Bez gazu i kogeneracji gazowej transformacja ciepłownictwa w Polsce w kierunku źródeł zeroemisyjnych nie miałaby szans na powodzenie – zgodzili się uczestnicy panelu „Transformacja ciepłownictwa”, który odbył się 29 kwietnia podczas konferencji EuroPOWER & OZE POWER.

„Rozmawiając z podmiotami gospodarczymi, kolegami z portfela spółek skarbu państwa i samorządem terytorialnym widzimy olbrzymie zainteresowanie gazem, właśnie w kontekście modernizacji i transformacji ciepłownictwa – powiedział Jakub Kowalski, członek Zarządu Polskiej Spółki Gazownictwa ds. operacyjnych. - Mamy świadomość, że w najbliższych latach będziemy taką >>zwrotnicą<<, bo będziemy łączyć te systemy i za pośrednictwem naszych sieci dystrybucyjnych dawać ten czas, który ma pozwolić dojść do Odnawialnych Źródeł Energii (OZE). (…) To właśnie biogaz i gaz klasyczny mają ustabilizować tę kogenerację i być gwarantem tego, że te systemy będą funkcjonowały prawidłowo” - uzupełnił.

System kogeneracji umożliwia jednoczesne wytwarzanie energii elektrycznej i cieplnej z jednego źródła energii (gazu) w ramach zintegrowanego systemu. Pozwala to zwiększyć efektywność zużycia paliwa źródłowego aż do 85% w porównaniu z oddzielną produkcją energii elektrycznej i ciepła oraz prowadzi do obniżenia emisji dwutlenku węgla.

„Nie ma w tej chwili alternatywy dla generacji gazowej, jeśli chodzi o zastępowanie jednostek węglowych w skali makro - zgodził się Piotr Sprzączak, dyrektor Departamentu Ciepłownictwa w Ministerstwie Klimatu i Środowiska. - Bez gazu, kogeneracji gazowej i Polskiej Spółki Gazownictwa transformacja polskiego ciepłownictwa nie będzie możliwa” – dodał. Zaznaczył jednak, że oprócz tego trzeba też rozpatrywać szerszy kontekst i brać pod uwagę inne możliwości, w tym budowę jednostek kogeneracyjnych innymi instalacjami, które będą obniżały jej emisyjność.

Wiceprezes PSG poinformował, że ubiegły rok był rekordowy dla spółki pod względem liczby zainteresowanych przyłączeniem do sieci gazowej. „PSG w 2020 roku rozpatrzyła rekordową liczbę blisko 242 tys. wniosków o przyłączenie do sieci gazowej, wydaliśmy ponad 222 tys. warunków przyłączeniowych. W tym roku do końca I kw. rozpatrzyliśmy blisko 89 tys” - wyliczył. W porównaniu do tego samego kwartału 2020 r. nastąpił 37-procentowy wzrost liczby wniosków.

Jakub Kowalski zwrócił jednak uwagę, że niestety rośnie też liczba odmów, szczególnie dotyczy to klientów indywidualnych, ale też podmiotów z branży ciepłowniczej. „Tu naszym podstawowym problemem jest przepustowość – możliwości naszej sieci dystrybucyjnej, szczególnie w tych miejscach, gdzie łączymy się z siecią GAZ-SYSTEMU. Potrzebujemy dużych inwestycji, żeby ten >>zestaw naczyń połączonych<< mógł dobrze funkcjonować i żebyśmy mogli zwiększać wolumen gazu dystrybuowanego sieciami Polskiej Spółki Gazownictwa” – podkreślił wiceprezes Kowalski.

Według niego bez odpowiednich środków finansowych na niezbędne inwestycje pojawi się problem. Źródłem tych środków mogłoby być umożliwienie przekazania pieniędzy z Unii Europejskiej na rozbudowę sieci gazowej i przesyłowej. „Liczymy, że tak będzie, bo inaczej będziemy w sporym kłopocie. Duży portfel klientów, m.in. mniejszych ciepłowni, ciepłowni powiatowych, które już do nas pukają, a my intensywnie się przygotowujemy do tego, by je obsłużyć. Z drugiej strony możemy mieć problem z wydolnością naszych systemów, z tym, żeby przesyłać wystarczające ilości gazu, tak by zapewnić bezpieczeństwo tej transformacji” – podkreślił Jakub Kowalski.

Zaapelował też do resortu klimatu o współpracę, która miałaby na celu zwiększenie budżetu inwestycyjnego PSG. „Bez środków inwestycyjnych nie podołamy temu, by przeprowadzić Polskę przez ten proces, który jest przed nami” - wskazał.

„Bardzo mocno trzymam kciuki za plany inwestycyjne naszej siostrzanej spółki PSG. Bo plany inwestycyjne PGNiG Termika są mocno związane z planami Polskiej Spółki Gazownictwa – odniósł się do tej wypowiedzi Paweł Stańczyk, prezes zarządu PGNiG Termika. - Koncentrujemy się na budowie nowoczesnych, wysokosprawnych i niskoemisyjnych źródeł wytwórczych. W głównej mierze opartych na paliwie gazowym” – dodał.

Według niego kogeneracja gazowa to najbardziej efektywny sposób produkcji energii cieplnej. Poinformował, że ważnym projektem, który wykorzystuje potencjał kogeneracyjny oparty na paliwie gazowym, jest blok gazowo-parowy w Stalowej Woli. Został on oddany do użytku w II poł ub.r. i ma moc cieplną 450 MW i ponad 200 MW mocy elektrycznej.

Również Piotr Sprzączak z ministerstwa klimatu uznał, że kogeneracja jest najefektywniejszym sposobem wykorzystania paliw kopalnych i w przeliczeniu na jednostkę energii najmniej emisyjna jest wysokosprawna kogeneracja gazowa.

Jakub Kowalski powiedział również, że PSG już obecnie przygotowuje się do planowanego na dalszą przyszłość przesyłu wodoru. „Powołaliśmy Program transformacji energetycznej i w ramach niego, jeden z projektów dotyczy właśnie zatłaczania wodoru czy biowodoru do naszych sieci, ale na ten moment nie ma prostej odpowiedzi, jak to zrobić, żeby ten przesył był efektywny - wyjaśnił. - W połowie grudnia 2020 roku dołączyliśmy do Partnerstwa na rzecz budowy gospodarki wodorowej i bierzemy udział w pracach, które koordynuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska w tworzeniu sektorowego porozumienia wodorowego” – uzupełnił. Jednak według niego dzisiaj nie ma takiej metody, która pozwalałaby stwierdzić, że „mamy już rozwiązanie, które jest skuteczne i bezpieczne”.