Minął rok od uruchomienia gdańskiej instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych. Od 5 lutego do końca 2025 roku przetworzono ponad 116 tys. ton odpadów nienadających się do recyklingu, a od 1 stycznia br. energia elektryczna zasila jednostki organizacyjne Miasta Gdańska, w tym placówki edukacyjne i miejskie spółki, zwiększając samowystarczalność energetyczną miasta.

Pierwszy rok działalności instalacji przyniósł wymierne korzyści zarówno dla miasta, jak i dla środowiska. Do Portu Czystej Energii trafiły odpady pochodzące z Zakładu Utylizacyjnego w Gdańsku, Zakładu Utylizacji Odpadów Stałych w Tczewie oraz Zakładu Utylizacji Odpadów w Gilwie Małej koło Kwidzyna. W sumie przyjęto ponad 116 tys. ton odpadów, które zostały bezpiecznie przekształcone w 80 000 MWh energii elektrycznej oraz 492 000 GJ energii cieplnej. Energia cieplna zasila miejską sieć ciepłowniczą, a energia elektryczna – od 1 stycznia – wspiera jednostki organizacyjne miasta, w tym Gdańskie Autobusy i Tramwaje, Zakład Utylizacyjny, Gdańską Agencję Rozwoju Gospodarczego (GARG), a także placówki edukacyjne, takie jak Zespół Szkolno-Przedszkolny nr 6 i Przedszkole nr 68.

– Port Czystej Energii to dla Gdańska coś znacznie więcej niż nowoczesny sposób zagospodarowania odpadów, których nie da się już poddać recyklingowi. To także miejska, ekologiczna elektrociepłownia, która realnie wspiera system ciepłowniczy naszego miasta – podkreśla Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska.

– W ostatnich dniach jej rola okazała się kluczowa, bo dzięki produkowanemu tutaj ciepłu mieszkańcy południowych dzielnic praktycznie nie odczuli skutków awarii w elektrociepłowni. Dzięki tej instalacji miasto nie tylko ogranicza wpływ na środowisko, lecz także wzmacnia swoją odporność energetyczną i finansową. To przykład nowoczesnego, samorządowego myślenia o mieście – opartego na obiegu zamkniętym, wykorzystaniu lokalnych zasobów oraz długofalowych korzyściach dla mieszkanek i mieszkańców. W kolejnych latach będziemy konsekwentnie rozwijać ten model jako element transformacji energetycznej Gdańska - dodaje.

Zagospodarowanie odpadów poprocesowych i korzyści środowiskowe

Od lutego 2025 instalacja przyczyniła się do poprawy stanu środowiska, zapobiegając emisji ponad 56 tys. ton CO₂, co odpowiada zdolności pochłaniania dwutlenku węgla przez las o powierzchni około 14 tys. hektarów. Zastosowane technologie pozwalają również na radykalną redukcję zanieczyszczeń powietrza – emisja pyłów jest ponad czterokrotnie, a tlenków siarki (SO₂) ponad ośmiokrotnie niższa niż w tradycyjnych elektrociepłowniach węglowych. Dodatkowo, dzięki zagospodarowaniu 116 tys. ton odpadów, udało się zaoszczędzić ponad 66 tys. ton węgla kamiennego.

Port Czystej Energii to realne korzyści ekonomiczne i środowiskowe. Ograniczamy składowanie i emisję gazów cieplarnianych, a z odpadów nienadających się do recyklingu produkujemy energię elektryczną i ciepło systemowe. Cieszy nas również fakt, że wszystkie „odpady poprocesowe" – żużle i popioły z oczyszczania spalin są wykorzystywane gospodarczo w budownictwie i drogownictwie. To potwierdzenie, że ITPOK stanowią nie tylko niezbędny i domykający cały system element gospodarki odpadami komunalnymi, ale są też doskonałym przykładem gospodarki cyrkularnej.- Sławomir Kiszkurno – prezes zarządu Portu Czystej Energii

Poza termicznym unieszkodliwianiem odpadów komunalnych oraz produkcją energii elektrycznej i ciepła, efektem działalności Portu Czystej Energii jest również odzysk surowców z odpadów wtórnych. Żużle i popioły dzięki utracie statusu odpadów są wykorzystywane m.in. do produkcji bloczków betonowych, produkcji kruszyw, produkcji mieszanek budowlanych (podbudowa i utwardzanie dróg, stabilizacja gruntów i nawierzchni drogowych).

Pierwszy samorządowy in – house w Polsce

Po niemal roku działalności elektrociepłownia jest w pełni przygotowana do zapewnienia miejskim podmiotom stabilnych dostaw energii. Odbywa się to w modelu in-house, w ramach wewnętrznego, miejskiego systemu zarządzania energią, który umożliwia skuteczniejszą kontrolę procesów oraz elastyczne reagowanie na potrzeby odbiorców. Takie samorządowe podejście wzmacnia lokalną niezależność energetyczną i wspiera realizację zasad zrównoważonego rozwoju poprzez racjonalne i odpowiedzialne wykorzystanie dostępnych lokalnie zasobów, z korzyścią dla mieszkanek i mieszkańców Gdańska.

- Pierwszy rok działalności operacyjnej PCE, był wyzywaniem. Obecnie na naszą jednostkę patrzymy już w dwóch perspektywach - odpadowej i energetycznej. W oparciu o elektrociepłownię budujemy w Gdańsku system samorządowego zarządzania energią. Przyjęty przez nas model współpracy wewnętrznej - in-house - stanowi, w naszej ocenie, najlepszą formę dopasowania zasobów jednych i potrzeb innych podmiotów struktury komunalnej. Żywię głęboką nadzieję, że dalej będziemy rozwijać się w kierunku energetycznym i w stosunkowo krótkiej perspektywie czasu staniemy się gdańskim Podmiotem Odpowiedzialnym za Bilansowanie - zaznacza Marta Szabłowska, wiceprezes zarządu Portu Czystej Energii.