W najbliższy weekend w Polsce słupki rtęci wskażą w niektórych miejscach nawet około 40 stopni. To temperatura niebezpieczna dla ludzi, zwierząt i infrastruktury, w tym energetycznej. Z upałami zmaga się obecnie cała Europa, która jest najszybciej ocieplającym się kontynentem, ze względu na zmianę klimatu. Naukowcy ostrzegają, że będzie jeszcze gorzej. 

Francja i Wielka Brytania już zarejestrowały rekordowe temperatury, które spowodowały zamknięcie szkół i odwołanie wielu wydarzeń. Francuskie elektrownie atomowe musiały w środę ograniczyć swoją moc aż o 4,1 GW, a więc o 7%, bo temperatury przebiły 40 C, co spowodowało, że woda w rzekach miała zbyt wysoką temperaturę, aby francuskie przepisy pozwalały chłodzić nią reaktory, bowiem woda do tego używana jest z powrotem wypuszczana do rzeki, a po dalszym jej podgrzaniu stanowi zagrożenie dla żyjących w niej organizmów. Zbyt wysokie temperatury powodują też zagrożenie dla sieci przesyłowych i dystrybucyjnych i mogą prowadzić do blackoutu, zwłaszcza, że rośnie też pobór mocy, kiedy ludzie zużywają więcej energii potrzebnej do zasilenia klimatyzacji. 

Jest gorąco, a będzie jeszcze bardziej 

Naukowcy nie mają wątpliwości, że obecne upały to dopiero przedsmak tego co czeka nas w przyszłości, bowiem wraz ze wzrostem temperatury globalnej będzie rosła liczba upalnych dni, a temperatury podczas nich występujące również będą coraz wyższe. Ostatnie 11 lat były najgorętszymi w historii pomiarów. Fala gorąca to wcale nie nowa normalność, bo ta będzie zmieniać się cały czas na gorsze, dopóki świat nie zaprzestanie emisji gazów cieplarnianych. Brytyjski serwis meteorologiczny Met Office właśnie ostrzegł, że do 2056 roku mogą wystąpić serie dziewięciu dni z rzędu z temperaturą przekraczającą 40°C, a w niektórych miejscach słupki rtęci mogą sięgać nawet 45°C.  Przypomnijmy, że Wielka Brytania to kraj o klimacie umiarkowanym. Temperatury powyżej 40 stopni Celsjusza latem występują przeważnie na Półwyspie Arabskim. 

Można przetrwać nawet gorsze fale upałów niż obecne, o ile infrastruktura jest do tego przystosowana. Europa jest jednak zupełnie na nie nieprzygotowana. Większość budynków na północy kontynentu nie jest klimatyzowana. Znamienne jest, że spotkanie poświęcone przystosowaniu się do ekstremalnych upałów – będące częścią londyńskiego Tygodnia Działań na rzecz Klimatu (London Climate Action Week) – zostało odwołane właśnie z powodu... ekstremalnych upałów. Naukowcy zajmujący się klimatem nieustannie ostrzegają przed koniecznością przygotowania się na silniejsze fale upałów, dotkliwsze susze, częstsze powodzie i wzrost poziomu mórz. Podczas takich fal upałów jak ta obecna, ich głos bywa czasem zauważany przez media. Jednak, gdy temperatura spada, uwaga opinii publicznej przenosi się na inne tematy i ostatecznie nie podejmuje się żadnych działań. Taką opinię wyraziła oficjalnie brytyjska Komisja ds. Zmian Klimatu (Climate Change Committee), doradzająca rządowi Wielkiej Brytanii. - Postępy w zakresie przystosowania się do zmian klimatu są zbyt powolne, utknęły w martwym punkcie lub zmierzają w niewłaściwym kierunku” – stwierdzono w ubiegłorocznym raporcie. 

Ekstremalne ciepło poważnie uderzy w gospodarkę 

Tymczasem emisje wciąż rosną, co oznacza, że podstawowa przyczyna problemu się nasila. Co prawda tempo tego wzrostu spadło, ale obecne prognozy wskazują, że do 2100 roku średnia temperatura powierzchni Ziemi wzrośnie o 2,1–3,3°C, a być może nawet jeszcze więcej. Dla nas jednak kluczowe znaczenie mają ekstremalne zjawiska pogodowe, a nie średnie wartości temperatury. Prognozy dotyczące przyszłych ekstremów są już ponure, a istnieją przesłanki, by sądzić, że czekają nas zjawiska znacznie bardziej gwałtowne, niż przewidują obecne modele klimatyczne dla danego poziomu ocieplenia. W miarę jak fale upałów będą przybierać na sile, możemy być świadkami masowych zgonów, dotykających nawet ludzi młodych. Istotna jest również kwestia zapewnienia żywności – fundamentu naszej cywilizacji. Globalne ocieplenie już teraz negatywnie wpływa na produkcję żywności, prowadząc do wzrostu cen i wylesiania, bo rolnicy próbują rekompensować sobie straty, zwiększając powierzchnię pól uprawnych. W miarę jak świat będzie coraz częściej doświadczał jednoczesnego występowania wielu ekstremalnych zjawisk pogodowych, skutki gospodarcze staną się coraz poważniejsze. Jedno z badań opublikowanych w 2024 roku ostrzega, że może to doprowadzić do najgorszego w historii światowego kryzysu finansowego.