Dynamiczny rozwój energetyki wiatrowej nie oddaje w pełni tkwiącego w niej potencjału. Mimo rekordów oddawanych mocy oraz licznych strategii rozwojowych, tempo unijnej energetyki wiatrowej nie spełnia oczekiwań interesariuszy branżowych oraz potrzeb rynku.

WindEurope opublikował najnowszy raport „Grid access challenges for wind farms in Europe” poświęcony problematyce zezwoleń i włączania do sieci energetycznej infrastruktury wiatrowej.

W UE istnieje bardzo mała przejrzystość, jeśli chodzi o roczne wolumeny energii odnawialnej i kosztów ograniczeń przesyłowych. Stąd też wskazano obszary wymagające poprawy i procesy które krajowi decydenci mogą zastosować w celu przyspieszenia i zmaksymalizować dostęp do sieci dla farm wiatrowych.

Jeśli rządy państw członkowskich podejmą ukierunkowane działania w celu przyspieszenia i zagwarantują zrównoważoną alokację przepustowości sieci dla wszystkich przepustowości sieci dla wszystkich technologii zeroemisyjnych, UE poczyni znaczne postępy w realizacji swoich celów klimatycznych – czytamy w raporcie.

Energetyka wiatrowa to nie przelewki. Wiatr na fali wznoszącej

Energia wiatrowa odnotowała wzrost o 116 GW (+12,9 proc. r/r), co stanowi z 24 proc. udziałem w ekspansji odnawialnych źródeł energii – donosi raport „Renewable capacity statistics 2024” opublikowany przez Międzynarodową Agencję Energii Odnawialnej (IRENA) prezentujący statystyki dotyczące mocy z odnawialnych źródeł energii za 2023 rok wskazuje dynamiczny rozwój światowego sektora rozwoju energii wiatrowej.

Chiny odpowiadały za prawie 2/3 tej ekspansji (+75,9 GW), zaś moc energii wiatrowej w Stanach Zjednoczonych wzrosła o 6,3 GW. Offshore wind stanowił około 1,9 proc. całkowitej mocy odnawialnych źródeł energii i 7,1 proc. całkowitej mocy elektrowni wiatrowych.

Podobne wnioski zawiera raport od Global Wind Energy Council (GWEC) – „Global Wind Report 2024”. Łączna moc oddanych instalacji w ubiegłym roku wyniosła 117 GW,oznacza wzrost o 50 proc. r/r , zaś 54 kraje reprezentujące wszystkie kontynenty zbudowały nowe elektrownie wiatrowe.

Energetyka wiatrowa ofiarą dryfu organizacyjnego

Głównym czynnikiem hamującym dynamikę sektora energetyki wiatrowej stanowią procedury wydawania pozwoleń na budowę sieci, które jawią się jako nieefektywne.

Ograniczenia są drugim głównym czynnikiem ograniczającym dostęp do sieci dla wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych. Farmy wiatrowe mogą być podłączone do sieci, ale nie są w stanie przesyłać dużej części wygenerowanej mocy z powodu niewystarczającej przepustowości sieci elektroenergetycznych.

Niezrównoważona kombinacja technologii odnawialnych podłączonych na tym samym obszarze może również poważnie zintensyfikować przeciążenie sieci. Przypisywanie przepustowości sieci bez uwzględnienia specyfiki każdej technologii i czasu oczekiwania na pozwolenie może doprowadzić do niezrównoważonego miksu energetycznego – stwierdza raport.

Niewystarczającej przepustowości sieci elektroenergetyczne stają się więc największą przeszkodą dla przyspieszonego wykorzystania potencjału energetyki wiatrowej – jak również w szerszym kontekście – OZE.

Polskie Stowarzyszenie Energetyki Wiatrowej (PSEW), TPA Poland/Baker Tilly TPA oraz kancelaria DWF opublikowały tegoroczną edycję wspólnego raport „Energetyka Wiatrowa w Polsce”. Raport wydawany jest od 2009 roku, zaś od ubiegłego roku raport obejmuje również offshore wind.

Wśród głównych bolączek krajowego sektora energetyki wiatrowej są wskazane ograniczenia lokalizacyjne, które spowodowały to redukcję możliwej mocy zainstalowanej o około 60–70 proc. oraz – podobnie jak to ma miejsce w omawianym raporcie od WindEurope – tempo procesu decyzyjnego, które jest zbyt wolne.

Zalecenia dotyczące usprawnienia procesów przyłączania do sieci

W celu zmiany sytuacji negatywnie wpływającej na rozwój sektora energetyki wiatrowej, WindEurope w przywoływanym raporcie wskazuje rekomendacje dotyczące usprawnienia procesów przyłączania do sieci.

Krajowi decydenci polityczni oraz operatorzy systemów energetycznych często nie w proaktywne planowanie rozbudowy i wzmocnienia sieci. Istotne jest, aby krajowe sieci były w stanie zintegrować nowe ilości energii odnawialnej przewidzianych w krajowych planach energetyczno-klimatycznych (National Energy and Climate Plan – NECP).

NECP stanowią ramy dla państw członkowskich do określenia ich celów, polityk i środków w zakresie klimatu i energii na lata 2021-2030. Plany w założeniu mają dać zarówno inwestorom, jak również Komisji Europejskiej spójny obraz tego, w jaki sposób UE zamierza zrealizować swoje cele w zakresie klimatu i energii do 2030 roku.

WindEurope w omawianym raporcie zauważa, że NECP muszą zostać zaktualizowane, aby infrastruktura sieciowa, aby umożliwić wystarczającą przepustowość sieci, dającą możliwość rozwoju infrastruktury OZE.

Wojna na granicy to za mało. Europejska energetyka wiatrowa pod znakiem zapytania

Czy można mieć nadzieję, że europejska infrastruktura energetyczna zostanie dostosowana do dynamiki sektora OZE? Można mieć uzasadnione wątpliwości.

Do 30 czerwca wszystkie 27 państw członkowskich miało przedstawić ostateczną NECP, aby osiągnąć unijny cel 42,5 proc. udziału energii odnawialnej do 2030 roku. Jak informuje ArgusMedia powołując się na Komisję Europejską, tylko cztery z 27 państw członkowskich UE przedstawiły swoje ostateczne krajowe plany w zakresie energii i klimatu (NECP) a mianowicie Holandia, Dania, Finlandia i Szwecja.  

Pozostałe kraje nie sprostały terminowi – a mówimy o priorytetach, europejskiej polityce energetycznej, która w obliczu konfliktów geopolitycznych, w tym toczącym się od ponad dwóch lat za unijną miedzą konflikcie ukraińsko-rosyjskim, pokazujących znaczenie sektora energetycznego.

Fot. Depositphotos