Najnowszy raport Międzynarodowej Agencji Energetycznej stwierdza, że emisje dwutlenku węgla związane z sektorem energetycznym wzrosły w ubiegłym roku. Wzrost udziału czystej energii w koszyku energetycznym sprawił, że emisje są mniejsze.

Raport „CO2 Emissions in 2023” opublikowany 1 marca przez Międzynarodową Agencję Energetyczną (IEA) poświęcony jest analizie emisji dwutlenku węgla związanych z sektorem energetycznym. 

Raport opiera się na analizie z podziałem na regiony, w oparciu o dane krajowe dotyczące sektora energetycznego, ekonomicznego oraz warunki pogodowe.  Źródła obejmują dane pozyskane od operatorów systemów energetycznych na całym świecie, publikacje statystyczne od administracji krajowych, jak również raporty IEA Market Report. 

Przywoływany raport stwierdza, że wzrost udziału czystej energii w koszyku energetycznym ograniczył globalne emisje dwutlenku węgla. To właśnie gospodarki rozwinięte odnotowały rekordowe spadki emisji, które powróciły do poziomów sprzed pięćdziesięciu lat. 

Jednocześnie emisje dwutlenku węgla związane z sektorem energetycznym wzrosły w ubiegłym roku, zaś w latach 2019-2023 emisje związane z energią wzrosły o około 900 mln ton.

Skąd wziął się wzrost emisji dwutlenku węgla w sektorze energetycznym?

Emisje dwutlenku węgla związane z sektorem energetycznym wzrosły w ubiegłym roku o 410 mln ton, czyli o 1,1 proc. r/r - w porównaniu ze wzrostem o 490 mln ton rok wcześniej - osiągając rekordowy poziom 37,4 mld ton. 

Przyczyn takiego stanu rzeczy należy doszukiwać się w zjawiskach pogodowych, które spowodowały ponad 40 proc. wzrostu emisji w gospodarkach dotkniętych problemami pogodowymi. Globalny niedobór produkcji energii wodnej wywołany suszami spowodował wzrost emisji o około 170 mln ton. 

Rozwój odnawialnych źródeł energii sprawił, że doszło do zmniejszenia zużycia paliw kopalnych, bez których – jak szacuje się w raporcie – światowy wzrost emisji dwutlenku węgla w ciągu ostatnich pięciu lat byłby trzykrotnie większy. 

Jak wyglądają emisje dwutlenku węgla w różnych regionach świata?

Jak czytamy w raporcie, gospodarki rozwinięte charakteryzują się stosunkowo wysokimi emisjami na mieszkańca – ok. 70 proc. wyższymi niż średnia globalna.

Co godne zauważenia, emisje na mieszkańca w UE znacząco spadły, będąc o około 15 proc. wyższe niż średnia światowa i około 40 proc. niższe niż w Chinach. 

W 2020 roku emisje w Chinach przekroczyły emisje w gospodarkach rozwiniętych, a obecnie są o 15 proc. wyższe. W 2023 roku emisje w Państwie Środka po raz pierwszy przekroczyły emisje w Japonii – stwierdza raport.

Wzrost udziału czystej energii w koszyku energetycznym 

Spadek emisji w rozwiniętych gospodarkach jest spowodowany intensywnym wdrażaniem odnawialnych źródeł energii (OZE), zamianą węgla na gaz w koszyku energetycznym, poprawą efektywności energetycznej oraz spadkowi produkcji przemysłowej. 

Ubiegły rok był pierwszym, w którym co najmniej połowa produkcji energii elektrycznej w gospodarkach rozwiniętych pochodziła z niskoemisyjnych źródeł, takich jak odnawialne źródła energii i energia jądrowa – stwierdzono w raporcie.

W latach 2019-2023 wzrost czystej energii był dwukrotnie większy niż paliw kopalnych. Raport pokazuje, że wdrożenie technologii czystej energii w ciągu ostatnich pięciu lat znacznie ograniczyło wzrost popytu na paliwa kopalne, dając możliwość przyspieszenia odejścia od nich w tej dekadzie.

– Pandemia, kryzys energetyczny i niestabilność geopolityczna mogły zniweczyć wysiłki na rzecz budowy czystszych i bezpieczniejszych systemów energetycznych. Zamiast tego w wielu gospodarkach zaobserwowaliśmy coś wręcz przeciwnego. Przejście na czystą energię postępuje w szybkim tempie i ogranicza emisje – nawet przy globalnym zapotrzebowaniu na energię rosnącym silniej w 2023 roku niż w 2022 roku – stwierdza Fatih Birol, dyrektor Międzynarodowej Agencji Energetycznej.

Potrzeba dalszych działań w celu zmniejszenia emisji dwutlenku węgla

Wdrażanie czystej energii w sektorze energetycznym pozostaje nadmiernie skoncentrowane w gospodarkach rozwiniętych. Tylko w ubiegłym roku gospodarki rozwinięte i Chiny odpowiadały za 90 proc. nowo oddawanych elektrowni fotowoltaicznych i wiatrowych oraz 95 proc. sprzedaży pojazdów elektrycznych.

Zdaniem Międzynarodowej Agencji Energetycznej, taka sytuacja sprawia, że potrzebna jest intensyfikacja wysiłków w zakresie inwestycji w czystą energię w gospodarkach wschodzących i rozwijających się. 

Fot. Depositphotos