Problematyka efektywności energetycznej oraz oszczędzania od kilku ostatnich lat zyskuje na popularności, szczególnie za sprawą rosnących cen energii oraz wzrostu świadomości społeczeństwa dla kwestii zmian klimatu. Dzisiaj oszczędzanie zasobów naturalnych i ochrona środowiska nie jest już wyłącznie „kaprysem bogatych” a coraz bardziej - filozofią życia dla wielu osób i podstawą funkcjonowania nowoczesnych przedsiębiorstw. 

 Wśród działań na rzecz ograniczania zużycia energii można wyróżnić te, które wymagają znacznych inwestycji, np. w odnawialne źródła energii oraz te, które skupiają się na poprawie nawyków i zachowań, gdzie ewentualne koszty inwestycji są stosunkowo niewielkie. W tym artykule chciałbym skupić się właśnie na tym drugim rodzaju działań, przedstawiając kilka ciekawych pomysłów i rozwiązań.

Myśląc o własnym domu, można zaplanować oszczędne korzystanie z ogrzewania, wyłączanie niepotrzebnych urządzeń elektrycznych czy oświetlenia, a także zamienić długie kąpiele na szybkie prysznice. Trudno jest jednak jednoznacznie stwierdzić: jak po czasie skuteczne było każde z podjętych działań oraz w jakim stopniu przyczyniło się do całkowitego wyniku? Zwłaszcza gdy jedynym źródłem naszej informacji jest faktura lub rozliczenie, otrzymywane z reguły raz na kilka miesięcy. Dlatego właśnie rola informacji, pokazującej bieżące zużycia poszczególnych mediów, oraz przedstawionej w sposób umożliwiający podejmowanie i korektę działań jest tak ważna w świadomym oszczędzaniu. Na szczęście na rynku istnieje już szereg rozwiązań umożliwiających śledzenie swoich postępów w oszczędzaniu energii:

Pierwsza myśl: dodatkowe urządzenia pomiarowe

Pozornie najprostszym rozwiązaniem dla monitorowania i oceny działań w zakresie oszczędzania energii jest zakupienie prostych dodatkowych urządzeń pomiarowych i sterujących, dostępnych m.in. na popularnych portalach zakupowych. Ich zaletą jest niewątpliwie fakt, że można zamontować je samodzielnie i od razu cieszyć się monitorowaniem istotnych parametrów w swoim domu.

Oszczędzanie energii elektrycznej

Większość domowych gniazdek elektrycznych umożliwia założenie prostych liczników energii, które zmierzą zużycie energii w danym punkcie i przedstawią wynik na znajdującym się na nich wyświetlaczu. Oczywiście mało kto zdecyduje się na wyposażenie wszystkich gniazdek w domu w liczniki - praktycznym rozwiązaniem jest ich montaż tylko w miejscach, gdzie podłączone są urządzenia pobierające największą moc lub pracujące bez przerwy w ciągu doby (np. elektryczny grzejnik łazienkowy, suszarka do prania lub lodówka).

Alternatywą do najprostszych liczników oferujących możliwość odczytu z wyświetlacza są liczniki z komunikacją radiową, podłączone do domowej sieci WiFi i przesyłające dane bezpośrednio na urządzenia mobilne (np. smartfon). Takie liczniki mogą być również częścią większego systemu inteligentnego domu, zbierającego różne informacje o domowych instalacjach i urządzeniach a czasem też umożliwiającego bezpośrednie sterowanie nimi.

Monitorowanie zużycia wody

Podobnie jak w przypadku energii elektrycznej, dostępne są też liczniki mierzące zużycie wody. Tacy tzw. „inteligentni asystenci wody” różnią się znacznie między sobą zarówno pod względem kosztów, jak i funkcjonalności. Najprostsze urządzenia, mogące wysłać nam alarm w przypadku przekroczenia założonego wolumenu życia wody, można zakupić już za kilkaset złotych. Jeśli jednak urządzenie takie ma być wyposażone w zawór oraz skutecznie integrować się z innymi urządzeniami w ramach inteligentnego domu, to koszty urosną nawet kilkukrotnie. A należy zaznaczyć, że podobnie jak z licznikami energii, liczniki wody należy montować wszędzie tam, gdzie pobierane są znaczne jej ilości (m.in. do kąpieli, spłukiwania toalety, prania czy mycia naczyń).

Kontrola ogrzewania

Podobnie jak powyżej, również zużycie ciepła na potrzeby ogrzewania można kontrolować za pomocą urządzeń zewnętrznych. W tym celu można wyposażyć grzejniki w nowoczesne głowice termostatyczne, które oprócz regulacji zadanej temperatury mogą informować o zużyciu ciepła, również w ramach inteligentnego domu, a także umożliwiać zdalną regulację nastaw. W ten sposób można zaprogramować indywidualne nastawy temperatury w poszczególnych pomieszczeniach, uwzględniając ich aktualny charakter użytkowania oraz komfort osób w nich przebywających.

Rozwiązanie kompleksowe - inteligentne liczniki

Rośnie liczba mieszkań i budynków Polsce wyposażonych w inteligentne liczniki (liczniki ze zdalnym odczytem) dla ciepła, wody oraz energii elektrycznej. Coraz więcej osób może już więc skorzystać z możliwości pozyskiwania informacji o bieżącym zużyciu mediów, a także m.in. przy wsparciu dedykowanych aplikacji wykorzystywać te informacje do planowania i monitorowania swoich osiągnięć w zakresie oszczędzania energii.

Obowiązek wymiany liczników na inteligentne wynika z wdrożonej przez Polskę europejskiej Dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej EED 2018/2002/UE i wynikających z niej zmian w polskim Prawie energetycznym. Zgodnie z przedstawionym harmonogramem, wszystkie ciepłomierze, podzielniki kosztów i liczniki ciepłej wody muszą zostać wymienione na inteligentne do dnia 1 stycznia 2027, a 65% wszystkich liczników energii elektrycznej w Polsce ma umożliwiać zdalny odczyt do dnia 31 grudnia 2027.

W niektórych krajach wdrażanie wymagań Dyrektywy jest nawet szybsze - we Włoszech już dzisiaj większość liczników posiada funkcję zdalnego odczytu, a w Niemczech wprowadzono dodatkowy obowiązek informowania gospodarstw domowych o zużyciu mediów nie rzadziej niż raz w miesiącu.

Podgląd zużycia mediów w dowolnym momencie

Radość z sukcesów w codziennym wdrażaniu działań oszczędzających energię lub wodę to jedna strona medalu. Jeśli jednak trzeba odczytywać każdy licznik z osobna, skrupulatnie prowadzić zapiski, kreślić i analizować trendy oraz wyciągać z nich wnioski to niestety szybko można stracić zainteresowanie stałym monitorowaniem zużycia mediów. Dla większości osób łatwiej jest mieć wszystko w jednej aplikacji, najlepiej na urządzeniu mobilnym.

Miesięczny przegląd zużycia w Portalu Użytkownika

Właściciele i najemcy, w budynkach wielolokalowych wyposażonych w inteligentne liczniki, w których wdrożone zostały systemy zdalnego odczytu i zarządzania mediami, takie jak system ComgyOS opracowany przez firmę Comgy, mogą już dziś automatycznie otrzymywać wszystkie informacje o zużyciu mediów w ich mieszkaniu w aktualnym okresie (np. miesięcznie) oraz o prognozach zużycia na kolejne okresy. Lokatorzy zwykle nie muszą dokonywać żadnych dodatkowych inwestycji w swoich mieszkaniach, aby móc przeglądać dane o zużyciu takich mediów jak ciepło czy ciepła woda. Wielu zarządców budynków idzie nawet o krok dalej, oferując podgląd danych o zużyciu pozostałych mediów, takich jak zimna woda, energia elektryczna czy gaz.


Jednak aby nie tylko przeglądać zużycie mediów w jednostkach fizycznych: kWh, GJ lub m3, ale również zrozumieć związane z nimi skutki, od 2023 roku system ComgyOS oferuje możliwość przedstawienia zużycia w formie kosztów oraz ilości wyemitowanego CO2 - to szczególnie ciekawa funkcja dla osób, które cenią sobie działania proekologiczne na co dzień.

"W Comgy wierzymy, że podstawą do efektywnego oszczędzania mediów są rzetelnie przygotowane informacje o źródłach i wielkości ich zużycia. Dlatego oferujemy cyfrowe rozwiązania dla właścicieli i zarządców nieruchomości wspierające proces zarządzania mediami w budynkach, a dla właścicieli i najemców mieszkań lub lokali użytkowych czy przestrzeni biurowych intuicyjne i sugestywne narzędzia do podglądania własnych poziomów zużycia i planowania działań prooszczędnościowych i proekologicznych".