W corocznym raporcie na temat stanu unii energetycznej unijne władze stwierdzają, że tempo działań na rzecz klimatu musi znacznie wzrosnąć. Znaczną część miejsca w raporcie zajmuje konflikt ukraińsko-rosyjski, który odcisnął piętno na europejskiej polityce energetycznej.

„Raport o stanie unii energetycznej w 2023 roku” („Energy Union Report 2023) został opublikowany 24 października. Składa się on z trzech części: pierwsza opisuje, w jaki sposób wysokie ambicje klimatyczne i środowiskowe w ramach Europejskiego Zielonego Ładu stanowiły podstawę strategii reagowania kryzysowego UE w 2022 roku oraz strategii na rzecz wzrostu i konkurencyjności. Druga część analizuje stan wdrażania unii energetycznej we wszystkich jej 5 wymiarach, w oparciu o przeprowadzoną przez Komisję ocenę sprawozdań z postępów krajów UE w zakresie ich krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu. Ostatnia część wskazuje na przyszłe wyzwania dla systemu energetycznego UE i polityki energetycznej.

W raporcie opisano, w jaki sposób UE zareagowała na agresję Rosji na Ukrainie i uzbrojenie jej eksportu energii, oszczędzając energię, dywersyfikując dostawy i przyspieszając transformację w kierunku czystej energii. UE zmniejszyła swoje zapotrzebowanie na gaz o ponad 18 proc. (53 miliardów m3 gazu) w porównaniu z poprzednimi 5 latami.

Kluczowe dane z raportu przedstawiają się następująco:

• Emisje gazów cieplarnianych netto w UE zmniejszyły się o około 3 proc. w 2022 r., osiągając redukcję o 32,5 proc. w porównaniu z poziomami z 1990 r.;

• UE drastycznie zmniejszyła swoją zależność od rosyjskich paliw kopalnych: wycofując się z importu węgla; zmniejszając import ropy naftowej o 90 proc.; zmniejszając import gazu ze 155 mld m3 w 2021 r. do około 80 mld m3 w 2022 r. i do szacowanych 40-45 mld m3 w br.;

• UE zmniejszyła zapotrzebowanie na gaz o ponad 18proc. w porównaniu z poprzednimi pięcioma latami, oszczędzając około 53 mld m3 gazu;

• Magazyny gazu zostały zapełnione w 95 proc. przed zimą 2022-2023 i obecnie, przed nadchodzącą zimą, są zapełnione w ponad 98 proc.;

• Rok 2022 był rekordowy pod względem nowych mocy fotowoltaicznych (+41 GW), czyli o 60 proc. więcej niż w 2021 r. (+26 GW). Nowa moc lądowej i morskiej energetyki wiatrowej była o 45 proc. wyższa niż w 2021 roku;

• W 2022 r. 39 proc. energii elektrycznej pochodziło ze źródeł odnawialnych, a w maju energia wiatrowa i słoneczna po raz pierwszy przewyższyła paliwa kopalne w produkcji energii elektrycznej w UE;

• Uzgodniono cele legislacyjne dotyczące minimalnego udziału energii odnawialnej w UE na poziomie 42,5proc. do 2030 r. oraz ambicję osiągnięcia 45proc. Zwiększono również cele w zakresie efektywności energetycznej, aby zmniejszyć końcowe zużycie energii o 11,7 proc. do 2030 roku.

Raport podkreśla, że przy średnim rocznym wzroście o 0,67 proc. udziału energii odnawialnej od 2010 roku, osiągnięcie nowego celu UE na 2030 rok, wynoszącego 42,5 proc., będzie wymagało znacznie szybszego wzrostu w nadchodzących latach. 

„Tegoroczny raport o stanie unii energetycznej podkreśla zaangażowanie i determinację, jaką w ubiegłym roku wykazali się wszyscy Europejczycy, aby wspólnie przezwyciężyć kryzys energetyczny. Nasze działania – indywidualne i zbiorowe – pomogły uniknąć najgorszych skutków wojny Putina przeciwko Ukrainie i uzbrojenia energii. Wyniki raportu pokazują, że plan REPowerEU przynosi rezultaty: przejście na czystą energię, dywersyfikacja i efektywność energetyczna są odpowiedzią na zwiększenie naszego bezpieczeństwa energetycznego i osiągnięcie celów Zielonego Ładu” – komentuje raport Kadri Simson, komisarz UE ds. energii.

Fot. Depositphotos