Pomimo pandemii spółki grupy PKP zainwestowały w 2020 rekordowe kwoty w modernizację infrastruktury i nowoczesne rozwiązania systemowe optymalizujące zużycie energii. W 2030 roku 85 proc. energii wykorzystywanej przez kolej ma pochodzić z OZE, a oszczędności w jej zużyciu przez najbliższe 9 lat urosną do 1,2 TWh.

O inwestycjach w Odnawialne Źródła Energii, eco-drivingu, innowacyjnych dworcach i holistycznym podejściu do transportu - dyskutowali uczestnicy panelu „Kolej efektywna energetycznie – inwestycje w infrastrukturę i rozwiązania zwiększające efektywne wykorzystanie energii” podczas konferencji „Zielony Ład na polskiej kolei”, zorganizowanej w ubiegłym tygodniu (11 marca) przez PKP Intercity S.A.

„Rozwój PKP Intercity wpisuje się w koncepcję zrównoważonego rozwoju i zielonego transportu przyszłości. Realizujemy założenia Europejskiego Zielonego Ładu nie tylko poprzez unowocześnianie taboru, ale modernizujemy również stacje postojowe i zaplecze” – mówił Jarosław Oniszczuk, członek zarządu PKP Intercity S.A.

Jarosław Oniszczuk omówił koncepcję eco-drivingu - optymalnego wykorzystania energii potrzebnej do przejechania wyznaczonej drogi. Umożliwiają je zainstalowane w lokomotywach liczniki, kontrolujące zużycie prądu w odniesieniu do osiąganych prędkości pojazdu. Pierwsze urządzenia pojawiły się już w lokomotywach PKP Intercity, a docelowo w eco-driving zostanie wyposażonych ponad 300 lokomotyw IC.

PKP Intercity modernizuje również infrastrukturę pod kątem rozwiązań przyjaznych dla środowiska. 17 stacji postojowych przewoźnika zostanie wyposażonych w instalacje fotowoltaiczne, zbudowane zostaną również ekologiczne myjnie taboru wraz z oczyszczalniami ścieków.

„Nastąpiła ogromna zmiana w percepcji. Firmy dostrzegają potrzebę zarządzania śladem węglowym i chcą mieć neutralny klimatycznie łańcuch dostaw. Z analiz wynika, że wprowadzenie "zielonej kolei" przełoży się na 12 proc. wzrost przewozów. Również pasażerowie będą chcieli korzystać z neutralnego klimatycznie transportu, tak więc trzeba im ten produkt w Polsce dać” – podkreślił Leszek Hołda, członek zarządu PKP Energetyka S.A.

PKP Energetyka w 2020 r. zainwestowała rekordową kwotę 1 mld zł w infrastrukturę. W tym roku na 500 podstacjach zostaną zamontowane panele słoneczne, a dalsze plany zakładają budowę kilkuset farm fotowoltaicznych i wiatrowych. Wprowadzone zostaną również urządzenia umożliwiające rekuperację (odzyskiwanie) energii wytwarzanej przez pojazdy szynowe w trakcie hamowania.

Spółka PKP PLK w 2017 roku przeprowadziła audyt energetyczny, dzięki któremu obliczyła, że modernizacja systemu ogrzewania i oświetlenia zmniejszy zużycie energii o 16 proc.

„To skłoniło nas do opracowania projektu inteligentnego zarządzania oświetleniem – żeby np. na peronie światło nie świeciło się przez całą noc, ale tylko wtedy, kiedy są na nim ludzie” – wspomniał Piotr Majerczak, członek zarządu i dyrektor ds. utrzymania infrastruktury w PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

PKP PLK w pierwszej kolejności wymieniła oświetlenie żarowe na energooszczędne LED, zainstalowała również 24 instalacje fotowoltaiczne na dachach swoich budynków oraz panele słoneczne na ekranach akustycznych. Spółka opracowuje również model samoczyszczącego panelu, który można zamontować na powierzchni elastycznej.

PKP S.A. realizuje program modernizacji 200 dworców o wartości 2 mld zł. Największe możliwości zastosowania rozwiązań proekologicznych dają tzw. innowacyjne dworce systemowe, w których inteligentne systemy zarządzania budynkami pozwalają uniknąć strat związanych z awariami.

„Spośród aktualnie modernizowanych dworców, 40 proc. będzie ogrzewanych pompą ciepła, 35 proc. zostanie wyposażonych w fotowoltaikę, 30 proc. w zbiorniki retencji wód deszczowych, w 20 proc. deszczówka zostanie wykorzystana do spłukiwania toalet, a w niektórych powstaną zielone dachy” – poinformował Ireneusz Maślany, członek zarządu PKP S.A.

Dr Alicja Pawłowska-Piorun, kierująca Zakładem Niskoemisyjnego Transportu w Krajowym Ośrodku Zmian Klimatu IOŚ-PIB podkreśliła, że dobrze jest, gdy kolej realizuje działania w stronę zeroemisyjności holistycznie, nie punktowo. Dodała również, że pasażerowie będą oczekiwać multimodalności – powiązania z innymi środkami transportu „od drzwi do drzwi”.

„Wyobrażam sobie, że kupując jeden bilet na pociąg do Łodzi, w ramach tego biletu mam wypożyczony samochód elektryczny, który czeka na mnie na dworcu” – powiedziała.

Koncepcja Europejskiego Zielonego Ładu (EZŁ) dla sektora transportowego zakłada znaczne ograniczenie emisji gazów cieplarnianych, aby dojść do neutralności klimatycznej w 2050 roku. Jednak, aby to było możliwe, w tzw. miksie energetycznym Polski powinny przeważać odnawialne źródła energii.

„Kolej już jest niskoemisyjna – emituje trzykrotnie mniej CO2 niż transport drogowy, wciąż jednak korzysta z polskiego miksu energetycznego, w 80 proc. opartego na węglu” – zaznaczył Leszek Hołda z PKP Energetyka.