Nowoczesne magazyny energii to jeden z fundamentów bezpiecznej transformacji energetycznej. Minister Energii Miłosz Motyka oraz Prezes TAURON Polska Energia Grzegorz Lot podpisali w Rożnowie list intencyjny dotyczący współpracy na rzecz rozwoju wielkoskalowego magazynowania energii w Polsce. Dokument otwiera drogę do wypracowania rozwiązań regulacyjnych, organizacyjnych i finansowych, które mają przyspieszyć realizację strategicznych inwestycji wzmacniających bezpieczeństwo energetyczne kraju, w tym projektu Elektrowni Szczytowo-Pompowej Rożnów II.

– Obronność to nie tylko armia, dobry sprzęt, wyszkoleni żołnierze czy wspaniałe służby, które są gotowe do obrony każdego centymetra Rzeczypospolitej, i najlepsze sojusze. Bezpieczeństwo to też dostęp do energii. Bezpieczeństwo to rozproszona energia. To odnawialna energia, niezależna od źródła pochodzenia, niezależna od łańcucha dostaw ani ze Wschodu, ani z Zachodu. Polska nie może być zależna w dostarczaniu energii do swoich domostw, do przedsiębiorstw, do instytucji. To jest dla nas niezwykle ważne, żeby budować strategię bezpieczeństwa państwa polskiego w oparciu o wiele, wiele wektorów. Ten wektor zwrócony w stronę energii jest jednym z najważniejszych – podkreślił Wicepremier i Minister Obrony Narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz.

– Wielkoskalowe magazyny energii są dziś niezbędnym elementem nowoczesnej energetyki – pozwalają stabilizować system, efektywnie wykorzystywać energię z odnawialnych źródeł i wzmacniają bezpieczeństwo dostaw. Podpisany dziś list wyznacza kierunek współpracy państwa i sektora energetycznego na rzecz realizacji strategicznych inwestycji o kluczowym znaczeniu dla Polski, które będą wspierać budowę bezpiecznego, elastycznego i odpornego systemu energetycznego – powiedział Minister Energii Miłosz Motyka.

Strategiczne partnerstwo dla bezpieczeństwa energetycznego

Podpisany przez Ministra Energii Miłosza Motykę list intencyjny wyznacza ramy współpracy pomiędzy administracją publiczną i sektorem energetycznym w jednym z najważniejszych obszarów transformacji energetycznej – rozwoju wielkoskalowych magazynów energii.

Celem współpracy jest wypracowanie rozwiązań, które pozwolą sprawniej przygotowywać i realizować inwestycje kluczowe dla bezpieczeństwa Krajowego Systemu Elektroenergetycznego oraz dalszego rozwoju odnawialnych źródeł energii.

– Chcemy, aby Polska była miejscem, w którym powstają nie tylko nowe moce wytwórcze, ale również infrastruktura zapewniająca elastyczność całego systemu. Magazyny energii stają się dziś równie ważne jak sieci przesyłowe czy nowe źródła wytwarzania. Naszym zadaniem jest stworzenie dla takich projektów stabilnych i przewidywalnych warunków rozwoju. Dlatego wspólnie z TAURONEM rozpoczynamy prace nad systemowymi rozwiązaniami, które pozwolą przygotować i realizować projekty o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa – podkreśla Minister Miłosz Motyka.

Współpraca obejmie m.in.:

• przygotowanie rozwiązań regulacyjnych wspierających rozwój magazynów energii

• identyfikację mechanizmów finansowania strategicznych inwestycji

• wypracowanie rozwiązań organizacyjnych zwiększających przewidywalność procesu inwestycyjnego

• rozwój krajowych kompetencji technologicznych i inżynierskich

• wsparcie polskich przedsiębiorstw uczestniczących w realizacji inwestycji

• budowę krajowego łańcucha dostaw (local content)

List zakłada również prowadzenie dialogu z samorządami, środowiskiem naukowym, przedsiębiorcami oraz społecznościami lokalnymi na etapie przygotowania inwestycji.

Rożnów II – jedna z największych inwestycji magazynowania energii w Polsce

Projektem wpisującym się w założenia listu jest planowana Elektrownia Szczytowo-Pompowa Rożnów II. To jedna z największych przygotowywanych inwestycji infrastrukturalnych w polskiej energetyce, która zwiększy możliwości magazynowania energii oraz bilansowania Krajowego Systemu Elektroenergetycznego.

– Rozwój projektu Elektrowni Szczytowo-Pompowej Rożnów II traktujemy jako strategiczną inwestycję TAURONA i całego krajowego systemu elektroenergetycznego. Zakładamy, że ponad 60 proc. wartości inwestycji pozostanie w kraju dzięki zaangażowaniu polskich firm, wykonawców i zaplecza inżynieryjnego. Właśnie tak rozumiemy odpowiedzialną transformację – wzmacniając bezpieczeństwo energetyczne, jednocześnie budujemy krajowe kompetencje i local content w strategicznych sektorach gospodarki – mówi Prezes Zarządu TAURON Polska Energia Grzegorz Lot.

Główne parametry projektu:

• ok. 767 MW planowanej mocy

• ok. 3,1 GWh pojemności magazynowej

• pojemność użytkowa zbiornika górnego – 7,7 mln m sześc. (analizowany również wariant większy)

• planowana produkcja energii – ok. 1,12 TWh rocznie

• turbogeneratory - pionowe hydrozespoły odwracalne

• wyprowadzenie mocy – linia 400 kV do stacji Tarnów

• szacunkowy koszt inwestycji – ok. 6,8 mld zł

• realizacja w latach 2028-2033

Inwestycja powstanie na terenie gminy Łososina Dolna w powiecie nowosądeckim, na lewym, południowym brzegu Jeziora Rożnowskiego, w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącej Elektrowni Wodnej Rożnów. Lokalizacja umożliwia wykorzystanie istniejącej infrastruktury hydrotechnicznej, co ograniczy ingerencję w środowisko oraz pozwoli efektywnie wykorzystać naturalne uwarunkowania regionu.

TAURON uzyskał od PSE warunki przyłączenia do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego, opracowany został projekt koncepcyjny, wykonano także kluczowe analizy środowiskowe i hydrologiczne. Przygotowywane są też analizy geologiczne. TAURON zabezpieczył większość terenów niezbędnych do realizacji inwestycji oraz rozpoczął procedurę uzyskania decyzji środowiskowej.

Korzyści dla gospodarki i regionu

Realizacja projektu Rożnów II będzie impulsem rozwojowym nie tylko dla sektora energetycznego, ale również dla krajowej gospodarki.

Najważniejsze korzyści:

• około 60% wartości inwestycji może pozostać w polskiej gospodarce

• nowe miejsca pracy podczas budowy i eksploatacji

• rozwój krajowego zaplecza projektowego, inżynieryjnego i wykonawczego

• dodatkowe wpływy dla samorządów

• zwiększenie ochrony przeciwpowodziowej poprzez możliwość przejęcia nawet 10% fali powodziowej Dunajca wpływającej do Jeziora Rożnowskiego

Magazyny energii – niezbędny element transformacji energetycznej

Moc zainstalowana odnawialnych źródeł energii odpowiada już za ponad połowę mocy w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym. Wraz z jej wzrostem rośnie liczba okresów, w których produkcja energii przewyższa bieżące zapotrzebowanie. To oznacza konieczność rozwoju technologii pozwalających magazynować energię w okresach jej nadwyżki i oddawać ją do systemu, gdy zapotrzebowanie rośnie.

Elektrownie szczytowo-pompowe pozostają dziś największą, najbardziej sprawdzoną i najtrwalszą technologią wielkoskalowego magazynowania energii.

Dzięki nim możliwe jest:

• stabilizowanie pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego

• efektywna integracja OZE

• zwiększenie bezpieczeństwa dostaw energii

• ograniczenie marnowania nadwyżek energii z OZE

• możliwość szybkiego reagowania w sytuacjach kryzysowych i odbudowy systemu po awarii (tzw. black start)

W Polsce działa pięć elektrowni szczytowo-pompowych o łącznej mocy około 1,7 GW i pojemności magazynowej przekraczającej 6,7 GWh.

Rozwój magazynów energii, w tym elektrowni szczytowo-pompowych, jest jednym z priorytetów polityki energetycznej państwa i warunkiem skutecznej transformacji energetycznej. Umożliwi dalszy rozwój odnawialnych źródeł energii przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa i niezawodności funkcjonowania Krajowego Systemu Elektroenergetycznego.