Absolwenci studiów doktoranckich są coraz bardziej potrzebni nie tylko na uczelniach ale również w przemysłach morskich, administracji, instytucjach otoczenia biznesu i kultury. 8 marca tego roku, w czasie spotkania na Wydziale Oceanografii i Geografii Uniwersytetu Gdańskiego, przedstawiciele uczelni podsumowali wyniki badań na temat pozauczelnianej aktywności absolwentów studiów doktoranckich. Badania przeprowadzili polscy naukowcy w ramach projektu SEA-EU-DOC.  

Sondaż diagnostyczny wykonano wśród doktorów różnych dyscyplin, którzy po obronie nie zostali na uczelni ale trafili do instytutów naukowych, instytucji kultury lub bezpośrednio do biznesu. Projekt SEA-EU DOC opiera się na wnioskach z badań ankietowych przeprowadzonych wśród 621 byłych doktorantów. Jej celem była  ocena potrzeb i stopnia zadowolenia absolwentów z ich kariery i wejścia na rynek pracy.

- SEA-EU-DOC to projekt Partnerstw Strategicznych Erasmus+ dla szkolnictwa wyższego, skupiający się na studiach doktoranckich w naukach o morzu. Uniwersytet Gdański jest partnerem w projekcie realizowanym w ramach akcji Partnerstwa strategicznego na rzecz szkolnictwa wyższego Programu Erasmus+ „Beyond academia: broadening the career horizons of doctoral students in marine and maritime sciences in Europe” (SEA-EU DOC) – zaznaczyła prowadząca Szkołę Doktorską Uniwersytetu Gdańskiego prof. dr hab. Barbara Pawłowska, kierownik projektu. 

Doktorzy do biznesu

- Celem projektu jest wypracowanie, na podstawie doświadczeń partnerów biorących udział w projekcie, dobrych praktyk i zaoferowanie europejskim uniwersytetom standardów kształcenia i wyposażania doktorantów w kompetencje potrzebne do podjęcia zatrudnienia na pozaakademickim rynku pracy w gospodarce morskiej. Dlatego przeprowadziliśmy badania wśród absolwentów studiów doktoranckich uczelni partnerskich – wyjaśniła Zastępca Dyrektora ds. Rozwoju Instytut Oceanografii UG prof. dr hab. Dorota Burska. 

Obecne badania mogły oprzeć się już na solidnym dorobku, bowiem projekt SEA EU rozpoczęto w 2020 r. SEA-EU to, do niedawna, był sojusz 6 europejskich i nadmorskich uczelni z Gdańska, Kadyksu, Brestu, Kilonii, Splitu oraz Malty. Uczestnicy projektu jako wizję wyznaczyli sobie utworzenie międzynarodowego i interdyscyplinarnego Uniwersytetu Europejskiego, który będzie  wzmacniał współpracę naukową, a także wspierał innowacje i transfer wiedzy – informuje Lider projektu.

W nowym programie poszerzona została liczba uczestników i partnerów biznesowych. Projekt w 2022 r. został zaakceptowany przez Komisję Europejską na kolejne 4 lata. Na dalszy rozwój współpracy uczelni przeznaczono 14 mln EUR. Do partnerstwa biznesowego zaproszony został ze strony polskiej Bałtycki Klaster Morski i Kosmiczny. Uniwersytet Gdański w nowym rozdaniu będzie rozwijał nauki o morzu i związane z gospodarką morską  z naukowcami z Uniwersytetu w Kadyksie (Hiszpania) jako liderem, Uniwersytetu Zachodniej Bretanii (Francja), Uniwersytetu w Kilonii (Niemcy),  Uniwersytetu w Splicie (Chorwacja), Uniwersytetu na Malcie oraz nowo przyjętych uczelni: Uniwersytetu w Algarve (Portugalia), Uniwersytetu Parthenope w Neapolu (Włochy) i Uniwersytetu Nord (Norwegia). 

- Niezmiernie nas cieszy, że nadal będziemy pracować nad nowym modelem kształcenia i wymiany akademickiej. Nasze działania zwiększą konkurencyjność europejskiego szkolnictwa wyższego, zapewnią mobilności studentów i pracowników, a także zadbają o najwyższą jakość prowadzenia badań naukowych. Jesteśmy dumni, że możemy tworzyć Uniwersytet Europejski, bo to niewątpliwie przyszłość edukacji  – mówiła kierownik projektu i Prorektor ds. Współpracy Międzynarodowej, prof. dr hab. Anna Maria Jurkowska-Zeidler, po otrzymaniu informacji o kontynuacji współpracy w SEA EU. 

Uniwersytet Gdański silnym ogniwem w sieci SEA-EU

Celem projektu jest utworzenie międzynarodowego, wieloetnicznego, wielojęzycznego i interdyscyplinarnego Uniwersytetu Europejskiego, który będzie wzmacniał współpracę naukową i dydaktyczną, a także wspierał innowacje oraz transfer wiedzy. Uniwersytet Gdański z najnowocześniejszym statkiem do badań morza r/v Oceanograf stał się silnym partnerem rozszerzonego zespołu naukowo-badawczego uniwersytetów z UE. Przypomnijmy, że w ubr. „Oceanograf” odbył rejs naukowo-badawczy, na którym naukowcy z uniwersytetów partnerskich prowadzili badania, których efekty opracowują międzynarodowe zespoły badawcze. 

Kampania Oceanograficzna, która została zainicjowana przez rektora Uniwersytetu Gdańskiego, prof. Piotra Stepnowskiego była wydarzeniem, które w pierwszej edycji projektu pozycjonowała bardzo wysoko Uniwersytet Gdański, jako uczelnię z interdyscyplinarnymi kompetencjami naukowymi i dużym potencjałem do organizowania i kierowania badaniami międzynarodowymi w warunkach morskich. Rejs umożliwił połączenie wiedzy partnerów różnych dyscyplin, co umożliwiło zbadanie ważnych kwestii środowiskowych w skali ogólnoeuropejskiej.

SEA-EU-DOC ma na celu poszerzenie możliwości zatrudnienia doktorów w szczególnym kontekście nauk o morzu. Jest to uzasadnione rosnącą liczbą absolwentów studiów doktoranckich i deficytem etatów akademickich na czas nieokreślony w uczelniach Europy. Zauważono, że coraz więcej osób ze stopniem doktora kieruje się do pracy poza środowiskiem akademickim. 

Gdyńskie doświadczenia

Animatorzy projektu podkreślają przygotowanie studentów studiów doktoranckich do szerokiego wachlarza karier dopasowanych do realiów rynku pracy spoczywa na uczelniach i proponują wielokierunkowe działania i drogi wsparcia doktorantów. O tym, że ci nieźle sobie radzą na różnych polach gospodarki morskiej dowiodły badania przeprowadzone przez zespół prof. Burskiej. Respondentki i respondenci z uniwersytetów partnerskich poinformowali, że znaleźli swoje miejsce w realiach gospodarki rynkowej. W czasie panelu, którym kierowała  dr Beata Czechowska-Derkacz, absolwenci studiów doktoranckich Uniwersytetu Gdańskiego mówili o swoich ścieżkach wejścia na rynek pracy. 

Dr Joanna Maciak, absolwentka Wydziału Nawigacji Akademii Morskiej w Gdyni, po studiach doktoranckich z oceanologii, zarejestrowała się urzędzie pracy jako bezrobotna.  Dla doktor oceanologii pracownicy urzędu  oferowali głównie pracę sekretarki. Nie spoczywając na laurach, wysłała mail do dyrekcji IMGW i tak została starszym specjalistą w Instytucie Meteorologii i Gospodarki Wodnej PIB. 

Dr Marcin Szerle jak sam mówił wybrał mało atrakcyjną finansowo drogę historyka. Po ukończeniu studiów doktoranckich i różnych zawirowaniach jest dzisiaj pracownikiem Ośrodka Badań nad Gdynią Muzeum Miasta Gdyni.

Dr Michał Tuszyński po ukończeniu Wydziału Prawa i Administracji UG, napisał doktorat z ekonomii i pracuje dziś w Zarządzie Morskiego Portu w Gdyni.

Doktor potrzebny od zaraz

Prof. Dorota Burska poprowadziła interesujący panel z przedstawicielami instytucji, które zatrudniają doktorów, pytając o kompetencje przyszłości doktorów przydatne do działalności w instytucjach i firmach gospodarki morskiej i ich otoczeniu. W czasie krótkiego sondażu wśród uczestników spotkania okazało się, że od doktorów działających w praktyce oczekuje się głównie elastyczności, znajomości języków obcych, kreatywności, otwartości, współpracy w zespole.

- Potrzebujemy doktorów od zaraz – mówiła dyrektor Centrum Nauki Eksperyment Alicja Harackiewicz. Podkreśliła, że oczekuje na doktorów z umiejętnością tworzenia projektów i kierowania nimi. Dr Ewa Szymczak, Dyrektor Centrum Dydaktycznego i  Tutoringu poparła przedmówczynię, podkreślając konieczność rozwijania umiejętności miękkich. Należy dodać, że Centrum koncentruje się właśnie na szkoleniach, których celem jest rozwijanie umiejętności w zakresie prowadzenia zajęć dydaktycznych oraz stosowanie nowoczesnych metod i narzędzi dydaktycznych.

Prezes MEWO Paweł Gajewski podkreślał, że od pracowników wymaga się przede wszystkim umiejętności zapewniających realizację konkretnych, często specjalistycznych  zadań, również badawczych. A należy zauważyć, że wraz z coraz większym zaawansowaniem i zakresem badań morza i dna mamy do czynienia w polskiej strefie gospodarczej. Wiąże się to z coraz intensywniejszym przygotowaniem działek do funkcjonowania morskich farm wiatrowych. 

W czasie dyskusji uczestnicy zwracali uwagę, że dla doktorów jest miejsce poza uniwersytetami na wielu stanowiskach. Mogą spełniać się w firmach gospodarki morskiej i instytucjach badawczych. Muszą być tylko otwarci na nowe wyzwania, elastyczni, kompetentni i kreatywni, działać w interdyscyplinarnych i międzynarodowych zespołach. Te umiejętności mogą nabyć uczestnicząc w licznych w licznych inicjatywach oferowanych przez SEA-EU-DOC , o których więcej informacji można znaleźć na stronie https://seaeudoc.sea-eu.org/.