W radomskich i świętokrzyskich lasach leśnicy rozmieścili fotopułapki, dzięki którym możliwa będzie obserwacja gniazd bocianów czarnych. Zebrane dane posłużą m.in. do opracowania koncepcji ochrony tego gatunku.

Jak poinformowała Beata Okulińska z zespołu ds. promocji i mediów Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych (RDLP) w Radomiu, fotopułapki zostały rozmieszczone w regionie radomskim, w nadleśnictwach: Dobieszyn, Grójec, Kozienice i Zwoleń oraz w regionie świętokrzyskim, w nadleśnictwach: Chmielnik, Jędrzejów, Ostrowiec Świętokrzyski, Pińczów, Radoszyce, Staszów i Suchedniów. Urządzenia zamontowano przed 1 marca, czyli zanim pojawiły się w nich bociany wracające do Polski z miejsc zimowania.

Leśnicy zapewniają, że zainstalowane kamery w żaden sposób nie naruszają spokoju ptaków. Umieszczenie fotopułapek zostało uzgodnione z instytucjami zajmującymi się ochroną przyrody. W zakresie badania biologii lęgowej bociana czarnego Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Radomiu podjęła współpracę z Leśnym Zakładem Doświadczalnym SGGW w Rogowie.

– Dzięki obserwacji gniazd za pomocą fotopułapek będzie można przez cały okres lęgowy śledzić i dokumentować zachowania ptaków, poznać ich aktywność dobową, w tym zmianę partnerów przy wysiadywaniu jaj, okres i czas karmienia młodych, rodzaj przynoszonego pokarmu – powiedziała przedstawicielka RDLP w Radomiu. Monitoring pozwoli też zaobserwować, na jakie zagrożenia są narażone są pisklęta, określić gatunek drapieżników i sposób ich ataku czy zachowanie piskląt, gdy grozi im niebezpieczeństwo.

Leśnicy chcą też propagować wiedzę o bocianie czarnym wśród społeczeństwa i zwracać uwagę na potrzebę ochrony tego gatunku. – Dlatego będziemy m.in. publikować zdjęci z fotopułapek na stronach i profilach facebookowych RDLP w Radomiu i nadleśnictw biorących udział w programie oraz na stronach i w mediach społecznościowych Leśnego Zakładu Doświadczalnego w Rogowie – zapowiedziała Okulińska. Obserwacje będą prowadzone do 15 września br., czyli do spodziewanego czasu odlotu ptaków na miejsce zimowania.

Bocian czarny (Ciconia Nigra) żyje w lasach, przede wszystkim na terenach bagiennych i błotnistych. Jest gatunkiem rzadziej występującym niż bocian biały, mniejszym od niego i delikatniejszym. Jego wygląd charakteryzują brunatno-czarne ubarwienie piór (poza brzuchem i piersią, które są białe), czarne oczy otoczone czerwoną i nieupierzoną skórą oraz długi czerwony dziób i długie czerwone nogi.

Bocian czarny jest skryty i płochliwy, unika kontaktu z człowiekiem. Gniazda buduje na słabo dostępnych drzewach, z rozłożystymi konarami i łatwym dolotem. Pożywienia szuka, brodząc w płytkiej wodzie – rzekach, strumieniach czy rozlewiskach. Żywi się głównie małymi rybami i żabami.

W Polsce żyje ok. 1400-1600 bocianich par, co stanowi prawie jedną czwartą całej populacji. Najwięcej bocianów, aż 87 proc. występuje na obszarach nizinnym i wyżynnym, pozostałe 13 proc. na trenach górskich. Ptaki te zimują w Afryce, na południe od Sahary, oraz w dolinie rzeki Jordan w Izraelu.

Bocian czarny w Polsce podlega ochronie ścisłej. Do zagrożeń tego gatunku należy m.in. ograniczona dostępność miejsc lęgowych oraz mała dostępność miejsc żerowania z powodu osuszania terenów podmokłych i obniżania poziomu wód gruntowych czy regulacji rzek. Do głównych drapieżników, zagrażających bocianom czarnym, należą kruki, bieliki i dzięcioły, które niszczą jaja, oraz kuny. Bywa, że ptaki płoszone są przez ludzi. Dorosłe osobniki padają także ofiarą bielika. Ptaki giną również na skutek kolizji z przewodami i w zderzeniach z turbinami elektrowni wiatrowych. Wiele z nich ginie od strzałów z broni palnej w czasie przelotów na zimowiska. 

Ilona Pecka
ilp/ drag/