Wyspy energetyczne na morzu i na lądzie omawia Dariusz Rudziński, dyrektor w ENMARO.

Wyspa, jak podaje słownik języka polskiego, to część lądu otoczona ze wszystkich stron wodą morza, jeziora lub rzeki.

Czym zatem są wyspy energetyczne? Są to sztucznie utworzone wyspy lub platformy wykorzystywane do produkcji energii w skali makro, zwłaszcza z odnawialnych źródeł, na które składają się systemy energetyczne mogące funkcjonować niezależnie od głównych sieci energetycznych. Często wykorzystują odnawialne źródła energii, takie jak słońce, wiatr, pływy czy fale morskie, aby produkować energię elektryczną. Dzięki nim nie musimy polegać na tradycyjnych, często zanieczyszczających środowisko, metodach wytwarzania energii.

W Europie mamy kilka przykładów wielkoskalowych projektów tego typu.

Wskazać można Belgię, która planuje umieścić swoją sztuczną wyspę energetyczną w tzw. strefie Księżnej Elżbiety, leżącej na Morzu Północnym około 45 km od wybrzeża. Inwestycja ma się rozpocząć już w tym roku. Wyspa połączy lądową sieć elektroenergetyczną w Belgii z pobliskimi farmami wiatrowymi na Morzu Północnym o łącznej mocy 3,5 GW, a także za pomocą morskich kabli energetycznych sieci Danii i Wielkiej Brytanii.

Dania planuje zbudować dwie wyspy energetyczne – jedną na wyspie Bornholm, drugą na Morzu Północnym. Wyspa na Morzu Północnym i otaczające ją morskie farmy wiatrowe powstaną w odległości około 100 km od Thorsminde, miasta na wybrzeżu Jutlandii. Warto wspomnieć, że w Danii prowadzone są prace przygotowawcze dotyczące zamiany w skali makro energii elektrycznej pochodzącej z odnawialnych źródeł energii na jej alternatywny nośnik, jakim jest wodór.
Ponadto duńscy, holenderscy i niemieccy operatorzy systemów przesyłowych chcą wspólnie zbudować wyspę energetyczną na Morzu Północnym na ławicy Dogger Bank, z zamiarem jej uruchomienia na początku lat 30 XXI w.

Szczególnie ważne jest to, iż wyspy energetyczne stanowią doskonałe laboratoria do testowania nowych rozwiązań związanych z energią, jak chociażby technologią przesyłu prądu stałego z niskimi stratami na coraz krótszych odcinkach sieci. Niewątpliwie wyspy pomogą w opracowaniu bardziej wydajnych i zrównoważonych metod magazynowania i przesyłu energii.

Jednak wyspy energetyczne to nie tylko instalacje czy obiekty na morzu. Patrząc na zagadnienie szerzej należy stwierdzić, że wyspą energetyczną można nazwać każdy projekt, który zmierza do zapewnienia choćby częściowej lub okresowej niezależności, dzięki energii odnawialnej wytwarzanej lokalnie, od energii pochodzącej z głównych sieci energetycznych.

Nie sposób nie zauważyć, że potrzeby dekarbonizacji wszystkich sektorów gospodarki stają się coraz pilniejszym wyzwaniem. Powodowane są nie tylko zmianami w legislacji, jak chociażby rozszerzającym się zakresem stosowania systemu handlu emisjami, ale również wzrastającą świadomością potrzeby ochrony środowiska. Nie dziwi fakt, że poziom wykorzystania OZE rośnie niemal w każdym sektorze. Stąd też podmiotami rozważającymi utworzenie wysp energetycznych mogą być np. jednostki samorządu terytorialnego chcące poprawić atrakcyjność danej gminy czy powiatu swoim mieszkańcom i inwestorom. Kolejną grupę interesariuszy stanowią przedsiębiorcy, najczęściej emitenci znacznych ilości CO2, zainteresowani wdrażaniem strategii dekarbonizacji. Warto też wspomnieć o inwestorach, deweloperach OZE realizujących projekty typu off grid, którzy są zainteresowani sprzedażą wyprodukowanej energii lub jej alternatywnych nośników bez wykorzystania infrastruktury przesyłowej należącej zarówno do PSE (Polskie Sieci Elektroenergetyczne), jak i do operatorów systemów dystrybucyjnych.

Każdy podmiot rozważający utworzenie wyspy energetycznej już na samym początku realizacji przedsięwzięcia powinien m.in. precyzyjnie zdefiniować założenia projektowe, określić sposób integracji różnych nośników energii oraz przemyśleć metody optymalizacji infrastruktury przesyłowej, itd.

Nieodzowne staje się przeprowadzenie szeregu analiz, które dadzą odpowiedzi na pytania dotyczące dostępnych technologii wywarzania energii z odnawialnych źródeł i możliwości jej magazynowania. Nie mniej ważne będzie poznanie kosztów inwestycji (CAPEX) oraz kosztów eksploatacji (OPEX). Analiza środowiskowa zaprezentuje wpływ przedsięwzięcia na środowisko. Rozważenie tematu ryzyka wskaże czynniki mogące wpływać na niepowodzenie projektu, jak również sposoby ich ograniczania lub eliminacji.

Przed nami wybory samorządowe. Wyspy energetyczne, a może całe ich archipelagi, to jeden z istotnych tematów, o którym możemy, a nawet powinniśmy rozmawiać z kandydatami do pełnienia funkcji we władzach samorządowych.