W miarę jak transformacja energetyczna nabiera tempa, istotną rolę odgrywają materiały z jakich wykonane są instalacje sektora energetycznego. Szwedzi wykorzystują drewno do budowy wież turbin wiatrowych, zaś Finowie piasek do baterii ogrzewających sieci ciepłownicze.

Włączenie zrównoważonych materiałów pomaga obniżyć emisje dwutlenku węgla towarzyszące procesowi produkcyjnemu, jak również pozwala wytyczyć nowe drogi rozwoju w zakresie wykorzystania materiałów, które niejednokrotnie są tanie oraz powszechnie dostępne.

Dziś przyjrzymy się innowacjom prosto ze Skandynawii. Szwecji, gdzie wykorzystuje się drewno do budowy wież turbin wiatrowych oraz Finlandii, w której czyni się użytek z baterii piaskowych wpiętych w sieci ciepłownicze.

Drewniane wieże do turbin wiatrowych

Szwedzki start-upu Modvion skonstruował najwyższą na świecie drewnianą wieżę do turbiny wiatrowej, zastępując stalową konstrukcję stosowaną w tradycyjnych projektach.  Konstrukcja została do oddana do użytku 4 marca w szwedzkiej miejscowości Skara. 

Wieża turbiny ma 103 metry wysokości – a konkretnie, 150 metrów do czubka najwyższej łopaty – i podtrzymuje turbinę Vestas V90-2.0 MW. Wieża jest zbudowana przy użyciu 144 warstw laminowanej tarcicy fornirowej, która jest klejona i ściskana w celu utworzenia zakrzywionych sekcji. 

„Drewniane wieże turbin oferują obiecującą ścieżkę do dekarbonizacji i mogą potencjalnie popchnąć nas do przodu w tworzeniu łańcucha dostaw energii wiatrowej o zerowej wartości netto” – stwierdziła Lisa Malmquist Ekstrand, wiceprezes Modivion, dyrektor ds. zrównoważonego rozwoju, podczas oddania wieży do użytku.

W miarę jak rozmiar turbin jest coraz większy, transport ponadgabarytowych stalowych wież i łopat turbin – zarówno drogą lądową, jak i wodną – staje się coraz większym wyzwaniem, wymagającym specjalnie zbudowanych pojazdów do ich transportu oraz wzmocnionych portów jak również infrastruktury załadunkowej, aby utrzymać dodatkowy ciężar. Być może drewniane wieże mogą stanowić krok naprzód w celu rozwiązania problemów logistycznych.

Fin to potrafi. Bateria z piasku ogrzewa domy i baseny

W fińskiej miejscowości Kankaanpää od 2022 roku przy elektrowni cieplnej Vatajankoski funkcjonuje pierwsza na świecie bateria piaskowa.

Obiekt składa się ze 100 ton piasku nienadającego się do wykorzystania w budownictwie, który jest otoczony grubą izolacją w celu zatrzymania ciepła. 

Jak to działa?

Energia odnawialna pochodząca z turbin wiatrowych oraz instalacji słonecznych zasila grzejnik oporowy, który ogrzewa powietrze wewnątrz baterii, które jest rozprowadzane przez rury wymiany ciepła za pomocą wentylacji. Przy temperaturze do 600 stopni Celsjusza, bateria piaskowa może przechowywać 8 MW energii cieplnej. Gdy zapotrzebowanie wzrasta, bateria rozładowuje około 200 KW mocy poprzez rury wymiany ciepła, co w zupełności wystarcza do ogrzewania i ciepłej wody dla ok. 100 domów i miejskiego basenu.

O tym jak bardziej szczegółowo działa bateria piaskowa, możemy się przekonać oglądając film do producenta, fińskiego start-upu Polar Night Energy:

Vatajankoski to dopiero początek fińskiej drogi w elektrownie piaskowe.

Polar Night Energy i przedsiębiorstwo ciepłownicze Loviisan Lämpö zawarły umowę na budowę baterii piasku na skalę przemysłową w Pornainen. 

Moc grzewcza nowej baterii piaskowej wynosi 1 MW i może ona przechowywać do 100 MWh energii cieplnej, co czyni ją około dziesięć razy większą niż wspomiana wcześniej bateria piaskowa działająca w Kankaanpää.

Społeczność Pornainen jest pozytywnie nastawiona do nowej metody ogrzewania. „Nasza gmina z zadowoleniem przyjmuje wszystkie innowacyjne projekty rozwojowe, które zmniejszają emisje w operacjach ciepłowniczych i przyczyniają się do rozbudowy sieci” –  mówi Antti Kuusela, burmistrz Pornainen, cytowana przez Polar Night Energy.