W piątek Sejm uchwalił ustawę nowelizującą prawo energetyczne z poprawkami. Dotyczy ona m.in. tzw. linii bezpośredniej, czyli takiej, która bezpośrednio łączy wytwórcę z odbiorcą energii.

W piątek Sejm przyjął ustawę o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw. W czwartek sejmowa Komisja do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych zajmowała się rozpatrzeniem uchwały Senatu. W trakcie prac legislacyjnych Senat zgłosił 54 poprawki, część o charakterze merytorycznym. Większość została przyjęta, w tym poprawki dotyczące tzw. linii bezpośredniej.

W piątek podczas obrad plenarnych posłowie odrzucili m.in. poprawkę likwidującą konieczność posiadania koncesji na obrót energią elektryczną w przypadku wprowadzania do sieci elektroenergetycznej energii dostarczanej linią bezpośrednią. Negatywnie zaopiniowano np. poprawkę dotyczącą biogazowni ponieważ, jak tłumaczyła strona rządowa, spowodowałaby wzrost odmów przyłączenia biogazowni.

Ustawa przewiduje możliwość tworzenia obywatelskich społeczności energetycznych w formach spółdzielni, spółdzielni mieszkaniowej, wspólnoty mieszkaniowej, stowarzyszenia, z wyłączeniem stowarzyszenia zwykłego, spółki osobowej, z wyłączeniem spółki partnerskiej, oraz spółdzielni rolników. Przedmiotem działalności obywatelskiej społeczności energetycznej może być wytwarzanie, dystrybucja, obrót, agregacja, magazynowanie energii elektrycznej, realizowanie przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej oraz świadczenie usług w zakresie ładowania pojazdów elektrycznych swoim członkom. Społeczność może działać w obrębie sieci jednego operatora systemu dystrybucyjnego.

W trakcie prac sejmowych rząd wniósł do ustawy autopoprawkę, w której opóźnia o rok - z 1 lipca 2024 do 1 lipca 2025 r. - uruchomienie Centralnego Systemu Informacji o Rynku Energii (CSIRE). Przepisy umożliwiające techniczną zmianę sprzedawcy energii elektrycznej w ciągu 24 godzin mają obowiązywać od 2026 r.

Kolejny przepis powierza Urzędowi Regulacji Energetyki (URE) zadanie stworzenia porównywarki wszystkich dostępnych na rynku ofert sprzedaży energii elektrycznej do gospodarstw domowych i firm o zużyciu poniżej 100 MWh rocznie. W porównywarce znajdą się obowiązkowo tylko oferty sprzedaży, możliwe będzie porównanie innych usług związanych ze sprzedażą energii elektrycznej świadczonych przez sprzedawców energii. Sprzedawcy pod groźbą sankcji będą musieli udostępniać swoje oferty regulatorowi na potrzeby porównywarki.

Możliwe ma być zawieranie umów z ceną dynamiczną energii elektrycznej, z minimalną częstotliwością rozliczeń co 15 min. Oferować takie umowy mają sprzedawcy, obsługujący powyżej 200 tys. odbiorców końcowych, odbiorca końcowy będzie musiał mieć licznik zdalnego odczytu. Ustawa zawiera także definicje agregatora rynku energii oraz odbiorcy aktywnego, który ma możliwość zużywania, magazynowania lub sprzedaży wytworzonej we własnym zakresie energii elektrycznej, świadczenia usług systemowych lub usług elastyczności. Jedynym warunkiem jest, aby działalność nie stanowiła podstawowej działalności gospodarczej czy zawodowej tego odbiorcy.

Ustawa zawiera również przepisy dotyczące tzw. linii bezpośredniej łączącej odbiorcę z wytwórcą energii elektrycznej. Przedsiębiorcy, którzy będą chcieli budować takie linie, nie będą musieli już występować o stosowną zgodę do prezesa URE, a jedynie złożyć zgłoszenie. Po spełnieniu przesłanek bezpieczeństwa sieci, przedsiębiorca posiadający linię bezpośrednią ze źródłem zyska możliwość wprowadzenia energii elektrycznej do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego.

Prezes URE ma opracowywać wytyczne co do kierunku rozwoju sieci i realizacji inwestycji priorytetowych, które mają zostać uwzględnione w planach rozwoju sieci, aby zapewnić na poziomie krajowym spójny, systematyczny i skoordynowany rozwój sieci w pożądanych kierunkach. Ponadto, prezes URE ma dostać uprawnienia do ustalenia uzasadnionej stopy zwrotu z kapitału zaangażowanego w realizację zadań określonych w wytycznych. Możliwość wynagradzania za realizację inwestycji priorytetowych ma być zachętą dla przedsiębiorstw energetycznych do podjęcia decyzji o ich rozpoczęciu.

Ustawa przewiduje, że właścicielami połączeń międzysystemowych gazowych i elektroenergetycznych z sąsiednimi krajami będą mogli być tylko polscy operatorzy przesyłu energii elektrycznej lub gazu. Elementy systemu przesyłowego gazu lub energii elektrycznej będą mogli budować tylko operatorzy przesyłowi.

Przepisy zakładają skorzystanie z prawa odstępstwa od zapisów dyrektywy i utrzymanie możliwości skorzystania z cen energii, zatwierdzanych przez regulatora taryfą.

Ustawa wprowadza także mechanizm nierynkowego ograniczenia generacji z farm wiatrowych i fotowoltaiki przez operatora systemu przesyłowego w przypadku problemów z jego zbilansowaniem. Ograniczenie ma być stosowane w przypadku wykorzystywania innych dostępnych, wymienionych środków. (PAP)

autorka: Anna Bytniewska