W ramach akcji „Nielegalne Odpady” Inspektorzy Ochrony Środowiska z GIOŚ oraz WIOŚ kontrolują i nadzorują transporty odpadów zarówno w strumieniu krajowym jak i transgranicznym. Aby wykrywać i karać przypadki przestępstw, służby środowiskowe działają w porozumieniu i we współpracy z Krajową Administracją Skarbową oraz Inspekcją Transportu Drogowego.

W ostatnim czasie Inspekcja Ochrony Środowiska w ramach swoich uprawnień wraz z innymi służbami Krajową Administracją Skarbową, czy Inspekcją Transportu Drogowego przeprowadziła wzmożone kontrole w całej Polsce. Inspektorzy trafili na miejsca nagromadzenia odpadów, które są zagrożeniem dla zdrowia lub życia ludzi oraz środowiska.

Drewniane odpady i nielegalne składowisko

Śląski inspektorat przeprowadził działania kontrolne podczas których natrafił na nielegalne składowisko drewnianych podkładów kolejowych. Usypisko miało wymiary ok. 20 m x 20 m. Obecni na miejscu inspektorzy z Wydziału Zwalczania Przestępczości Środowiskowej WIOŚ w Katowicach pobrali do badań próbki gleby. Wszystko po to aby ustalić wpływ składowania nielegalnych odpadów m.in. na wody gruntowe.

Drugim przykładem może być działanie w województwie pomorskim (powiat bytowski). Inspektorzy wykryli nielegalne deponowanie odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Podczas kontroli ustalono, że odpady z pięciu naczep tira zostały wsypane do dołu o głębokości ok. 5 m.  Warto dodać, że wojewódzki inspektorat prowadził pozaplanową kontrolę przedsiębiorstwa, na terenie którego wykryto składowisko. Kontrola jest cały czas w toku.

Ponadto, wspólne kontrole GIOŚ i WIOŚ doprowadziły do zatrzymania nielegalnego transgranicznego przemieszczania odpadów m.in. w transportach wysyłanych z Polski do Pakistanu, z Węgier do Ukrainy czy z Francji do Polski. Ujawnione zostały transporty odpadów z odzieżą używaną, pokruszonymi tworzywami i tworzywami sztucznymi. Ładunki nie posiadały odpowiednich zezwoleń i dokumentów na międzynarodowy przewóz.

Przypomnijmy, że po nowelizacji kodeksu karnego i zaostrzeniu ich, znacznie wrosły kary. W przypadku potwierdzenia skażenia gleby, w obu powyższych przypadkach mamy do czynienia z przestępstwem z art. 183 kodeksu karnego. Takie działanie jest zagrożone obecnie karą pozbawienia wolności aż do dziesięciu lat. Ponadto, za zbieranie odpadów bez wymaganego zezwolenia może zostać nałożona administracyjna kara pieniężna w wysokości od tysiąca do miliona złotych.

Współpraca międzyinstytucjonalna kluczem do skutecznego działania

Przeprowadzone działania pokazują jak ważna jest praca inspektorów z Departamentu Zwalczania Przestępczości Środowiskowej oraz z Departamentu Transgranicznego Przemieszczania Odpadów GIOŚ. Do głównych zadań wymienionych komórek należy przede wszystkim nadzorowanie działań prowadzących do ograniczenia tzn. szarej strefy rynku gospodarowania odpadami oraz prowadzenie spraw z zakresu przeciwdziałania i wykrywania przestępstw oraz wykroczeń przeciwko środowisku. Działania te prowadzone przy współpracy z WIOŚ oraz KAS i ITD pozwalają na efektywne wykrywanie i zwalczanie przestępstw środowiskowych na terenie całego kraju.

Wspólne działania służb oraz niedawna zmiana kar pokazują, że nie warto w Polsce działać niezgodnie z przepisami chroniącymi wspólne dobro jakim jest bez wątpienia nasze środowisko.