Wykład ekspercki „Jak żyć z atomem? Teraźniejszość i przyszłość gmin” zorganizowany w ramach Ekogmina 2024 przez BIOPRO we współpracy z konferencją Baltic Nuclear Energy Forum oraz Wojewódzkim Funduszem Ochrony środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku był odpowiedzią na rosnące zainteresowanie tematyką energetyki jądrowej w kontekście lokalnych społeczności. 

Inspiracją do zorganizowania tego wydarzenia była niedawna konferencja Baltic Nuclear Energy Forum, gdzie eksperci z różnych krajów omawiali strategie dotyczące niskoemisyjnego miksu energetycznego z wykorzystaniem energii atomowej. Organizatorzy spotkania postanowili przyjrzeć się tej kwestii z perspektywy małych i średnich gmin, które będą musiały zaadaptować się do tego typu inwestycji.

Wśród prelegentów znalazł się dr hab. inż. Michał Bonczyk, kierownik Śląskiego Centrum Radiometrii Środowiskowej, który opowiedział o radiometrii i monitoringu skażeń promieniotwórczych oraz dr inż. Katarzyna Pikuła, specjalistka w zakresie analizy wód powierzchniowych, która podzieliła się swoimi obserwacjami na temat jakości polskich wód. Z kolei Adam Błażowski, inżynier transformacji energetycznej i aktywista na rzecz ochrony klimatu, przedstawił niezależną opinię ekspercką na temat raportu środowiskowego dotyczącego elektrowni jądrowej w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino.

Celem spotkania była analiza tego, jak decyzje dotyczące energetyki jądrowej wpływają na codzienne życie lokalnych społeczności, ich konsumpcję energii oraz ochronę klimatu.

Michał Bonczyk opowiedział o swoim doświadczeniu w badaniu skażeń promieniotwórczych oraz o pracy w obszarze energetyki jądrowej. Bonczyk przedstawił kwestię monitoringu tła promieniotwórczego w potencjalnych lokalizacjach elektrowni jądrowych, zwracając uwagę na istotność takich badań w kontekście bezpieczeństwa i planowania inwestycji. Omówił również wyzwania związane z analizami lokalizacyjnymi dla małych reaktorów jądrowych oraz potrzebę uwzględnienia czynników geologicznych, hydrologicznych i infrastrukturalnych w tych procesach. Na koniec zwrócił uwagę na zagrożenia wynikające z proponowanych zmian w przepisach dotyczących monitoringu oraz podkreślił znaczenie dostępności wody dla obiektów jądrowych.

Katarzyna Pikuła przeanalizowała wpływ budowy elektrowni jądrowej na jakość wód jezior w zlewni rzeki Piaśnicy. Dostępność wody jest kluczowa dla inwestycji takich jak planowana elektrownia w miejscowości Lubiatowo-Kopalino. Ekspertka zwróciła uwagę na zmiany klimatyczne, które wpływają na te ekosystemy oraz na potrzebę aktualnych badań, by ocenić stan bazowy i monitorować przyszłe zmiany. Intensywne zmiany związane z budową elektrowni mogą wpłynąć na infrastrukturę, w tym na sieci wodociągowo-kanalizacyjne, energetyczne i drogowe.

Adam Błażowski przedstawił ogólne oddziaływania inwestycji, jaką jest elektrownia jądrowa na środowisko. Wziął pod uwagę czynniki takie jak hałas, zanieczyszczenia, wpływ termiczny oraz kolizje z ptakami. Przedstawiono przykłady elektrowni z całego świata, opisując ich wpływ na środowisko, w tym m.in. zrzuty ciepłej wody do morza, które mogą wpływać na lokalną faunę i florę.

Energetyka jądrowa, mimo pewnych negatywnych oddziaływań, jest korzystna ze względu na małą powierzchnię zajmowaną przez elektrownie i niską emisję gazów cieplarnianych. Brak elektrowni jądrowych wymusiłby budowę wielu innych instalacji energetycznych, co miałoby znacznie większy wpływ na środowisko. Ostatecznie, elektrownie jądrowe są efektywnym źródłem energii, oszczędzającym zasoby przyrodnicze w porównaniu do alternatyw takich jak elektrownie gazowe, węglowe czy odnawialne źródła energii.

Fot. Depositphotos