Do 2040 roku polskie ciepło systemowe ma być wytwarzane nawet w 52,2% przy udziale źródeł odnawialnych, a Polska ma mieć do 5,5 GWt mocy zainstalowanej w źródłach Power-to-Heat. Inwestycje w ciepłownictwo systemowe sięgną od 197 do 231 mld zł, a magazyny ciepła mają osiągnąć 576 GWh pojemności. To główne założenia właśnie przedstawionej przez Ministerstwo Energii "Strategii Transformacji Ciepłownictwa”.

Strategia to dokument bardzo długo wyczekiwany przez branżę. Minister Energii Miłosz Motyka podkreślał podczas jego prezentacji, że powstawał on przy jej udziale, a jej uwagi były brane pod uwagę. Do realizacji strategii potrzebne będą zmiany systemowe, legislacyjne, edukacyjne i oczywiście inwestycje. - Celem strategii jest zapewnienie stabilności cen i obrona przed drożyzną. Stare systemy oparte na węglu generują ogromne koszty, stąd też strategia ma pomóc zaplanować stopniowe odchodzenie od drogich paliw kopalnych na rzecz tańszych i stabilnych źródeł, takich jak pompy ciepła, ciepło odpadowe z przemysłu, geotermia i wiele innych – mówił minister Motyka. 

Czeka nas elektryfikacja ciepłownictwa 

Dokument koncentruje się także na zagospodarowaniu ciepła odpadowego, które wytwarza dziś przemysł, a które jest marnowane. Ministerstwo Energii zakłada, że do 2040 roku będzie to do 10 (PJ) petajuli. Z kolei aż 100% ciepła systemowego będzie wytwarzane ze źródeł nisko emisyjnych i bez emisyjnych. Wszystkie działania skupione na zwiększeniu efektywności energetycznej mają przynieść aż 60 PJ oszczędności dla ciepła systemowego. Jeśli chodzi o technologie, na których ma się opierać realizacja strategii Ministerstwo Energii wymieniło tu; wysokosprawną kogenerację, ciepło z biomasy, ciepło z biometanu, ciepło odpadowe, magazyny ciepła, sieci nisko-temperaturowe, kotły elektryczne, energię geotermalną, kolektory słoneczne, prosumentów ciepła, pompy ciepła i technologie jądrowe. Resort zakłada również sektor coupling, czyli połączenie systemu ciepłowniczego z elektroenergetycznym, tak by ciepłownictwo zaczęło skutecznie wykorzystywać coraz częściej pojawiające się nadwyżki energii pochodzące z OZE i wytwarzało z nich ciepłą wodę i ciepło, a także magazynowało je w magazynach ciepła. Stąd ważnym elementem strategii stała się technologia Power-to-Heat. Polega ona na wytwarzaniu ciepła z energii elektrycznej na przykład za pomocą pomp ciepła czy pieców elektrycznych, które jednocześnie dobrze bilansują system elektroenergetyczny. Zapisy, które mają odblokować technologię Power-to-Heat już znalazły się w ustawie UDER92, która czeka na podpis prezydenta. 

 
Ciepłownictwo potrzebuje pilnej modernizacji 

Na pytanie naszej redakcji o to co stanie się, gdyby prezydent jej nie podpisał minister Motyka wyraził nadzieję, że tak się nie stanie. - Nie widzimy dzisiaj żadnego zapisu, który byłby kwestionowany przez Pana Prezydenta i nie widzimy zasadności do tego. Jeżeli te powody, których my nie widzimy merytorycznie, znalazłyby swoje uzasadnienie w motywach politycznych, to będziemy robili wszystko, żeby na poziomie albo rozporządzeń, albo działań poprzez samorządy usprawniać ten proces – powiedział. Z kolei obecny podczas prezentacji podsekretarz stanu Konrad Wojnarowski, odpowiedzialny za ciepłownictwo podkreślał, że polskie ciepłownictwo wymaga gruntownej modernizacji, nawet jeżeli nie transformacja energetyczna nie byłaby tu głównym jej powodem. Ponad połowa polskich sieci ciepłowniczych jest przestarzała i wymaga natychmiastowej modernizacji. Strategia wyznacza harmonogram remontów i inwestycji. Bez centralnego planu groziłyby nam masowe awarie sieci, brak ogrzewania w zimie w całych dzielnicach – powiedział. Realizacja strategii będzie oczywiście kosztować miliardy złotych, dlatego strategia ma być też sygnałem dla banków i inwestorów prywatnych oraz funduszy unijnych, aby wielu podmiotom wytwarzającym ciepło udało się pozyskać korzystne finansowanie. 

Ministerstwo zapewnia, że pieniądze na nowe źródła ciepła się znajdą 

Minister Motyka zapewniał, że jest duże zainteresowanie finansowaniem transformacji polskiego ciepłownictwa ze strony prywatnych instytucji finansowych, na razie jednak nie zdradził w jakiej części ten proces będzie wsparty środkami pochodzącymi spoza budżetu. Zapewnił również, że rząd pracuje nad rozwiązaniami, które będą wspierać małe miejskie ciepłownie, które często nie mogą liczyć na kredyty bankowe, tak jak duże firmy energetyczne. - Mamy tutaj dwa główne źródła. Pierwszy to Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska, ale pracujemy nad planem, aby stworzyć pewne fundusze, które będą gwarantowały finansowanie komercyjne. To byłby mechanizm, który byłby ukierunkowany właśnie na te mniejsze ciepłownie. Myślę, że szczegóły poznamy w momencie opublikowania pełnej strategii dla ciepłownictwa przez rząd – zapewnił minister Motyka. Z kolei jak dodał Konrad Wojnarowski - bez planu grożą nam drastyczne podwyżki ratunków, awarie starych sieci i utrata miliardowych dotacji, które po prostu przepadną. Główne założenia strategii mają być jeszcze poddane konsultacjom, które zostaną zakończone 15 lipca.