Przygotowywany w UE mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (tzw. CBAM), określany jako cło od śladu węglowego, spełni swą rolę tylko wtedy, gdy będzie w stanie uzupełnić istniejące mechanizmy zapobiegania ucieczce emisji w ramach ETS - ocenia europosłanka Izabela Kloc.

Polska parlamentarzystka jest w Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii Parlamentu Europejskiego sprawozdawcą projektu rozporządzenia dotyczącego CBAM (ang. Carbon Border Adjustment Mechanism - mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2). Ma to być jeden z ważniejszych instrumentów regulacyjnych, jakie Unia Europejska chce zastosować w celu utrzymania konkurencyjności unijnej gospodarki w dobie Europejskiego Zielonego Ładu.

W przesłanym w czwartek PAP komentarzu europosłanka zwróciła uwagę, iż projektowany mechanizm CBAM jest ważną częścią pakietu Fit for 55, służącego wdrażaniu Europejskiego Zielonego Ładu. "Dlatego nie może być legislacyjnym bublem i nie może istnieć tylko po to, by dawać fałszywe złudzenie rekompensaty za inne części pakietu, takie jak wycofanie bezpłatnych praw do emisji" - oceniła Izabela Kloc, podkreślając, iż CBAM powinien być uzupełnieniem, a nie alternatywą dla bezpłatnych uprawnień.

Jej zdaniem, mechanizm CBAM "tylko wtedy ma sens, gdy będzie przejrzystym i skutecznym mechanizmem, który zapobiegnie ryzyku ucieczki emisji i zagwarantuje zachowanie konkurencyjności europejskiego przemysłu wobec krajów trzecich". Dlatego - w jej ocenie - mechanizmy regulacyjne CBAM i ETS powinny działać komplementarnie i uzupełniać się nawzajem.

"Należy przede wszystkim podkreślić wzajemne powiązania między unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji a CBAM. Uważam, że nowo ustanowiony mechanizm tylko wtedy będzie miał sens i spełni swoją rolę, gdy będzie w stanie uzupełnić istniejące mechanizmy zapobiegania ucieczce emisji w ramach EU ETS" - uważa parlamentarzystka.

"Skoro wycofanie bezpłatnych uprawnień prowadziłoby do spadku eksportu – a spadek eksportu jest jednym ze wskaźników ucieczki emisji – wycofanie bezpłatnych uprawnień powinno rozpocząć się dopiero, gdy zostanie określone rozwiązanie zapobiegające spadkowi eksportu. Propozycja Komisji dotycząca wycofania bezpłatnych uprawnień powinna nastąpić dopiero po analizie stwierdzającej, czy możliwe jest uniknięcie spadku eksportu" - czytamy w komentarzu.

Pos. Kloc przypomniała, że zakładanym celem CBAM jest zapobieżenie ucieczce emisji CO2, stąd - jak podkreśliła - potrzebna jest właściwa definicja ucieczki emisji - obejmująca zarówno ucieczkę spowodowaną spadkiem sprzedaży w eksporcie, jak i spadkiem inwestycji. "Jeśli CBAM ma być skuteczny, nowo ustanowione przepisy nie mogą być łatwe do obejścia, a wszelkie takie próby powinny być potraktowane z należytą surowością" - podsumowała europosłanka.

Jej zdaniem, przedstawiciele europejskiego przemysłu "jednogłośnie wyrażają zaniepokojenie, wręcz przerażenie podejściem Komisji Europejskiej do kluczowych kwestii zawartych w Pakiecie Fit for 55", oceniając, iż CBAM w formie zaproponowanej przez KE nie będzie skuteczny oraz "nie przyniesie nic dobrego ani dla klimatu, ani dla gospodarki".

Unijny projekt przewiduje, iż na początek CBAM obejmie sektory: cementu, żelaza i stali, aluminium, nawozów oraz energii elektrycznej. Mechanizm ma wejść w życie w 2023 r. Do zakończenia procesu legislacyjnego potrzebne jest m.in. stanowisko Parlamentu Europejskiego, nad którym pracuje komisja ITRE (Przemysłu, Badań Naukowych i Energii), gdzie sprawozdawcą projektu rozporządzenia jest Izabela Kloc.