Kultura innowacyjności, która już się w Polsce rozwinęła, potrzebuje stabilnych przepisów oraz odpowiedzialnej strategii – uznali uczestnicy debaty na temat znaczenia nowych technologii dla polskiej gospodarki. Dyskusja o innowacjach była jednym z najciekawszych wydarzeń Kongresu 590, odbywającego się w Warszawie w dniach 5-6 października 2021 r.

„Mamy w Polsce ogromny potencjał, w tym przede wszystkim kapitał intelektualny: wiedzę, doświadczenie i chęć pracy nad innowacjami” – mówił dr Piotr Dardziński, prezes Sieci Badawczej Łukasiewicz.

Według niego, dobry efekt przynoszą też ogromne inwestycje w infrastrukturę instytutów badawczych i uczelni oraz rosnący „apetyt przedsiębiorców na ryzykowne, ale dające duże zyski projekty badawczo-rozwojowe”.

„Siec Badawcza Łukasiewicz w ciągu minionych dwóch lat odpowiedziała na zapotrzebowanie zgłoszone przez ponad 300 przedsiębiorców i zrealizowała prace w obszarze ponad tysiąca technologii” – dodał Piotr Dardziński.

Podkreślił przy tym, że Łukasiewicz – obserwując trendy rynkowe i technologiczne – również sam inicjuje współpracę z konkretnymi przedsiębiorcami, zwłaszcza z sektora MŚP, zachęcając ich do wspólnych prac badawczo-rozwojowych.

Grzegorz Brona, prezes spółki Creotech, działającej w branży technologii kosmicznych, wskazywał, że „kultura innowacyjności już się w Polsce wypracowała”, czego wyrazem jest m.in. rozwój startupów i zaangażowanie wielu naukowców w przełamywanie barier technologicznych. Wyzwaniem będzie natomiast odpowiednie wynagradzanie tych osób, aby zatrzymać je w kraju.

Prof. Dorota Chwieduk z Instytutu Techniki Cieplnej na Politechnice Warszawskiej potwierdziła, że uczelnie mają coraz większe możliwości współpracy z przemysłem przy realizacji projektów badawczych o charakterze aplikacyjnym (czyli takich, których efektem ma być wdrożenie wyników prac naukowych w biznesie). Wskazała tu na pozytywne efekty realizacji projektów unijnych, w których wymaganiem był udział przedstawicieli przemysłu oraz opracowanie koncepcji wdrożenia wyników badań.

„W dzisiejszych czasach innowacje to nie tylko integracja przemysłu i nauki, ale też otoczenia społecznego” – mówiła prof. Chwieduk, podkreślając, że w pracach badawczych coraz częściej naukowcy uwzględniają nie tylko potrzeby rynkowe, ale i oczekiwania społeczeństwa.

Szef Creotechu wskazywał z kolei, że do niedawna w instytutach badawczych i na uczelniach widać było silną konkurencję między zapotrzebowaniem przemysłu a celami naukowymi. Efektem było podejmowanie badań mało ryzykownych, których głównym celem było zdobycie punktów za publikacje naukowe.

„To się zmieniło, punktowane są projekty aplikacyjne” – mówił Grzegorz Brona.

Grzegorz Wiśniewski, prezes Instytutu Energetyki Odnawialnej przestrzegał, że innowacja potrzebuje stabilnych przepisów, „aby prawo nie wygrywało z technologią”. Wskazywał w tym kontekście na zmiany prawne w dziedzinie energetyki wiatrowej.

„Potrzebna jest jasna, spójna i odpowiedzialna strategia, bo jeżeli nikt nie odpowiada za przyszłość, to trudno jest przedsiębiorstwom stawiać na innowacje” – dodał Grzegorz Wiśniewski.

Według niego, aby patenty były wdrażane, powinniśmy doprowadzić do tego, aby powstawały one w przedsiębiorstwach, a nie na uczelniach. Wskazywał też, że w przypadku projektów badawczych na uczelniach powinien być wymóg uzyskania wsparcia ze strony przemysłu, aby nie były one finansowane w 100 proc. przez budżet państwa.

Piotr Dardziński podkreślił w tym kontekście, że nieco inne oczekiwania powinny być formułowane wobec uniwersytetów, dla których komercjalizowanie wyników badań nie jest głównym celem, a inne wobec instytutów badawczych. Wskazał, że instytuty skupione w Sieci Badawczej Łukasiewicz rzeczywiście koncentrują się na „wspólnym zarabianiu pieniędzy z biznesem”.

„Osiągnęliśmy 1,3 mln przychodów, z tego tylko 20 proc. to subwencja, a resztę wypracowujemy wspólnie z przedsiębiorcami” – powiedział szef Łukasiewicza.