Rozwój sektora okołogórniczego powinien zmierzać w kierunku gospodarki cyfrowej i niskoemisyjnej, a proces zmian sektora należy powiązać z celami i strategiami rozwoju lokalnego - wynika z informacji resortu rozwoju, przedstawionej na obradach podkomisji stałej ds. sprawiedliwej transformacji.

We wtorek podkomisja zajmowała się informacją nt. sytuacji firm i instytucji okołogórniczych w okresie sprawiedliwej transformacji.

Przedstawiając informację nt. instrumentów wsparcia sektora okołogórniczego w okresie transformacji, zastępca dyrektora departamentu polityki przemysłowej i innowacyjności w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Piotr Zabadała zaznaczył, że transformacja regionów górniczych jest istotnym wyzwaniem dla Polski – ważne jest podjęcie konsekwentnych działań inwestycyjnych, których zakres i skala wymagają wysiłku wielu interesariuszy.

„Potencjał firm okołogórniczych należy traktować jako aktywa wzrostu. Przedsiębiorstwa te są de facto firmami przemysłu maszynowego, specjalistycznych usług budowlanych i eksploatacyjnych, posiadają wysoko wykwalifikowaną kadrę techniczną, przemysłową kulturę organizacyjną i infrastrukturę produkcyjną” – mówił Zabadała.

„Rozwój sektora okołogórniczego powinien zmierzać w kierunku gospodarki cyfrowej i niskoemisyjnej. Proces zmian sektora należy powiązać z celami i strategiami rozwoju lokalnego, w szczególności na terenie gmin górniczych firmy sektora powinny współpracować z samorządami lokalnymi, a także instytucjami, które realizują umowę społeczną (z 28 maja 2021 r.)” – dodał wicedyrektor.

„Sektor powinien zwiększać aktywność eksportową, opierając ekspansję na posiadanych już kompetencjach oraz nowych obszarach aktywności” – zdiagnozował.

Wskazał, że aktualnie w MRiT trwają dwutorowe prace nad rozwiązaniami dla branży okołogórniczej. Opracowywane są: projekt Programu transformacji zaplecza sektora wydobywczego węgla kamiennego i brunatnego do 2030 r. oraz projekt Funduszu transformacji Śląska.

Zabadała uściślił, że pierwszy z tych dokumentów jest realizacją 5. punktu tzw. umowy społecznej. Projekt ma obejmować propozycje szeregu instrumentów wsparcia do wykorzystania przez firmy okołogórnicze, które zostały zawężone do podmiotów dostarczających produkty (produkcja maszyn i urządzeń górniczych, specjalistycznych materiałów), a także usługi wspomagające górnictwo. Propozycje te mają zostać poddane dyskusji ze stroną społeczną, gospodarczą i samorządową.

„Obecnie w ministerstwie rozwoju trwają analizy prawne odnośnie zaproponowanych już instrumentów wsparcia” – uściślił wicedyrektor.

Dodał, że z dotychczas prowadzonych prac nad tym programem wynika, że transformacja sektora musi opierać się na dwóch synergicznych i skoordynowanych działaniach: instrumenty wsparcia dla sektora okołogórniczego powinny być zaprojektowane w podejściu odgórnym, na poziomie centralnym, umożliwiając transformację regionu w długiej perspektywie, jak i oddolnym, umożliwiając przedsiębiorcom transformację biznesu według ich specyficznych potrzeb.

W zakresie projektu Funduszu Transformacji Śląska, będącego realizacją punktu 7. umowy społecznej, w lipcu ub. roku do MRiT trafił projekt strony społecznej. Resort ustosunkował się do tego projektu; prezentując jego słabe i mocne strony. „Kontynuując prace, utworzono nieformalny zespół, złożony z przedstawicieli strony społecznej, jak i administracji rządowej; w ramach prac ustalono zasadność wybranych działań i wskazano elementy projektów zarówno strony społecznej, jak i strony rządowej, które będą przedmiotem obopólnej zgody”- zrelacjonował Zabadała.

„Obecnie trwają prace nad rozwinięciem koncepcji opisującej działalność projektowanego funduszu. Dążymy do wypracowania katalogu zadań realizowanych przez fundusz, który nie będzie kolidował z zadaniami już realizowanymi przez instytucje czy spółki wykonujące misję publiczną” - zasygnalizował.

W lutym br. temat Funduszu Transformacji Śląska był także przedmiotem posiedzenia Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów; utworzono zespół, który będzie kontynuował prace w bardziej sformalizowanym charakterze.

Zabadała zaznaczył, że proces zmian wymaga wsparcia publicznego w zakresie wzrostu innowacyjności i aktywności eksportowej oraz rewitalizacji i przekształceń infrastruktury produkcyjnej. W tym celu zostanie zaproponowane wykorzystanie środków pochodzących z: Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji dla Zwalnianych Pracowników, Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko oraz Krajowego Planu Odbudowy.

Przedstawiając informację nt. realizacji porozumienia ze stroną społeczną z 28 maja 2021 r. w zakresie dot. firm okołogórniczych dyrektor departamentu górnictwa w Ministerstwie Aktywów Państwowych Jonasz Drabek wskazał, że resort ten zaczął pracę nad kluczowymi elementami dla sektora górnictwa węgla kamiennego, przede wszystkim nad utrzymaniem płynności finansowej w spółkach górniczych.

„W tym celu przygotowano cały system wsparcia dla sektora” – podkreślił Drabek przypominając, że wniosek notyfikacyjny w tej sprawie do Komisji Europejskiej jest w tej chwili w przygotowaniu.

Dyrektor wskazał, że problematyka przedsiębiorstw, nie tylko górniczych, lecz w ogóle przedsiębiorców, pozostaje w gestii resortu rozwoju. Dodał, że od podpisania umowy społecznej jej sygnatariusze wielokrotnie spotykali się ws. realizacji jej postulatów, nawiązując następnie do poniedziałkowego spotkania, w którym uczestniczyła m.in. wiceminister rozwoju Olga Semeniuk.

„Z informacji przekazanych wczoraj przez panią minister wynika, że jutro pani minister spotyka się na Śląsku z panem przewodniczącym (śląsko-dąbrowskiej Solidarności) Dominikiem Kolorzem i stroną społeczną w dwóch tematach: jednym z nich będą kwestie związane z firmami okołogórniczymi i z przygotowaniem rozwiązań dla firm okołogórniczych” – zasygnalizował we wtorek Drabek.