Zakład Górniczy Brzeszcze, należący do spółki Tauron Wydobycie, znalazł się na czele rankingu efektywności odmetanowania za 2021 r., opublikowanego przez Wyższy Urząd Górniczy, z wynikiem 57,11 proc. – podał Tauron w komunikacie.

Brzeszcze to jedyna polska kopalnia, wykorzystująca całość ujętego metanu. Dwie zasilane metanem instalacje kogeneracyjne, działające od ub. roku w tym zakładzie, przetwarzają 20 mln m sześc. czystego metanu, mogąc wyprodukować rocznie ponad 80 tys. megawatogodzin energii elektrycznej i 250 tys. gigadżuli ciepła.

Metan to bezwonny gaz towarzyszący złożom węgla kamiennego. Ponad dwie trzecie tego surowca wydobywanego w Polsce pochodzi z pokładów metanowych - w minionych dwóch latach przy eksploatacji węgla w całym polskim górnictwie wydzielało się rocznie przeszło 800 mln m sześc. tego gazu.

Ok. 40 proc. wydzielającego się w kopalniach metanu jest ujmowana w specjalne instalacje, a pozostała część trafia do atmosfery. Większość ujętego gazu jest wykorzystywana w instalacjach energetycznych. Według informacji Taurona tylko kopalnia Brzeszcze wykorzystuje cały pozyskany w procesie odmetanowania gaz.

"Zakład górniczy Brzeszcze to jedyna kopalnia w Polsce, w której zagospodarowujemy całość wychwytywanego metanu m.in. dzięki pracy stacji odmetanowania i dwóch instalacji kogeneracyjnych, które uruchomiliśmy w ub. roku” - powiedział cytowany w poniedziałkowym komunikacie wiceprezes Taurona ds. strategii i rozwoju Patryk Demski.

„Dzięki tym nowoczesnym technologiom niebezpieczny pod ziemią metan staje się produktem rynkowym” – dodał Demski. Przedstawiciele Taurona podkreślają, iż spalanie metanu na potrzeby energetyczne to efektywny sposób wykorzystania tego gazu, przy jednoczesnej poprawie bezpieczeństwa pracy załogi kopalni.

Kopalnia w Brzeszczach posiada jedne z najbogatszych złóż metanu w kraju. Eksploatacja węgla kamiennego w Brzeszczach prowadzona jest w warunkach wysokiego zagrożenia metanowego. Dla poprawy bezpieczeństwa kopalnia prowadzi systematyczne odmetanowanie pokładów węgla.

Metan ze złóż węgla w ponad 50 proc. ujmowany jest przez system dołowej sieci rurociągów i stację odmetanowania na powierzchni. Pozostała część metanu odprowadzana jest przez szyby wentylacyjne.

Proces odmetanowania górotworu jest skomplikowany, ale konieczny, ponieważ zapobiega niekontrolowanemu przedostawaniu się gazu do wyrobisk kopalni w postaci wypływu czy wyrzutów metanu i skał. W wyniku odmetanowania część gazu zostaje ujęta i przetransportowana na powierzchnię, gdzie wykorzystywana jest na własne potrzeby albo sprzedawana.

Oprócz produkcji energii i ciepła z gazu ujętego w instalacje odmetanowania, Tauron bada możliwości wykorzystania metanu odprowadzanego z podziemnych wyrobisk wraz z powietrzem wentylacyjnym.

Z pokładów metanowych pochodzą cztery na pięć ton wydobytego w Polsce węgla. Na każdą z nich przypada średnio o ponad połowę więcej tego gazu niż przed kilkunastu laty. Około połowa wydobycia pochodzi z miejsc zaliczanych do czwartej, najwyższej kategorii zagrożenia metanowego.