Za nami pierwszy w historii szczyt na najwyższym szczeblu poświęcony wyłącznie energii jądrowej, czyli Nuclear Energy Summit 2024. Przedstawiciele kilkudziesięciu krajów uczestniczący w szczycie podkreślili znaczenie wykorzystania energii jądrowej do osiągnięcia bezpieczeństwa energetycznego.

Światowi przywódcy spotkali się w Brukseli na pierwszym w historii Nuclear Energy Summit 2024 (Szczycie Energii Jądrowej 2024), który odbył się w Brukseli 21 marca.

Celem szczytu było wyznaczenie nowych kierunków rozwoju energii jądrowej w podejmowaniu wyzwań związanych z ograniczeniem zużycia paliw kopalnych, zwiększeniem bezpieczeństwa energetycznego oraz rozwojem gospodarczym.

Szczytowi współprzewodniczyli premier Belgii Alexander De Croo oraz dyrektor generalny Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) Rafael Mariano Grossi.

Szczyt był jak dotąd pierwszym w historii spotkaniem na najwyższym szczeblu poświęconym wyłącznie energii jądrowej. Wydarzenie miało miejsce w następstwie włączenia energii jądrowej do globalnego przeglądu uzgodnionego podczas konferencji ONZ w sprawie zmian klimatu (COP28) z grudnia ubiegłego roku, w którym wezwano do przyspieszenia jej wdrażania wraz z innymi niskoemisyjnymi źródłami energii. 

Przedstawiciele kilkudziesięciu krajów uczestniczący w brukselskim szczycie podkreślili znaczenie wykorzystania energii jądrowej do osiągnięcia bezpieczeństwa energetycznego, celów klimatycznych i napędzania zrównoważonego rozwoju. 

Zwiększone finansowanie, rozwój siły roboczej i bardziej proaktywne wsparcie dla nowych krajów jądrowych zostały uznane za główne działania przyczyniające się do rozwoju sektora energetyki jądrowej.

25 procent energii pochodzi z atomu. To za mało

Zeszłoroczna konferencja COP28 była pierwszą, podczas której energetyka jądrowa została uwzględniona w Globalnym Przeglądzie (Global Stocktake), który ocenia, na jakim etapie znajduje się świat w zakresie realizacji celów klimatycznych porozumienia paryskiego z 2015 roku. Wówczas 22 kraje zgodziły się pracować nad potrojeniem mocy energii jądrowej do 2050 roku, a od tego czasu dodatkowe trzy kraje podpisały się pod tym zobowiązaniem.

Energia jądrowa odpowiada obecnie za około 25 proc. globalnej produkcji niskoemisyjnej energii elektrycznej, ale jej wykorzystanie będzie musiało znacznie wzrosnąć w nadchodzących dziesięcioleciach, aby świat mógł osiągnąć zerową emisję dwutlenku węgla netto do 2050 roku – donosi Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (MAEA). Podobnego zdanie jest Międzynarodowa Agencja Energetyczna (IEA), która zauważa, że konieczna jest dalsza ekspansja sektora energii jądrowej, aby zbliżyć się do scenariusza zerowego netto.

Czas na działania. Wsparcie energii jądrowej zadaniem polityków

Podczas przemówienia otwierającego szczyt, dyrektor generalny MAEA Rafael Mariano Grossi, podkreślił konieczność działania: „Uznanie konieczności wykorzystania energii jądrowej nie wystarczy. To na przywódcach politycznych spoczywa obowiązek wspierania środowisk, które zachęcają do rozwoju energetyki jądrowej. Bez zdecydowanych działań potencjał energii jądrowej w zakresie wspierania zielonej transformacji może zostać utracony" – stwierdził Grossi.

W oświadczeniach szefów państw podkreślono status energii jądrowej w ich krajach i wymieniono czynniki ważne dla dotrzymania terminów przejścia na czystą energię, w tym zmiany technologicznie, czy też prawo, które nie faworyzuje jednego źródła czystej energii nad innym.

"Naszym wyzwaniem jest przeciwdziałanie zmianom klimatycznym i ograniczenie emisji CO2, poprawa naszej suwerenności poprzez zabezpieczenie naszej energii oraz poprawa naszej konkurencyjności w celu jednoczesnego tworzenia miejsc pracy" – stwierdził prezydent Francji Emmanuel Macron. 

Wspólne oświadczenie na rzecz rozwoju energetyki jądrowej

We wspólnym oświadczeniu przedstawiciele branży potwierdzili również gotowość do wspierania rządowych wysiłków na rzecz rozwoju energetyki jądrowej. Zobowiązali się do ścisłej współpracy z zainteresowanymi rządami i wspierania dalszej eksploatacji istniejących elektrowni jądrowych, budowy nowych i rozwoju infrastruktury jądrowej.

Wraz z deklaracją przyjętą przez rządy, globalne stowarzyszenia przemysłu jądrowego określiły zaangażowanie branży we wsparciu rządowych celów w zakresie zwiększenia potencjału energii jądrowej.

„Szczyt Energii Jądrowej musi być punktem zwrotnym dla energii jądrowej, wzywając do globalnych inwestycji we wszystkich gospodarkach” – stwierdził dyrektor generalny MAEA, Rafael Mariano Grossi. „MAEA, zrodzona z wizji energii jądrowej na rzecz pokoju i dobrobytu, jest tutaj, aby wspierać tę transformację” – dodaje Grossi.

Zdjęcie główne: Dean Calma /IAEA na licencji CC BY 2.0 DEED