Obecnie obserwujemy znaczące nawoływania do działania, szczególnie w Irlandii, w celu wprowadzenia nowych środków i praktycznych rozwiązań, które pomogą w walce z globalnym ociepleniem i przejściu na gospodarkę niskoemisyjną, odporną na zmiany klimatu i zrównoważoną środowiskowo. Jednym z kluczowych punktów w tej walce jest sektor offshore.

Zmiany klimatyczne stanowią jedno z największych wyzwań, przed jakimi stoi świat. Potrzeba walki z niszczącym wpływem zmian klimatu na nasze środowisko, społeczeństwo i gospodarkę - jest pilna - pisze Minister Środowiska, Eamon Ryan TD.

W październiku 2021 roku Irlandzki rząd opublikował nowy Plan Działań na rzecz Klimatu, który wyznacza kierunek działań mających na celu ograniczenie emisji gazów cieplarnianych, uczynienie kraju neutralnym pod względem emisji dwutlenku węgla do 2050 roku. W ramach tego planu rząd zobowiązał się do zwiększenia produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych. Aby osiągnąć wyznaczone cele, musi zwiększyć ten udział do 80 procent już do 2030 roku. Aby to osiągnąć, należy przestawić się z paliw kopalnych na odnawialne źródła energii, takie jak energia wiatrowa. Jednym z  pierwszych kroków milowych jest osiągnięcie 5 GW mocy z morskiej energetyki odnawialnej.

Ze względu na siedmiokrotnie większy obszar morski oraz położenie Irlandii na skraju Oceanu Atlantyckiego, potencjał morskiej energetyki wiatrowej jest ogromny. Wykorzystanie turbin wiatrowych do wytwarzania energii elektrycznej w Irlandii zostało po raz pierwszy wprowadzone wraz z uruchomieniem pierwszej komercyjnej farmy wiatrowej w Bellacorrick w hrabstwie Mayo w 1992 roku. Od tego czasu znaczący postęp technologiczny, polityczny i legislacyjny sprawił, że Irlandia stała się jednym z wiodących producentów energii wiatrowej w Europie.

Spójność i przejrzystość dla sektora

Do niedawna znaczna część tego potencjału była poza zasięgiem, ponieważ nie istniały żadne podstawy prawne regulujące wykorzystanie obszarów morskich poza strefą przybrzeżną o szerokości 12 mil morskich, przewidzianą w ustawie (Foreshore Act, 1933). Jednak dzięki uchwaleniu w grudniu ubiegłego roku ustawy o planowaniu obszarów morskich (MAP), kraj zyskał nie tylko podstawę prawną do wykorzystania tego potencjału, ale także do zarządzania i ochrony obszarów morskich. Kompleksowy i spójny system planowania morskiego określony w ustawie MAP zapewnia również deweloperom jasność co do systemu wydawania zezwoleń na budowę morskich farm wiatrowych na tym przyległym obszarze morskim.

Ustanowienie nowego systemu zezwoleń dla obszarów morskich (MAC) jest główną cechą ustawy MAP i będzie pierwszym krokiem w nowym i usprawnionym procesie planowania. Deweloperzy, których wnioski zostaną ocenione i którym zostanie przyznane MAC, będą mogli złożyć wniosek o pozwolenie na budowę, w którym zostaną poddani ocenie oddziaływania na środowisko.

W ramach systemu MAC, przed przystąpieniem przez deweloperów do badań środowiskowych, dokonana zostanie ocena rentowności wnioskodawców w kluczowych obszarach, w tym kompetencji finansowych i technicznych. Rzetelna ocena potencjalnych deweloperów morskich, którzy ubiegają się o MAC, zapewni, że tylko najbardziej rentowne projekty morskie będą miały możliwość ubiegania się o pozwolenie na budowę w An Bord Pleanála.

Przyznanie pierwszych MAC w tym roku będzie stanowiło znaczący kamień milowy w realizacji naszych ambitnych celów klimatycznych na rok 2030, zakładających uzyskanie 5 GW, a także długoterminowego planu zakładającego potencjał co najmniej 30 GW pływających elektrowni wiatrowych w późniejszym okresie.

Po tej pierwszej serii projektów MAC odpowiedzialność zostanie przekazana nowej agencji - Urzędowi Regulacji Obszarów Morskich (MARA). MARA ma najwyższy priorytet dla rządu, a jej utworzenie i uruchomienie planowane jest na 2023 rok.

Przeprowadzono niedawno konsultacje społeczne na temat sposobu wyboru drugiej partii projektów, które zostaną włączone do nowego systemu wydawania zezwoleń, w celu zapewnienia, że najbardziej opłacalne projekty, które mają zostać zrealizowane do 2030 r., będą mogły zostać włączone do nowego systemu planowania.

System opary na aukcjach dopięty na ostatni guzik

Projekty, którym przyznano MAC, będą mogły przystąpić do systemu opartego na aukcjach, w ramach którego projekty dotyczące energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych mogą składać oferty na moce wytwórcze i otrzymywać gwarantowaną cenę za wytwarzaną energię elektryczną. Jest to System Wsparcia Energii Odnawialnej (Renewable Electricity Support Scheme - RESS), a jego celem jest zapewnienie uzyskania najlepszej ceny dla konsumenta.

W tym dziesięcioleciu planowane są co najmniej trzy aukcje elektrowni morskich, a dzięki okresowemu organizowaniu tych aukcji będzie można korzystać z najnowszych technologii, potencjalnie wytwarzając energię w sposób bardziej efektywny i po niższych kosztach. Projekty ubiegające się o wsparcie w ramach nowego programu RESS będą musiały wnosić wkłady na rzecz Funduszu Korzyści Społecznych w stałej wysokości 2 euro/MWh wyprodukowanej energii. Pozwoli to na wygenerowanie znacznych funduszy, z których będą mogły skorzystać społeczności zamieszkujące obszary przybrzeżne.

Ułatwienia dla branży offshore

W innych miejscach prowadzone są szeroko zakrojone prace mające na celu ułatwienie zrównoważonego rozwoju morskiej energii odnawialnej (ORE) w Irlandii. Zarówno EirGrid, jak i Komisja ds. Regulacji Przedsiębiorstw Użyteczności Publicznej podejmują działania mające na celu zapewnienie, że sieć energetyczna będzie w stanie obsłużyć planowane moce przesyłowe morskiej energii odnawialnej. Niedawno opublikowane oświadczenie w sprawie polityki portowej (Port Policy Statement) określa podejście do rozwoju sektora ORE w Irlandii i będzie miało zasadnicze znaczenie dla zwiększenia elastyczności, zmniejszenia kosztów i opóźnień oraz wyeliminowania ryzyka w fazie budowy projektów ORE.

Rozwój sektora morskiego stworzy również możliwości zatrudnienia na obszarach przybrzeżnych oraz zapewni możliwości tworzenia łańcucha dostaw dla lokalnych MŚP. Tymczasem trwają prace nad nowym Planem Rozwoju Morskiej Energetyki Odnawialnej (OREDP II), którego celem jest określenie obszarów najbardziej odpowiednich do wdrożenia technologii wiatrowych, falowych i pływowych po 2030 roku, przy jednoczesnym uwzględnieniu potrzeby ochrony bioróżnorodności morskiej.

Wprowadzenie morskiej energetyki wiatrowej w Irlandii jest znaczącym przedsięwzięciem, wymagającym działań w wielu obszarach administracji rządowej. Trwają intensywne prace, które mają przynieść znaczące korzyści nie tylko w krótkim okresie, ale także zabezpieczyć przyszłość dla kolejnych pokoleń.

Fot. Depositphotos

Źródło: offshorewind.biz; eolasmagazine.ie; gov.ie