Związane z ociepleniem zmniejszenie pokrywy śnieżnej i przesuwanie się roślinności zaburzają bioróżnorodność Alp. Góry są tymczasem wskaźnikiem ostrzegawczym dla całej Ziemi – ostrzegają naukowcy.

Eksperci z University of Manchester (W. Brytania) przestrzegają przed poważnymi zmianami biologii Alp. Zauważyli wyraźny spadek ilości śniegu oraz migrację w górę krzewów, takich jak np. wrzosy.

Tymczasem góry ocieplają się znacznie szybciej niż niższe tereny. To prognostyk tego, co w przyszłości może się dziać w innych miejscach globu.

„Nasza praca pokazuje, jak ważny jest czas dla wielu sezonowych procesów związanych z roślinami i glebą. Ludzie mogą zauważać spowodowane zmianami klimatu rozbieżności w czasie pojawienia się kwiatów i zapylających owadów. W naszym badaniu pokazaliśmy, że procesy zachodzące w roślinach i glebie rządzone są przez fascynującą dynamikę sezonową. Ona także może być zaburzona przez zmiany klimatyczne. Jednocześnie wysokie góry są jak kanarek w kopalni, ponieważ ocieplają się dużo szybciej niż cała planeta. Z tego powodu nasze odkrycie jest szczególnie alarmujące” – mówi dr Arthur Broadbent, główny autor badania opisanego w magazynie „Global Change Biology” (https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/gcb.17245).

Jak wyjaśniają badacze, w normalnym cyklu sezonowe zmiany powodują transport substancji odżywczych między roślinami i glebą. Po roztopach rośliny zaczynają rosnąć i wchłaniać te substancje. Jesienią natomiast obumierają i ich tkanki są wykorzystywane przez żyjące w glebie mikroby.

Z kolei w czasie alpejskich zim śnieg działa jak koc, który pozwala mikroorganizmom funkcjonować i gromadzić odżywcze związki. Pomaga też przetrwać roślinom.

Według prognoz, w części Alp zmiany klimatyczne mają spowodować ubytek do końca wieku aż 80-90 proc. śniegu. Roztopy mają się natomiast pojawiać się o 5-10 tygodni wcześniej.

„Zmniejszenie pokrywy śnieżnej to jeden z najbardziej widocznych skutków zmian klimatu w Alpach. Jego wpływ na funkcjonowanie i bioróżnorodność alpejskich ekosystemów to duży problem dla ludzi żyjących w tym regionie i dalej” – mówi prof. Michael Bahn, jeden z autorów badania.

„Nasza praca pokazuje, jak połączenie różnych aspektów klimatycznych zmian może poważnie zaburzyć podziemne procesy ekologiczne, które decydują o wzroście roślin w alpejskich ekosystemach. Zmiany te mogą mieć długofalowe konsekwencje dla ich działania i bioróżnorodności” – dodaje prof. Richard Bardgett, jeden z badaczy.

Marek Matacz
mat/ agt/