Do końca roku będziemy mieli zapewne 1 mln instalacji fotowoltaicznych. Roczne straty związane z obecnym systemem rozliczeń z prosumentami mogą sięgnąć 1 mld zł – powiedział wiceminister klimatu i środowiska Ireneusz Zyska w środę w Senacie.

W środę Senat omawiał poselski projekt ustawy o odnawialnych źródłach energii, którego głównym celem jest zmiana obowiązującego obecnie systemu rozliczeń za energię z prosumentami.

„Nie możemy dłużej traktować sieci energetycznej jako wirtualnego magazynu, z którego można pobierać energię nawet 12 miesięcy po jej wytworzeniu. Model oparty o upusty był znakomity, ale wyczerpał swoją formułę. Dzisiaj, zgodnie z tym, co nakazują nam dyrektywy unijne i co zostało wdrożone w innych krajach, potrzebujemy modelu sprzedażowego, zwanego net billingiem” – powiedział w Senacie wiceminister klimatu i środowiska Ireneusz Zyska.

Stwierdził, że Polska musi wdrożyć między innymi dyrektywę, która nakazuje obciążyć kosztami przesyłu wszystkich wytwórców.

„A prosumenci takimi opłatami nie są obciążeni. Większość prosumentów płaci za przechowanie energii w systemie 20 proc., tymczasem wszystkie wyliczenia wskazują, że to kosztuje 40 proc. kosztów jednej 1 kWh sprzedawanej energii” – powiedział wiceminister finansów.

Dodał, że w Sejmie został przesunięty termin wejście w życie ustawy poselskiej na 1 kwietnia 2022 r.

„Nie możemy znowu przesuwać terminów, bo przy 1 mln prosumentów – a tylu będziemy mieli zapewne do końca roku – roczne straty sięgną 1 mld zł. To jest różnica między kosztami przechowywania energii a kosztami, jakie ponoszą prosumenci. Tę różnicę pokrywają wszyscy” – dodał Zyska.

Ocenił, że nowe rozwiązania nadal pozwalają prosumentom na spore oszczędności.

„W nowych systemie instalacja o mocy 5,6 kWp pozwala na zaoszczędzenie 1,5-1,6 tys. zł rocznie w stosunku do gospodarstwa, które takiej instalacji nie posiada. Prosument będzie mógł wykorzystać środki zgromadzone na indywidualnym rachunku w ciągu 12 miesięcy. Jeśli ich nie wykorzysta, to oznacza, że instalacja jest albo przewymiarowana, albo gospodarstwo nie korzysta z energii. Nowy system rozliczeń pozwala na realizację podstawowego celu działalności prosumenta, czyli obniżenie kosztów energii” – dodał Zyska.

Sejm znowelizował ustawę o OZE pod koniec października tego roku, wprowadzając dla prosumentów nowy system rozliczeń - net billing. Zgodnie z nim, prosumenci będą sprzedawać nadwyżki energii wprowadzone do sieci po określonej cenie, a za energię pobraną będą płacić jak inni odbiorcy.

Zgodnie z nową regulacją, net billing będzie obowiązywać od 1 kwietnia 2022 r. Wszyscy, którzy staną się prosumentami do dnia wejścia w życie ustawy, będą rozliczani na dotychczasowych zasadach - w systemie opustów - przez 15 lat.

Net billing przewiduje, że prosumenci będą sprzedawać nadwyżki energii wprowadzane do sieci, zaś za pobraną energię będą płacić tak jak inni odbiorcy prądu. Będą też ponosić opłaty dystrybucyjne, z 15 proc. rabatem na opłatach zmiennych dystrybucyjnych dla energii wprowadzanej do sieci oraz zmagazynowanej tam przez osoby i podmioty niebędące przedsiębiorcami.

Rozliczanie w systemie net billingu ma się odbywać w okresie 12 miesięcy. Prosument będzie miał depozyt - ewidencję środków prowadzoną miesięcznie i z niego będzie mógł płacić za zużytą energię. Wartość energii, zapisywana w depozycie ma być liczona na razie według średniej ceny miesięcznej. Od energii wprowadzonej do sieci prosument ma nie płacić VAT ani PIT. Jednak pobierając energię z sieci zapłaci częściowo opłaty dystrybucyjne, opłatę OZE i kogeneracyjną oraz akcyzę i VAT.

Dziś prosumenci produkujący energię w instalacjach do 10 kWp rozliczają się w stosunku 1 do 0,8. Za jedną jednostkę energii wprowadzoną do sieci mogą pobrać za darmo 0,8. Przy większych instalacjach (powyżej 10 kWp) ten stosunek wynosi 1 do 0,7. Jest to system net meteringu wykorzystujący mechanizm opustów. Rozliczanie następuje w okresach półrocznych. Prosumenci nie płacą części opłat dystrybucyjnych za użytkowanie sieci.