Darowizna w wysokości 50 mln DKK przekazana przez Fundacjię A.P. Moller, stała się kamieniem milowym w realizacji projektu budowy nowego oceanicznego statku badawczego w Danii.

Duńscy naukowcy, z zapleczem w postaci najnowocześniejszego oceanicznego statku badawczego, który może również pływać po Arktyce, będą mogli na podstawie nowych badań wnieść cenną wiedzę na temat klimatu i zrównoważonego rybołówstwa.

Prace mogą się rozpocząć w niedalekiej przyszłości dzięki 50 mln DKK od Fundacji A.P. Mollera i Chastine Mc-Kinney Moller. Darowizna uzupełnia inwestycję duńskiego państwa w wysokości 170 mln DKK oraz inwestycję DTU w wysokości 100 mln DKK.

„Jesteśmy bardzo szczęśliwi, że w końcu możemy zbudować nowy oceaniczny statek badawczy. To było od dawna marzenie, a teraz się spełnia ”- mówi prezes DTU Anders Bjarklev.

Zielone ambicje

Nowy statek zastąpi dotychczasowy statek badawczy Dana IV, który po 40 latach wysłużonych na morzu przechodzi na emeryturę. Nowy interdyscyplinarny statek badawczy zapewni duńskiemu środowisku naukowemu, dostęp do możliwości prowadzenia badań oceanicznych na światowej klasy nowoczesnej infrastrukturze badawczej, która w istotny sposób może wspierać badania oceanograficzne i klimatyczne oraz prowadzić do zrozumienia zmienności procesów zachodzących w tym skomplikowanym systemie.

„Dzięki nowemu statkowi Dania może kontynuować ponad 100-letnią tradycję badań morskich. Badania te pomagają przykładowo w zapewnieniu zrównoważonego wykorzystania zasobów morskich oraz przyczyniają się do zrozumienia zmian klimatycznych” – mówi Anders Bjarklev.

Finansowaniu od Fundacji A.P. Moller towarzyszy ambicja, aby statek badawczy mógł być zasilany zieloną energią. Ten cel jest zgodny z poprzednią darowizną Fundacji na rzecz Centrum Żeglugi Zeroemisyjnej Maerska Mc-Kinneya Møllera.

Wysoka klasa lodowa

Nowy statek badawczy zostanie zbudowany w myśl wysokiej klasy lodowej. Oznacza to, że kadłub zostanie wzmocniony, aby statek mógł pływać po wodach Arktyki.

„Bardzo ważne jest dla współpracy badawczej między Danią, Grenlandią i Wyspami Owczymi w zakresie zrównoważonego rybołówstwa, aby nowy statek mógł pływać również po morzach, w których rejonie znajduje się pokrywa lodowa. Co więcej, niektóre rejsy związane z badaniami klimatycznymi odbywają się również w regionie Arktyki” – mówi Anders Bjarklev.

Na Danii, wraz z innymi państwami arktycznymi, spoczywa szczególna odpowiedzialność za ochronę i zabezpieczenie pokojowego rozwoju regionu arktycznego, w tym za powadzenie badań naukowych.

Zdecydowana większość za finansowaniem rządowym

Dofinansowanie ze strony rządu Danii pojawiło się jesienią 2020 roku w wyniku szerokiego poparcia politycznego dla wydatkowania na ten cel części tzw. „Rezerwy naukowej”.

„Jesteśmy niezmiernie zadowoleni, że Minister Szkolnictwa Wyższego i Nauki zdołał nadać priorytet finansowaniu tak potrzebnej infrastruktury badawczej, która przyniesie Danii korzyści przez kolejne dziesięciolecia” - mówi Anders Bjarklev.

Fakty o nowym statku badawczym

DTU będzie odpowiadać za obsługę statku, ale wszystkie duńskie środowiska badawcze będą miały dostęp do jednostki za pośrednictwem Duńskiego Centrum Badań Morskich, które jest wspólną inicjatywą współpracy wszystkich duńskich instytucji zajmujących się badaniami morskimi.

Wysoka klasa lodowo

Jednostka musi spełniać przepisy kodeksu polarnego dla klasy lodowej B, odpowiadające IACS PC6, więc będzie posiadała wyższe atesty polarne niż Dana IV. Oznacza to, że kadłub zostanie wzmocniony, aby statek mógł pływać po wodach pokrytych lodem o grubości do 1 metra.

Liczba spodziewanych dni żeglugi

Przewiduje się do 290 dni żeglugi w roku.

Ośrodki naukowe

Nowy statek musi spełniać surowe ograniczenia dotyczące emisji hałasu podwodnego, ponieważ może on wpływać na pracę czujników akustycznych. Plany dotyczące statku obejmują kilka nowych sond zamontowanych na kadłubie oraz stępkę, która pozwoli obniżyć czujniki poniżej pęcherzyków powietrza, które tworzą się wzdłuż kadłuba. Statek będzie również wyposażony w nowoczesny sprzęt do pobierania różnego rodzaju próbek m.in. wody i osadów.

Dana V umożliwi prowadzenie badań naukowych w różnych kierunkach, w tym:

Oceanografia

Badania właściwości fizycznych, chemicznych i biologicznych, takich jak m.in.:  temperatura, zasolenie, poziom tlenu, prądy, falowanie czy interakcje na granicy oceanu i atmosfery. Badania poszerzą wiedze o środowisku morskim, ale także obejmą badanie mikroorganizmów morskich, i odgrywanych przez nie roli w zdolności oceanów do pochłaniania atmosferycznego CO2. Będzie to również badanie roli morza w zmianach klimatycznych, zwłaszcza w regionach arktycznych, gdzie są bardzo widoczne.

Geologia

Mapowanie dna morskiego w celu uzyskania przydatnej wiedzy na temat zasobów i ewentualnego przyszłego wydobycia, a także badania paleoceanograficzne. Ta druga grupa pozwala na śledzenie zmian, które zachodziły w przeszłości: biologicznych, geologicznych, chemicznych, klimatycznych na podstawie danych pozyskanych z długich rdzeni.

Badania rybackie

Badania te stanowią podstawę naukową dla zrównoważonego wykorzystania zasobów morskich. Oprócz monitorowania liczebności populacji ryb naukowcy poprowadzą badania nad dokładnym zrozumieniem sitaki zależności w złożonym ekosystemie morskim oraz wpływu komercyjnego rybołówstwa.

Polscy naukowcy dysponują m.in.:

s/y Oceania - żaglowiec Polskiej Akademii Nauk, Instytutu Oceanologii w Sopocie
(w służbie od 1985 roku)

(Fot. iopan.pl)
Dł./szer./gł.:     48,9 m / 9,0 m / 3,9 m
Wyporność:    370 T
Maszty:    3, każdy 32 m wysokości
Żagle:    280 m2, stawiane elektrycznie
Prędkość podróżna:    9 węzłów
Prędkość maks.:    12 węzłów
Załoga:    13 osób
Naukowcy:    14 osób
Autonomia:    1 miesiąc
Zasięg:    nieograniczony (poza strefami polarnymi w zimie)

r/v Oceanograf - nowoczesny statek naukowo-badawczy, katamaran
Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego (w służbie od 2018 roku)

(Fot. ocean.ug.edu.pl)

Dł./szer./gł.:  46 m/ 14 m / 6,55 m
Wyporność:    710 T
Prędkość maks.: 12 węzłów
Maksymalna liczba miejsc: 20 osób
Autonomia:    21 dni