Od 1 lutego 2022 r. wszystkie importowane do Polski odpady będą objęte Systemem Elektronicznego Nadzoru Transportu SENT - poinformował w czwartek wiceminister klimatu i środowiska Jacek Ozdoba. Pozwoli to na większą możliwość wykrywania nielegalnego importu odpadów - mówił.

Podczas briefingu prasowego Ozdoba zapowiedział, że stosowne rozporządzenie w sprawie włączenia transgranicznego przemieszczania odpadów do systemu SENT będzie procedowane do końca roku.

"Od 1 lutego 2022 r. wszystkie odpady, które będą wjeżdżały na teren Polski, będą objęte systemem SENT" - poinformował. Zauważył, że obecnie tworzywa sztuczne, szkło czy metale wjeżdżają na teren Polski bez jakiejkolwiek możliwości dodatkowej biurokracji, co często jest wykorzystywane do nielegalnej działalności. "Przestępcy często wykorzystują tą legalną możliwość transportowania surowca. Pod tworzywami sztucznymi znajdują się inne odpady, np. komunalne albo odpady niebezpieczne. To ciężki proceder do wykrycia" - powiedział wiceminister klimatu.

Podkreślił, że system SENT pozwoli na zdecydowanie większą możliwość wykrywania działalności nielegalnej. Dodał, że system spowodował zmniejszenie szarej strefy w innych obszarach do tej pory nim objętych.

Ozdoba przypomniał też o pracach nad nowelizacją Kodeksu karnego, która zaostrzy kary za nielegalny import odpadów. "W zakresie walki z przestępcami środowiskowymi podwyższamy górną i dolną granicę w przypadku nielegalnego importu odpadów niebezpiecznych i też innych niż niebezpieczne. W połączeniu z systemem SENT będziemy mieli większą wykrywalność, a +prezentem+ będzie propozycja wieloletniego więzienia, jeśli rzeczywiście dojdzie do takiego procederu" - powiedział Ozdoba.

Szefowa Krajowej Administracji Skarbowej Magdalena Rzeczkowska dodała, że decyzja o objęciu odpadów systemem SENT została podjęta w oparciu o skuteczność tego rozwiązania.

"W latach 2019-2021 systemem SENT objęto ponad 10 mln zgłoszeń przewozów towarów. Przeprowadziliśmy 1,4 mln kontroli, w tym 951 kontroli przewozów odpadów. Bo to nie jest tak, że to jest nowy obszar zainteresowania KAS. W obszarze odpadów aktywnie wspieramy Ministerstwo Klimatu i Środowiska. KAS jest jedną ze służb, która kontroluje przywóz i przewóz przez polskie terytorium odpadów niebezpiecznych. Najczęściej są to mieszaniny odpadów, zużyte części do samochodów, elektronika" - wskazała Rzeczkowska. Np. w listopadzie - mówiła - KAS ujawniła przewóz 26 ton odpadów plastikowych bez wymaganych zezwoleń.

Jak zauważyła Rzeczkowska, dzięki systemowi SENT udało się znacząco ograniczyć szarą strefę, np. w wyrobach tytoniowych z ponad 12 proc. w 2017 r. do 5,5 proc. Wyraziła nadzieję, że pozytywny efekt przyniesie też objęcie systemem SENT odpadów. "Szara strefa odpadowa szacowana jest na kilka mld zł. Myślę, że jest co robić" - stwierdziła.

System SENT, dotyczący przewozu towarów wrażliwych (np. alkoholu, suszu tytoniowego czy paliwa), został wprowadzony ustawą z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.

Jak podał resort klimatu, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wspólnie z Krajową Administracją Skarbową opracowali nowelizację przepisów wykonawczych do ustawy. Będzie ona polegała na zobowiązaniu przedsiębiorstw zajmujących się transgranicznym obrotem odpadami do rejestrowania każdego przewozu odpadów poprzez elektroniczną platformę PUESC Ministerstwa Finansów, co realizowane będzie za pośrednictwem oferowanego w ramach Platformy PentaTAX – modułu SENT.

Konsekwencją wprowadzonych przepisów będzie nałożenie odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający oraz przewoźnika w obrocie odpadami w momencie rozpoczęcia przewozu odpadów obowiązków w zakresie dokonania zgłoszenia przewozu, jego uzupełnienia i aktualizacji. Dodatkowo przewoźnik zostanie zobowiązany do zapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych, a kierujący - do posiadania numeru referencyjnego oraz uruchomienia lokalizatora.