W 2024 roku 7,7 proc. materiałów używanych w gospodarce w Polsce pochodziło z recyklingu; to mniej od średniej unijnej, która wynosiła 12,2 proc. - podał Polski Instytut Ekonomiczny (PIE). Polska jest w gronie sześciu państw, w którym odsetek ten spadł od 2015 r.

„W Polsce tylko 7,7 proc. materiałów używanych w gospodarce w 2024 r. pochodziło z recyklingu – to znacząco mniej niż średnia UE wynosząca 12,2 proc." - podał PIE w najnowszym wydaniu Tygodnika Gospodarczego, powołując się na dane Eurostatu. Liderem w wykorzystaniu materiałów z recyklingu jest Holandia - tam udział ten sięga 32,7 proc.

Coraz gorzej...

PIE zwrócił uwagę, że Polska jest jednym z zaledwie sześciu państw, w którym odsetek ten podczas dekady spadł.

Instytut wskazał, że dane te dotyczą wykorzystania materiałów z recyklingu przez podmioty gospodarcze, co jest ważnym elementem planu transformacji UE w kierunku gospodarki obiegu zamkniętego. Znaczenie ma też postawa konsumentów wobec recyklingu. „Obie perspektywy spotykają się w mechanizmie rozszerzonej odpowiedzialności producenta, polegającym na przeniesieniu realnych kosztów zagospodarowania odpadów opakowaniowych z gmin i obywateli na podmioty wprowadzające produkty w opakowaniach” - wskazał PIE.

Polski Instytut Ekonomiczny przypomniał również, że w ramach implementacji ROP (Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta) wprowadzono w Polsce system kaucyjny dla opakowań, gdzie warunkiem odzyskania kaucji jest oddanie opakowania do punktu zwrotu. Zdaniem Instytutu skłonność konsumentów do segregowania i recyklingu będzie tym większa, im mniej uciążliwy będzie zwrot takiego opakowania, dlatego większe znaczenie dla sprawności systemu kaucyjnego może mieć np. średnia odległość do najbliższego automatu kaucyjnego, a nie wysokość kaucji.

System kaucyjny może pomóc, ale...

„Kluczem do powodzenia systemu kaucyjnego będzie zarazem zwiększenie dostępności punktów odbioru odpadów, jak i rozszerzenie systemu o kolejne rodzaje opakowań, które dziś jeszcze nie są w automatach akceptowane. Pozwoli to zmniejszyć czas i wysiłek konsumenta, a zarazem może wpłynąć na wykształcenie nawyku zabierania różnych rodzajów odpadów i butelek przy okazji codziennych zakupów bez konieczności dokonywania większej selekcji” - wskazał w raporcie PIE.

ROP to koncepcja, w ramach której wprowadzający na rynek produkt ponosi zań odpowiedzialność finansową w całym cyklu życia produktu, czyli również po wyrzuceniu opakowania. W Polsce ROP od opakowań ma wprowadzić ustawa o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, której projekt przygotowało Ministerstwo Klimatu i Środowiska.

System kaucyjny z kolei ma zachęcić konsumentów do zwrotu opakowań. Jego głównym celem jest podniesienie poziomów selektywnej zbiórki opakowań po napojach i osiągnięcie unijnych progów recyklingu. Zgodnie z nimi, w latach 2025-2028 poziom selektywnej zbiórki odpadów ma sięgnąć 77 proc. w przypadku butelek jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (o pojemności do 3 l), metalowych puszek (o pojemności do 1 l) oraz butelek szklanych wielokrotnego użytku (o pojemności do 1,5 l). Od 2029 r. próg ten wzrośnie do 90 proc.

Polski Instytut Ekonomiczny to publiczny think tank ekonomiczny; przygotowuje raporty, analizy i rekomendacje dotyczące kluczowych obszarów gospodarki oraz życia społecznego w Polsce. (PAP)

_{Fot: Depositphotos}