Akcje informacyjne w rezerwatach przyrody, warsztaty dla uczniów z woj. śląskiego oraz setki rozmów, rozdanych ulotek i promocyjnych gadżetów złożyły się na kampanię edukacyjną "Chronimy rezerwaty", prowadzoną w minionych miesiącach przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w Katowicach.

"Kluczem do skutecznej ochrony przyrody jest edukacja. Zdecydowaliśmy się przeprowadzić kampanię #ChronimyRezerwaty, aby dotrzeć do jak największej liczby osób z naszym +zielonym dekalogiem turysty+, czyli zbiorem zasad zachowania obowiązujących w rezerwatach przyrody" - wyjaśniła Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach, Mirosława Mierczyk-Sawicka.

Pod nadzorem Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Katowicach jest 65 rezerwatów przyrody, z których niespełna połowa jest dostępna dla turystów. Przedstawiciele Dyrekcji przyznają, iż jednym z głównych zagrożeń dla rezerwatów jest presja człowieka.

"Z przeprowadzonych w trakcie akcji informacyjnych licznych rozmów z turystami wynika, że większość z nas ma dużą potrzebę ochrony przyrody, jednak nie zawsze wiemy, jak postępować wybierając się na wycieczkę do rezerwatu" – oceniła dyr. Mirosława Mierczyk-Sawicka.

Wśród celów zakończonej w ostatnim czasie kampanii było uświadomienie turystom odwiedzającym rezerwaty przyrody, że są w nich gośćmi. Nie zadeptajmy tego, co najcenniejsze - apelują służby środowiskowe.

Ekolodzy coraz częściej spotykają się z sytuacjami, kiedy osoby nieodpowiedzialne łamią - nieraz z rozmysłem - zakazy obowiązujące w rezerwatach. By o nich przypomnieć, Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach już kilka lat temu przygotowała Zielony dekalog turysty. Wymieniono w nim najważniejsze sprawy, o których należy pamiętać podczas wycieczek do rezerwatów, ale także w miejscach, które formalnie nie mają takiego statusu.

Wśród podstawowych zasad jest poruszanie się po wyznaczonych szlakach. Nie należy zbierać grzybów czy jagód, zrywać kwiatów, niszczyć runa leśnego. Śmieci - także te organiczne - należy zabierać ze sobą i wyrzucać w wyznaczonych miejscach poza rezerwatami.

Lepiej nie liczyć też na to, że w rezerwacie czy innym zielonym miejscu znajdziesz kosze na śmieci. "Jeśli coś dałeś radę ze sobą przynieść, tym bardziej możesz zabrać to ze sobą. Dotyczy to nie tylko puszek czy butelek, ale również resztek po owocach, takich jak skórki od banana czy jabłka. Nieważne, że się rozłożą. Zostawiając je gdziekolwiek zmieniasz strukturę gleby i zachęcasz zwierzęta by zjadły coś, co może im zaszkodzić" - czytamy w zbiorze zasad.

Ważne, by w rezerwacie zachować ciszę. "Bez ciszy nie usłyszysz rzeczywistych dźwięków natury - śpiewu ptaków, rechotu żab, brzęczenia owadów. Przyroda do nas mówi, nie usłyszysz jej słuchając muzyki lub głośno rozmawiając przez telefon. Niepotrzebne dźwięki płoszą zwierzęta" - przypominają ekolodzy.

Do rezerwatów nie należy też wprowadzać psów i innych zwierząt domowych. Biwakować można tylko w wyznaczonych miejscach. Nie należy wchodzić do nieudostępnionych do zwiedzania jaskiń ani wspinać się na skały. Rezerwaty nie są też miejscami dla motocykli, quadów ani dronów. Dla rowerzystów są tylko wyznaczone trasy.

Przedstawiciele katowickiej RDOŚ przypominają, że rezerwaty są najcenniejszymi przyrodniczo miejscami w regionie, a ich reżim ochronny jest równy parkom narodowym. Mimo to, świadomość, jakie obowiązują na ich terenie zakazy i jak powinniśmy się tam zachowywać, nie jest powszechna. "Prowadzi to do degradacji tych obszarów i utraty cennych walorów przyrodniczych, do których ochrony zostały powołane" - wskazują służby środowiskowe.

RDOŚ ocenia, że przekaz kilkumiesięcznej kampanii edukacyjnej dotarł do kilku tysięcy osób. Odbyło się 10 spotkań informacyjnych przy rezerwatach Szachownica, Segiet, Łężczok, Parkowe, Skarpa Wiślicka, Las Murckowski, Jaworzyna, Żubrowisko, Sokole Góry i Smoleń. To zarówno rezerwaty udostępnione turystom, jak i te, gdzie obowiązuje całkowity zakaz wstępu. Ponadto w warsztatach przyrodniczych wzięło udział ok. 200 uczniów. Do szkół trafiły również zestawy budek dla ptaków oraz domków dla owadów.

mab/ maak/