Jak donosi najnowszy raport think-tanku Ember, wraz z szybkim rozwojem odnawialnych źródeł energii (OZE), rośnie zapotrzebowanie na elastyczność systemu energetycznego. Potrzeby w zakresie elastyczności unijnego systemu elektroenergetycznego podwoją się do 2030 roku.

Opublikowany 30 kwietnia raport think tanku Ember „Making clean power flexy” poświecony jest elastyczności systemu energetycznego w kontekście transformacji energetycznej.

Wraz z szybkim rozwojem odnawialnych źródeł energii (OZE), rośnie zapotrzebowanie na elastyczność systemu energetycznego. Elastyczność systemu energetycznego jest potrzebna do zrównoważenia sieci, gdy wytwarzanie energii zależne od czynników pogodowych przekracza lub spada w stosunku do zużywanej energii. 

Elastyczność przyśpieszy dekarbonizację całego systemu w miarę wdrażania większej ilości OZE.

Ember szacuje, że OZE będą generować 66 proc. energii elektrycznej w UE do 2030 roku, przy czym osiem państw członkowskich ma przekroczyć poziom 80 proc.

Potrzeby w zakresie elastyczności podwoją się do 2030 roku

Elastyczność systemu była historycznie zapewniana przez paliwa kopalne. Dostępne są jednak alternatywne rozwiązania, które nabierają rozpędu – zauważa Ember. 

Potrzeby w zakresie elastyczności systemu elektroenergetycznego UE podwoją się do 2030 roku. Konieczne jest szybkie wdrożenie elastyczności, aby dotrzymać kroku rosnącemu udziałowi odnawialnych źródeł energii, który ma wzrosnąć do 66 proc. energii elektrycznej w UE do 2030 roku. 

Rozwój OZE – w szczególności zaznaczonej w raporcie energetyki wiatrowej i słonecznej – niesie ze sobą potrzebę zarządzania zmiennością systemu elektroenergetycznego.

Potrzebne są również dalsze badania nad technologiami magazynowania długoterminowego, aby zapewnić, że przyszły system czystej energii będzie działał tak skutecznie i wydajnie, jak to tylko możliwe – czytamy w omawianym raporcie.

Magazynowanie energii i sieci elektroenergetyczne fundamentami elastyczności

Sieci elektroenergetyczne są kluczowym elementem czystego systemu energetycznego, łącząc energię elektryczną tam, gdzie jest ona potrzebna. Jak zauważa raport, już obecnie są one kluczowym źródłem elastyczności, a ich rola będzie rosnąć.

Transgraniczne połączenia międzysystemowe, sieci przesyłowe i dystrybucyjne, magazynowanie i elastyczność po stronie popytu będą odgrywać ważną rolę w równoważeniu okresów zmiennej produkcji OZE. Połączenia międzysystemowe odgrywają kluczową rolę w zapewnianiu elastyczności. Na poziomie UE mogą one pokryć 15 proc. dziennego i 33 proc. miesięcznego zapotrzebowania na elastyczność do 2030 roku.

Jak wskazuje raport, technologie magazynowania gromadzą energię wytwarzaną w okresach wysokiej produkcji energii wiatrowej lub słonecznej i przesuwają ją tam, gdzie jest najbardziej potrzebna.  

Elastyczność energetyczna w praktyce 

„System oparty na energii wiatrowej i słonecznej musi być elastyczny. Upewnienie się, że elastyczność ta jest zapewniana przez czyste rozwiązania, ma absolutnie kluczowe znaczenie dla budowy bezpiecznego, taniego i zdekarbonizowanego systemu energetycznego” – komentuje raport Beatrice Petrovich, starszy analityk ds. energii i klimatu z Ember.

Omawiany raport wskazuje rekomendacje mające na celu szybsze wdrażanie działań zmierzających do zwiększenia elastyczności sieci energetycznych poprzez zwiększenie roli OZE, a co za tym idzie, dekarbonizację systemu energetycznego:

1) OZE stanowią alternatywę dla paliw kopalnych

Elastyczność systemu była historycznie zapewniana przez paliwa kopalne, w połączeniu z transgranicznym importem i eksportem oraz energią wodną. Moc magazynowania energii pochodzącej z OZE w UE podwoiła się w ciągu jednego roku do 16 GW w 2023 roku, a świadomość potencjału elastyczności po stronie popytu rośnie.

2) Potrzeby UE w zakresie elastyczności podwoją się do 2030 roku

Potrzeba elastyczności systemu elektroenergetycznego UE podwoi się do 2030 roku. Szybkie wdrożenie elastyczności jest konieczne, aby dotrzymać kroku rosnącemu udziałowi OZE, który ma wzrosnąć do 66 proc. w UE do 2030 roku. Rozwój OZE niesie ze sobą pilną potrzebę zarządzania zmiennością systemu elektroenergetycznego w różnych skalach czasowych.

3) Magazynowanie energii w akumulatorach i elastyczność po stronie popytu muszą być zawarte w krajowych politykach sektora energetycznego

Jak stwierdza raport, pomimo pilnej potrzeby stworzenia bardziej elastycznego systemu elektroenergetycznego, w krajowych politykach sektora energetycznego brakuje wyraźnych celów na rok 2030 dotyczących zarówno magazynowania, jak i elastyczności po stronie popytu. Oceny i prognozy sugerują jednak, że akumulatory mogą zapewnić znaczną elastyczność krótkoterminową w 2030 roku, choć pomijają potencjał elastyczności po stronie popytu.

Fot. Depositphotos