Nowy prawnie wiążący międzynarodowy instrument dotyczący ochrony i zrównoważonego użytkowania morskiej różnorodności biologicznej na obszarach poza jurysdykcją krajową, znany jako "BBNJ" został uzgodniony 4 marca, po zakończeniu piątej rundy negocjacji traktatu w siedzibie Organizacji Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku w Stanach Zjednoczonych.

Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO) z zadowoleniem przyjęła przełomowe porozumienie w sprawie nowego traktatu o oceanach, który ma chronić morską różnorodność biologiczną na pełnym morzu. 

- Po prawie dwóch dekadach dyskusji i negocjacji, jestem zadowolony z zawarcia nowego prawnie wiążącego dokumentu dotyczącego morskiej różnorodności biologicznej na obszarach poza jurysdykcją krajową, który został sfinalizowany 4 marca w Nowym Jorku. To przełomowe osiągnięcie bez wątpienia wzmocni wysiłki na rzecz ochrony różnorodności biologicznej zgodnie z celami agendy 2030 na rzecz zrównoważonego rozwoju oraz globalnych ram na rzecz różnorodności biologicznej z Kunming-Montrealu. IMO uczestniczyła w całych negocjacjach, biorąc pod uwagę mandat organizacji i jej wiedzę fachową, i nadal będzie uczestniczyć we wdrażaniu nowego instrumentu. IMO oczekuje na dalsze wzmocnienie naszej współpracy z państwami członkowskimi, rodziną ONZ i wszystkimi innymi zainteresowanymi stronami - przekazał Sekretarz Generalny IMO Kitack Lim.

Traktat BBNJ dotyczy między innymi:

- ochrony i zrównoważonego wykorzystania morskich BBNJ;
- morskie zasoby genetyczne, w tym kwestie dotyczące podziału korzyści (MGR);
- Narzędzia zarządzania obszarami (ABMT), w tym morskie obszary chronione;
- oceny oddziaływania na środowisko (EIA);
- budowanie potencjału i transfer technologii morskich (CB&TMT).

Seria konferencji mających na celu opracowanie nowego prawnie wiążącego instrumentu BBNJ w ramach Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS) rozpoczęła się w 2018 roku. IMO była obecna przez cały czas trwania negocjacji i aktywnie współpracowała z ONZ, w szczególności z Wydziałem ds. Oceanów i Prawa Morza (DOALOS) Biura Prawnego ONZ; Międzynarodową Organizacją Dna Morskiego (ISA) oraz z innymi wyspecjalizowanymi agencjami, takimi jak Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO), Międzyrządowa Komisja Oceanograficzna UNESCO (IOC) IOC UNESCO oraz Międzynarodowa Organizacja Pracy (ILO). Polska komórka IMO od 1967 roku mieści się przy Polskim Rejestrze Statków.

Urzędnicy IMO przedstawili doświadczenie organizacji w opracowywaniu uniwersalnych, wiążących przepisów dla żeglugi międzynarodowej w celu zapewnienia zrównoważonego wykorzystania oceanów przez żeglugę, w tym poprzez ponad 50 globalnie wiążących traktatów międzynarodowych. 

Statki pływające po światowych oceanach podlegają rygorystycznym przepisom dotyczącym ochrony środowiska, bezpieczeństwa i ochrony, które obowiązują podczas całego rejsu. 

Przepisy IMO są egzekwowane poprzez dobrze rozwinięty system kontroli przez posiadacza/państwo bandery, nadbrzeżna i portu. Wiele środków IMO aktywnie przyczynia się do ochrony morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową, co zapewniają także Międzynarodowa Konwencja o Zapobieganiu Zanieczyszczaniu Morza przez Statki (MARPOL) oraz Międzynarodowa Konwencja o Zarządzaniu Wodami Balastowymi. Ich celem jest zapobieganie przenoszeniu potencjalnie inwazyjnych gatunków wodnych. Istotną rolę odgrywa również Konwencja Londyńska i protokół regulujący zatapianie odpadów w morzu. 

IMO przyjęła liczne środki ochronne, których muszą przestrzegać wszystkie statki, zarówno na wyznaczonych wrażliwych obszarach morskich (PSSA), jak i poza nimi, a także na obszarach specjalnych i obszarach kontroli emisji. Obejmują one ścisłe zasady dotyczące zrzutów operacyjnych, a także obszary, których należy unikać, oraz inne systemy wyznaczania tras statków, w tym te mające na celu utrzymanie żeglugi z dala od terenów lęgowych wielorybów. Kodeks polarny IMO jest obowiązkowy dla statków eksploatowanych w Arktyce i Antarktyce. IMO wydała również wytyczne dotyczące ochrony życia morskiego przed podwodnym hałasem statków.

Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawie morza została przyjęta w 1982 roku. Ustanawia kompleksowy system prawa i porządku na morzach i oceanach świata,w tym zasady regulujące wszystkie sposoby korzystania z oceanów i ich zasobów. Zawiera także określone zasady korzystania z oceanów, a jednocześnie wprowadza nowe pojęcia i systemy prawne. Odnosi się również do nowych problemów związanych z rozwojem gospodarki wodnej. Konwencja zapewnia ramy dla dalszego rozwoju określonych obszarów prawa morskiego. W 2015 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ podjęło decyzję o opracowaniu międzynarodowego, prawnie wiążącego dokumentu w ramach UNCLOS dotyczącego ochrony i zrównoważonego użytkowania morskiej różnorodności biologicznej obszarów znajdujących się poza jurysdykcją państwową (rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ 69/292).