Choć większość sklepów Żabka nie podlega ustawowemu obowiązkowi uczestnictwa w systemie kaucyjnym, sieć zdecydowała się do niego przystąpić. Decyzję poprzedziło kilka lat przygotowań, testów i pilotaży prowadzonych w rzeczywistych warunkach. Obecnie, dzięki ponad 12 tys. placówek, Żabka należy do największych punktów zbiórki opakowań objętych systemem kaucyjnym w Polsce.

System kaucyjny zaczął działać w Polsce 1 października 2025 r. Obowiązek przyjmowania opakowań objął przede wszystkim sklepy o powierzchni przekraczającej 200 mkw. Większość placówek Żabki jest mniejsza, dlatego sieć mogła pozostać poza systemem. Zdecydowała jednak inaczej.

– Decyzja o przystąpieniu do systemu kaucyjnego miała dla nas znaczenie strategiczne – zarówno z perspektywy biznesowej, jak i realizacji celów w obszarze gospodarki obiegu zamkniętego, określonych w naszej Strategii Odpowiedzialności. Postrzegamy system kaucyjny jako jedno z najbardziej efektywnych narzędzi ograniczania odpadów opakowaniowych oraz zwiększania poziomu odzysku surowców. Działanie to jest spójne z naszą misją dostarczania klientom rozwiązań, które łączą wygodę z odpowiedzialnym podejściem do codziennych wyborów – mówi Joanna Kasowska, Quality Standards and Climate Protection Director w Grupie Żabka.

Jak podkreśla, duża liczba sklepów sprawia, że system jest łatwo dostępny dla klientów, a franczyzobiorcy zyskują dodatkową usługę, której oczekują konsumenci.

Testy poprzedziły wdrożenie

Przystąpienie do systemu było poprzedzone wieloletnimi przygotowaniami. W 2024 r. Żabka rozpoczęła pilotaż w ramach programu „Zielona Odnowa". Testy prowadzono w Bydgoszczy, Zielonej Górze, Tychach, Katowicach i we Wrocławiu.

– Przygotowania były złożonym i długofalowym procesem opartym na testach w realnych warunkach operacyjnych. W 2024 r., w ramach inicjatywy „Zielona Odnowa”, rozpoczęliśmy pilotaż, którego celem było sprawdzenie zachowań konsumentów, wydolności procesów logistycznych oraz wpływu systemu na codzienną pracę sklepów. W pięciu miastach - Bydgoszczy, Zielonej Górze, Tychach, Katowicach i we Wrocławiu - klienci byli zachęcani do oddawania plastikowych butelek za dodatkowe punkty lojalnościowe w postaci „żappsów”, otrzymywanych w aplikacji Żappka – relacjonuje Joanna Kasowska.

Jednym z wyzwań okazało się dostosowanie urządzeń do niewielkich sklepów convenience. Dostępne na rynku automaty były zbyt duże, dlatego sieć we współpracy z partnerami opracowała rozwiązania odpowiadające specyfice swoich placówek.

– Wszystkie testy i pilotaże, które przeprowadziliśmy na „żywym organizmie”, czyli w naszych sklepach, wraz z klientami, franczyzobiorcami i zewnętrznymi partnerami biznesowymi, posłużyły nam nie tylko do tego, by ocenić efektywność zbiórki, model biznesowy i efektywność kosztową, lecz także zidentyfikować bariery operacyjne oraz obszary wymagające doskonalenia – wyjaśnia Joanna Kasowska.

Ponad 100 mln opakowań

Podczas pilotażu w 2024 r. zebrano 82,3 tony butelek PET i 36,9 tony puszek aluminiowych. Łącznie w okresie testów sieć zgromadziła 18 mln opakowań. Po uruchomieniu ogólnopolskiego systemu skala zbiórki szybko wzrosła – w 2025 r. zebrano 11 mln opakowań, a od stycznia do połowy czerwca 2026 r. już ponad 102 mln butelek i puszek.

– Modelowanie rozwiązań z zakresu ESG polega na ich skalowaniu, ale także na tworzeniu ułatwień dla klientów. Wierzymy, że te działania mają sens wtedy, gdy dobre nawyki stają się codzienną rutyną, którą wypracowujemy razem z naszymi klientami – podkreśla Joanna Kasowska.

Obecnie w sklepach Żabka działa ponad 4,5 tys. urządzeń do przyjmowania opakowań. W pozostałych placówkach funkcjonuje zbiórka ręczna. Klienci mogą oddać opakowania bez okazywania paragonu, niezależnie od miejsca zakupu napoju.

Opakowania projektowane z myślą o recyklingu

Sieć wskazuje, że system kaucyjny jest elementem szerszych działań związanych z gospodarką obiegu zamkniętego. Obejmują one także zmniejszanie ilości surowców wykorzystywanych do produkcji opakowań.

– W przypadku produktów dostępnych w naszych sklepach konsekwentnie dążymy do tego, aby ich wpływ na środowisko był jak najmniejszy. Dotyczy to także opakowań. W 2025 r. zmniejszyliśmy udział plastiku pierwotnego w opakowaniach marek własnych o ponad 35 proc., a 95 proc. tych opakowań nadaje się do recyklingu – wylicza Joanna Kasowska.

Budowanie nowych nawyków

Pierwsze miesiące działania systemu kaucyjnego to okres, w którym na rynku nadal funkcjonują zarówno opakowania objęte kaucją, jak i te sprzedawane jeszcze bez niej. Zdaniem przedstawicieli sieci istotne będzie stopniowe przyzwyczajanie klientów do zwrotu opakowań.

– Skala Żabki i format convenience sprawiają, że jesteśmy bardzo blisko codziennych decyzji klientów. To pozwala nam wspierać budowanie dobrych nawyków w naturalny sposób, bez narzucania zmian i dodatkowego wysiłku, wygodnie i odpowiedzialnie dla każdego i na co dzień. Chcemy jasno pokazywać, że klient jest istotnym uczestnikiem systemu kaucyjnego, a jego decyzje mają realne znaczenie – ocenia Joanna Kasowska.

Jak dodaje, o sukcesie systemu nie będzie decydowała jedynie liczba zebranych opakowań, lecz to, czy ich zwracanie stanie się dla klientów codziennym nawykiem.