Wyniki badań oczekiwań społecznych dotyczących rozwoju energii wiatrowej w województwie lubelskim na przykładzie obszaru powiatu kraśnickiego w kontekście wojny w Ukrainie

Grupa badaczy pod kierunkiem dra Dawida Piekarza, wiceprezesa Instytutu Staszica oraz eksperta rynku energetycznego w dniach od 19.04 do 24.04.2022 roku prowadziła badania dotyczące oczekiwań społecznych, poziomu akceptacji oraz świadomości społecznej w zakresie korzyści i zagrożeń wynikających z budowy farm wiatrowych w obszarze ich zamieszkania. Inwazja Rosji na Ukrainę wpłynęła na ich ocenę konieczności prowadzenia takich inwestycji w regionie.

- Badania przeprowadzone na reprezentatywnej, losowo dobranej próbie mieszkańców powiatu Kraśnickiego wskazują na zwyżkującą świadomość społeczną w zakresie konieczności dywersyfikacji źródeł energii. Respondenci wskazują, że w obliczu wojny na Ukrainie warto rozbudowywać potencja energetyczny w oparciu o energię z wiatru, na co wskazało aż 65 procent pytanych - mówi dr Dawid Piekarz, autor badań.

Uzyskane przez zespół badaczy wyniki sugerują, że w większości mieszkańcy powiatu są zwolennikami wykorzystania potencjału naturalnego regionu, jakim są jedne z najlepszych w Polsce warunki wietrzne. Za korzystaniem z tej przewagi opowiedziała się blisko połowa badanych. Pokazuje to rosnącą świadomość konieczności transformacji energetycznej oraz fakt, że jest ona nieunikniona i trzeba ją tyleż zaakceptować, co starać się wykorzystać z korzyścią dla swojej okolicy.

- Należy stwierdzić, że akceptację społeczną dla budowy i rozwoju energetyki wiatrowej buduje dziś strach przed utratą źródeł energii i uzależnieniu w tym zakresie od bliskości Federacji Rosyjskiej, która prowadzi działania wojenne w Ukrainie. - wyjaśnia dr Piekarz. - Tym niemniej można wskazać wojnę, jako ostateczny argument za dywersyfikacją energetyczną. Niemniej warto – porównując z innymi badaniami, także w innych rejonach kraju – podkreślić rosnącą świadomość ekologiczną i akceptację dla energetyki wiatrowej co wynika z dużej ilości informacji na temat transformacji energetycznej czy ochrony klimatu w przestrzeni publicznej.

Respondenci świadomi korzyści ekonomicznych wynikających z lokalizacji w ich sąsiedztwie elektrowni wiatrowych wskazywali, że fundusze pozyskane z podatków od inwestora gmina powinna wykorzystać na budowę dróg i chodników, miejsc rekreacji, małej architektury, czy bezpiecznych przejść dla pieszych.

Jednocześnie badanie wykazało niską świadomość społeczną dotyczącą planowanych oraz prowadzonych inwestycji w ich okolicy. Niewielki odsetek pytanych potrafił wskazać prawdziwe korzyści oraz zagrożenia wynikające z lokalizacji farm wiatrowych w ich okolicy. Osoby, które zdecydowały się wskazać korzyści podkreślają znaczenie inwestycji dla kondycji finansowej gminy, tańszą energię elektryczną dla mieszkańców oraz wpływ na stan czystości powietrza w okolicy. Z kolei osoby, które dostrzegały zagrożenia wskazywały przede wszystkim na blokadę budownictwa jednorodzinnego wynikającego z ustawy, a także szkodliwość dla zdrowia zarówno ludzi jak i zwierząt.

- Należy też wskazać na niską świadomość społeczną dotyczącą zagrożeń i korzyści wynikających z inwestycji w energetykę wiatrową w ich okolicy. Aż 4/5 respondentów nie otrzymało prawdziwych informacji w tym zakresie, a ich wiedza na ten temat bazuje często na niezweryfikowanych informacjach powielanych w przestrzeni internetu czy przekazach ustnych. Wskazuje to na konieczność docierania z odpowiednim, mikrotargetowanym przekazem edukacyjnym - kończy wiceprezes Instytutu Staszica.

Badanie przeprowadzono na grupie 504 respondentów mieszkających w granicach powiatu kraśnickiego. Scenariusz pytań zakładał 7 pytań głównych oraz 3 pytania uzupełniające, których celem było poznanie stanowiska respondentów – mieszkańców Powiatu Kraśnickiego – wobec budowy farm wiatrowych oraz opinii na temat zalet i wad energii pochodzącej z wiatru.