Na hałdzie pogórniczych odpadów w małopolskim Libiążu trwają testy mieszanek glebowych stworzonych z wykorzystaniem odpadów z kopalń i elektrowni. Naukowcy posadzili tam na różnych mieszankach setki roślin, by sprawdzić, jak najskuteczniej zazieleniać zdegradowany teren.

We wtorek Tauron, którego spółka Tauron Wydobycie udostępniła teren pod kątem międzynarodowego projektu badawczego Recovery, poinformował o wyróżnieniu otrzymanym przez nią za to działanie proekologiczne w tegorocznej edycji konkursu Górniczy Sukces Roku, organizowanego przez Górniczą Izbę Przemysłowo-Handlową.

Celem projektu badawczego Recovery jest opracowanie sposobu rekultywacji składowisk odpadów wydobywczych i innych terenów zdegradowanych. Koordynatorem przedsięwzięcia jest Główny Instytut Górnictwa (GIG) w Katowicach, a uczestniczą w nim naukowcy i partnerzy przemysłowi z Czech, Niemiec i Hiszpanii.

Spółka Tauron Wydobycie, do której należy m.in. kopalnia Janina w Libiążu, w 2020 r. udostępniła hałdę pogórniczych odpadów z tej kopalni, pod kątem utworzenia poligonu doświadczalnego o powierzchni 4 tys. m kw. Przygotowano tam odtąd różne mieszanki gleb i posadzono setki roślin. Jesienią ub. roku GIG prezentował rosnącą na hałdzie bujną łąkę.

W projekcie testowane są różnego rodzaju mieszanki glebowe, uzyskane z odpadowej biomasy i odpadów poprodukcyjnych z należących do grupy Tauron kopalń Sobieski i Janina oraz elektrowni. Naukowcy chcą uzyskać takie parametry gleb, aby neutralizować kwasowość zgromadzonych na hałdach odpadów.

Prace rekultywacyjne wykonywane są w sposób wariantowy, z zastosowaniem różnych metod wykonania pokrywy glebowej, mającej neutralizować kwasowość odpadów górniczych. W ten sposób skutecznie ograniczany ma być potencjał do generowania kwaśnych odcieków, mogących powstawać na hałdach lub innych obiektach poprzemysłowych.

Poligon doświadczalny w Libiążu daje możliwość monitorowania zarówno gleby, jak i wody oraz rozmaitych parametrów fizykochemicznych podłoża. Na hałdzie pojawiły się sucho i ciepłolubne gatunki roślin, roślinność łąkowa, krzewy i rośliny lubiące wilgoć, sadzone w miejscach gromadzenia się wód opadowych.

Głównym efektem badań ma być opracowanie nowych sposobów rekultywacji hałd, składowisk i innych terenów zdegradowanych. Chodzi o dobranie odpowiednich roślin, które skutecznie zazielenią takie tereny, przy właściwym przygotowaniu dla nich gleby - dzięki czemu rośliny będą mogły rosnąć w miejscach, gdzie składowano górnicze czy energetyczne odpady.

Zwieńczeniem projektu mają być warsztaty poświęcone wypracowanej w wyniku tych doświadczeń technologii. Naukowcy chcą też opracować zasady wyceny usług służących rekultywacji hałd i zdegradowanych terenów.

Pola testowe projektu Recovery powstały, prócz Libiąża, na terenach: dawnych czeskich kopalń Chabařovice i Ležáky, a także hałdy Terezie – Ema, dawnej niemieckiej kopalni Mibrag nieopodal Lipska oraz kopalni Figaredo w hiszpańskiej Asturii. Projekt wpisuje się w inicjatywy Regionów Górniczych w Transformacji (Coal Regions in Transition).

W tegorocznej edycji konkursu Górniczy Sukces Roku Tauron został też wyróżniony za rozwiązania techniczne zastosowane w nowym szybie górniczym Zakładu Górniczego Janina.