Bezpieczeństwo energetyczne w kontekście rosyjskiej agresji na Ukrainę to jeden z głównych tematów tegorocznego Światowego Forum Ekonomicznego w szwajcarskim Davos. W wydarzeniu, 24-25 maja 2022 r., uczestniczyli minister klimatu i środowiska Anna Moskwa oraz wiceminister Adam Guibourgé-Czetwertyński.

Minister Anna Moskwa pierwszego dnia swojego pobytu wzięła udział w „Oil and Gas Community Dinner”. Podczas spotkania minister opowiedziała m.in. o polskich doświadczeniach związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa energetycznego w kontekście szybkiej derusyfikacji gospodarki.

– Polska od wielu lat przestrzegała przed uzależnieniem unijnej energetyki od rosyjskich surowców. Konsekwentnie realizowaliśmy strategię dywersyfikacji, czyli zróżnicowania kierunków i źródeł dostaw gazu do Polski” – zaznaczyła.

– Okazało się, że mieliśmy rację. Dziś wiele omawianych propozycji na szczeblu międzynarodowym bazuje na naszym doświadczeniu w zakresie uniezależniania się od dostaw z kierunku wschodniego. To gorzki sukces – dodała.

Zdaniem minister agresja Rosji na Ukrainę potwierdziła trafność determinacji polskiego rządu w kierunku całkowitego uniezależnienia się od rosyjskiego gazu.

– Od zawsze wiedzieliśmy, że Rosja nie jest wiarygodnym partnerem. To dzięki inwestycjom infrastrukturalnym, takim jak połączenia z innymi państwami członkowskimi, Baltic Pipe czy terminale LNG, polski system gazowy, jako jeden z niewielu w Unii Europejskiej, jest w stanie zupełnie zrezygnować z dostaw z Rosji – wyjaśniła.

W wydarzeniu uczestniczył również m.in. szef Międzynarodowej Agencji Energii Fatih Birol, który na forum pogratulował odwagi i determinacji Polski we wspieraniu Ukrainy. Minister Anna Moskwa zachęciła przedstawicieli państw, obecnych na wydarzeniu, do dołączenia do MAE i podkreśliła, że Polska ceni sobie współpracę i wsparcie Agencji.

Rola energii jądrowej w zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego

W trakcie szwajcarskiego Światowego Forum Ekonomicznego Anna Moskwa, minister klimatu i środowiska, uczestniczyła także w panelu dot. energetyki jądrowej, podczas którego opowiedziała o roli energetyki jądrowej w transformacji energetycznej oraz polskich planach jej wdrożenia w najbliższych latach.

– Uważamy energetykę jądrową za cenne źródło energii i główną technologię przemysłową, która wnosi istotny wkład w walkę ze zmianami klimatycznymi, rozwój społeczno-gospodarczy i to, co ostatnio stało się kluczowe ze względu na agresję Rosji na Ukrainę – zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego – zauważyła.

W opinii minister w wielu krajach zmienia się spojrzenie na energetykę jądrową.

– Ze względu na agresję Rosji na Ukrainę coraz więcej państw uważa energię z #atom za kluczowy element swojej strategii bezpieczeństwa energetycznego. M.in. rząd belgijski postanowił o dekadę przedłużyć pracę swoich jądrowych bloków energetycznych – zwróciła uwagę minister Anna Moskwa.

Zaznaczyła, że w Polsce prawie trzy czwarte mieszkańców popiera budowę elektrowni jądrowych w naszym kraju.

– Sądzę, że obecnie poparcie jest jeszcze większe – zdajemy sobie sprawę, że #atom może być kluczem do wzmocnienia bezpieczeństwa energetycznego i niezależności – powiedziała,

– Pierwszy raz w historii Polski mamy bardzo zaawansowane działania dot. energetyki jądrowej. Prace związane z budową pierwszej polskiej elektrowni jądrowej toczą się zgodnie z harmonogramem. W 2026 r. rozpoczniemy budowę – dodała.

Jak wyjaśniła minister klimatu i środowiska, celem jest uruchomienie w 2033 r. pierwszego bloku o mocy ok. 1-1,6 GW. Kolejne bloki będą wdrażane co 2-3 lata, a cały program jądrowy zakłada budowę 6 bloków.

– W grudniu 2021 r. wskazana została preferowana lokalizacji pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce. Obecnie prowadzimy dialog z potencjalnymi inwestorami strategicznymi z Francji, Korei Płd. i Stanów Zjednoczonych” –  poinformowała.

World Economic Leaders

Szefowa resortu klimatu i środowiska wzięła też udział w World Economic Leaders, gdzie m.in. zaapelowała do uczestników o wprowadzeniu nowych rozwiązań fiskalnych na rzecz bardziej ambitnej derusyfikacji sektora energetycznego, które pozwolą uniezależnić się od Federacji Rosyjskiej i przestać finansować zbrodniczy reżim.

Zdaniem minister Anny Moskwy kluczowe jest teraz zatrzymanie wojny na Ukrainie i jej negatywnych skutków dla sektora energetycznego, a sytuacja realnego zagrożenia bezpieczeństwa ma pierwszeństwo przed konsekwencjami ekonomicznymi i zwiększonymi wydatkami.

– Musimy pamiętać, że środki na wojnę pochodzą ze sprzedaży surowców energetycznych. Nie ulega wątpliwości, że Rosja wykorzystuje swoje zasoby energetyczne z powodów politycznych i nie jest wiarygodnym partnerem handlowym – powiedziała.

Spotkania bilateralne i polsko-ukraińska współpraca

Na marginesie Światowego Forum Ekonomicznego w Davos minister Anna Moskwa oraz wiceminister Adam Guibourgé-Czetwertyński odbyli też szereg spotkań bilateralnych, korzystając z najwyższego poziomu reprezentacji sektora energetycznego, tak państwowego, jak i prywatnego, obecnego na miejscu. Minister Anna Moskwa, na zaproszenie Yalta European Strategy, wzięła także udział w tzw. „Śniadaniu ukraińskim”, gdzie dyskutowano o wzmocnieniu bezpieczeństwa energetycznego oraz o niezbędnych rozwiązaniach, które przysłużą się również w czasach pokoju i wspomogą odbudowę ukraińskiej infrastruktury energetycznej.