowisk, które pomogą w dalszym procesie decyzyjnym. Zgodnie z poleceniem ministerstwa wnioski zostały przedstawione w raporcie końcowym. Dokument posłuży jako baza do dalszych działań – dodaje Łukasz Plonus.

Trójmiejskie lasy społeczne

W najbliższych miesiącach jednym z kluczowych projektów, nad którymi będzie pracować RDLP w Gdańsku jest ustanowienie Lasów Społecznych. Inicjatywa, powołana przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, wpisuje się w szerszy, pilotażowy projekt wyznaczania lasów o wiodącej funkcji społecznej wokół największych miast w Polsce, takich jak Warszawa, Kraków czy Trójmiasto. Wyznaczone obszary będą pełnić kluczową rolę w życiu lokalnych społeczności, uwzględniając zarówno ich potrzeby rekreacyjne, jak i ekologiczne. 

Kluczowe kryteria wyznaczania tych obszarów to między innymi: lasy o znaczeniu kulturowym, lasy intensywnie użytkowane rekreacyjnie, obszary w pobliżu ośrodków wypoczynkowych, a także tereny istotne z punktu widzenia usług ekosystemów i zaopatrzenia w wodę dla lokalnych społeczności. 

– Warto podkreślić, że Lasy Społeczne na terenie Nadleśnictwa Gdańsk już funkcjonują i odgrywają istotną rolę w życiu lokalnych społeczności, oferując nie tylko możliwość aktywnego spędzania czasu, ale także promując edukację ekologiczną. Zgodnie z założeniami, lasy te mają pełnić funkcję rekreacyjną, przy jednoczesnym zachowaniu walorów przyrodniczych. Ważne jest także, aby uwzględniały lokalne potrzeby, takie jak dostęp do terenów zielonych – mówi Adrian Wiśniowski, Starszy Specjalista SL ds. społecznych funkcji lasu i organizacji.

Zgodnie z decyzją ministerstwa nad szczegółowymi propozycjami obszarów o wiodącej funkcji społecznej pracować będą lokalne zespoły ds. lasów społecznych. W skład zespołu wchodzą przedstawiciele Ministerstwa Klimatu i Środowiska, posłowie, samorządowcy, organizacje społeczne, naukowcy, przedstawiciele Lasów Państwowych i przemysłu drzewnego. Nad całością procesu czuwać będzie Wojewoda odpowiedni dla każdego regionu. 

Pierwsze spotkanie zespołu odpowiedzialnego za obszar Trójmiasta odbyło się 12 września, a kolejne są zaplanowane na 25 września oraz 1, 3 i 10 października. Ostateczny raport z prac zespołu zostanie przekazany Wojewodzie do końca października.

Plan Urządzenia Lasu dla Nadleśnictwa Gdańsk

Bieżące działania gdańskiej dyrekcji obejmują także prace nad Planem Urządzenia Lasu (PUL) dotyczącym Nadleśnictwa Gdańsk. Dokument, który będzie obowiązywał w latach 2025–2034. stanowi podstawowe narzędzie gospodarowania lasami. Sformułowany zostanie podczas Narady Techniczno-Gospodarcza (NTG), zaplanowanej na 27 września 2024 r. 

Podczas NTG zostaną omówione m.in. analiza gospodarki leśnej za poprzedni okres, wnioski w zakresie ochrony lasu oraz ostateczne ustalenia dotyczące organizacji prac urządzeniowych oraz wstępnego projektu planu urządzenia lasu. PUL dotyczący Nadleśnictwa Gdańsk będzie wyróżniał się innowacyjnością ze względu na dążenie do uzyskania lasu wielowiekowego, wielopiętrowego a przede wszystkim wielogatunkowego. Będzie to możliwe dzięki przyjęciu zastosowania cięć przerębowych (rębnia V) oraz trzebieży przekształceniowej, a także całkowitej rezygnacji z rębni zupełnych i cięć zupełnych w ramach rębni gniazdowych. Jest to system użytkowania i odnowienia lasu, który pozwoli na efektywniejsze prowadzenie gospodarki leśnej przy jednoczesnym zachowaniu ciągłości lasu. Powyższe założenia podkreślają innowacyjny charakter PUL, który będzie stanowić istotny krok w zarządzaniu zasobami leśnymi w regionie. 

Zgodnie z harmonogramem dokument zostanie opublikowany do publicznego wglądu, co umożliwi mieszkańcom oraz zainteresowanym stronom zapoznanie się z jego treścią. Następnie zostaną przeprowadzone konsultacje społeczne, podczas których lokalne społeczności będą mogły wyrazić swoje opinie i wnioski dotyczące proponowanych rozwiązań. 

– Zależy nam, aby mieszkańcy naszego regionu czuli się wysłuchani i mieli poczucie uczestnictwa w kształtowaniu wspólnego dziedzictwa. Dlatego jednym z kluczowych elementów naszych działań będzie intensyfikacja dialogu społecznego poprzez organizowanie otwartych konsultacjach społecznych oraz informowanie o założeniach i priorytetach dla gospodarki leśnej na najbliższe 10 lat– mówi Marcin Naderza, Naczelnik Wydziału Zarządzania Zasobami Leśnymi.

Konsultacje społeczne są kluczowym elementem w tworzeniu planu, który uwzględni zarówno potrzeby ekologiczne, jak i społeczne regionu, oraz pozwoli na transparentne zarządzanie zasobami leśnymi.