Przemysłowy potencjał do zielonej zmiany - to tytuł konferencji Instytutu ESG, która odbyła się 5 lipca w Warszawie. Podczas wydarzenia eksperci odnieśli się do wyzwań, jakie stoją przed przedsiębiorcami i związanymi z tym szansami na wzrost konkurencyjności polskiego przemysłu. Dyskusja poświęcona była także potencjałowi, jaki niesie ze sobą dywersyfikacja źródeł energii, oraz najlepszym sposobom na finasowanie transformacji przemysłowej.

– Wyzwania dotyczące zmiany klimatu i degradacji środowiska wymagają jak najszybszej transformacji dotychczasowych działań dla dobra przyszłych pokoleń i całego świata. Aby im sprostać, konieczna jest strategia przemysłowa na rzecz konkurencyjnej, ekologicznej i cyfrowej Europy, którą stanowi m.in. Europejski Zielony Ład czy pakiet Fit for 55. Dyskusje dotyczące strategii transformacji przemysłowej nabierają szczególnego znaczenia w związku z kryzysem w Ukrainie. Na nowo musimy zdefiniować plany i kroki milowe, które należy podjąć dla dobra naszej planety – powiedział Damian Kuraś, dyrektor Instytutu ESG, wiceprezes Fundacji im. XBW Ignacego Krasickiego.

Podczas sesji otwierającej Kamila Król, Podsekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii, mówiła o stanie transformacji cyfrowej w Polsce oraz o czekających na nas wyzwaniach. - Jednym z kluczowych wyzwań, jakie stoją przed nami, jest akceleracja dynamiki we wdrażaniu cyfrowych rozwiązań. Próbując dokonać cyfrowego awansu, początkowo skupialiśmy się na tym, żeby jak najlepiej zaspokoić najpilniejsze potrzeby w tym obszarze. Obecnie mamy dobrą bazę i przestrzeń do tego, żeby skoncentrować się na bardziej zaawansowanych technologiach cyfrowych kluczowych dla przeprowadzenia skutecznej transformacji przedsiębiorstw w kierunku Przemysłu 4.0 – powiedziała Kamila Król, Podsekretarz stanu, Ministerstwo Rozwoju i Technologii.

Partnerem strategicznym wydarzenia było Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. W ramach konferencji odbyły się trzy sesje panelowe. Pierwsza sesja została poświęcona wyzwaniom, jakie niosą ze sobą transformacja przemysłu, transformacja cyfrowa i technologiczna. A także temu, jak skutecznie wprowadzić zielone zmiany w przemyśle oraz czy sztuczna inteligencja zrewolucjonizuje przemysł. W rozmowie wzięli udział m.in.: Kamila Król - Podsekretarz stanu, Ministerstwo Rozwoju i Technologii; Wojciech Racięcki - Dyrektor Działu Rozwoju Innowacyjnych Metod Zarządzania Programami w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju; Rafał Baniak – Prezes Pracodawcy RP; Andrzej Arendarski – Prezydent Krajowej Izby Gospodarczej oraz Łukasz Jasiński – Dyrektor zarządzający Pionem Finansowania i Produktów, Bank Ochrony Środowiska.

– Zielona transformacja to olbrzymia szansa dla polskich przedsiębiorstw, a zarazem duże wyzwanie dla instytucji publicznych takich jak NCBR. Zmiana w gospodarce jest bardzo głęboka, ulegnie jej przecież nie tylko sektor energii, ale też transport, budownictwo, rolnictwo, produkcja towarów powszechnego użytku, w zasadzie wszystkie sektory gospodarki. Przedsiębiorcy nie wykonają tak dużej zmiany samodzielnie. Instytucje publiczne takie jak NCBR powinny więc tą zmianą w znacznym stopniu pokierować. W Narodowym Centrum Badań i Rozwoju już od kilku lat realizujemy projekty zgodnie z założeniami tzw. innowacji ciągnionej (ang. pull innovation), gdzie ustalamy cel i zakres nowych technologii, jakie mają powstać. Dzięki temu możemy dobrze sterować zmianami w gospodarce – powiedział Wojciech Racięcki, Dyrektor Działu Rozwoju Innowacyjnych Metod Zarządzania Programami w NCBR.

Przykładem tej działalności jest uruchomienie przez NCBR w roku 2020 serii dziewięciu przedsięwzięć badawczo-rozwojowych wspierających realizację strategii Europejskiego Zielonego Ładu, a współfinansowanych ze środków Funduszy Europejskich w ramach Programu Inteligentny Rozwój. Są to przedsięwzięcia: „Budownictwo efektywne energetycznie i procesowo”, „Innowacyjna biogazownia”, „Oczyszczalnia przyszłości”, „Ciepłownia Przyszłości, czyli system ciepłowniczy z OZE”, „Elektrociepłownia w lokalnym systemie energetycznym”, „Magazynowanie energii elektrycznej”, „Magazynowanie Ciepła i Chłodu”, „Technologie domowej retencji” oraz „Wentylacja dla szkół i domów”.

– Szczególnie konieczna jest transformacja w sektorze energii, potęgowana dodatkowo konfliktem z Rosją. W NCBR stawiamy tezę, że jest możliwa transformacja sektora elektrociepłowniczego z paliw kopalnych do paliw odnawialnych bez okresu przejściowego. Rozpoczęte już przez naszych wykonawców budowy demonstratorów technologii ciepłowni i elektrociepłowni w Lidzbarku Warmińskim oraz Sokołowie Podlaskim pokazują, że jest możliwe dostarczenie ciepła do domów na bazie 92% i 96% paliw odnawialnych, i to po akceptowalnych kosztach – podkreślił dyrektor Wojciech Racięcki.

Druga sesja panelowa dotyczyła przede wszystkim dywersyfikacji źródeł energii, bezpieczeństwa energetycznego i zmian, jakie w związku z tym czekają polski przemysł. Jak zapewnić bezpieczeństwo dostaw energii i zredukować emisję gazów cieplarnianych oraz czy Polska jest gotowa na zieloną odmianę wodoru. Głos w drugiej dyskusji zabrali m.in.: Dominik Wadecki – wiceprezes Energa; Thierry Deschaux - Dyrektor Generalny EDF SA; dr Dawid Piekarz – Instytutu Staszica; Piotr Gepert – Pracodawcy RP oraz Agnieszka Skorupińska z kancelarii CMS.

„Innowacje w zielonej zmianie – Horyzont Europa” to tytuł wystąpienia dr Marii Śmietanki z NCBR. Prelegentka przedstawiła szerokie możliwości wsparcia m.in. nowatorskich ekoprojektów w głównym unijnym programie finansowania badań naukowych i innowacji w latach 2021-2027.

– Mierzymy się obecnie z wieloma problemami wynikającymi ze zmian klimatu czy dostępności surowców. Każdy z nas na co dzień odczuwa skutki tych przemian. Rozwiązań można szukać w innowacjach. Może być to jednak kosztowne. Dlatego warto sięgać po środki na badania i innowacje dostępne w ramach programu Horyzont Europa - także dla polskich przedsiębiorstw. Projekty mogą obejmować bardzo szeroki zakres tematyczny, a oprócz radzenia sobie z kluczowymi wyzwaniami, mają wspierać współpracę międzynarodową, a zatem mają być realizowane w konsorcjach grupujących partnerów z różnych krajów – powiedziała dr Maria Śmietanka, zastępca dyrektora działu Krajowego Punktu Kontaktowego w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju. Przedsiębiorcy zainteresowani najnowszymi informacjami w zakresie programu Horyzont Europa mogą kontaktować się z Krajowym Punktem Kontaktowym Programów Badawczych UE w NCBR i otrzymać pomoc w staraniach o granty międzynarodowe na każdym etapie wnioskowania.

Trzecia sesja skupiła się na tematyce finasowania transformacji przemysłowej. Eksperci, m.in.: Katarzyna Szwarc - Pełnomocniczka rządu ds. Strategii Rozwoju Rynku Kapitałowego, Ministerstwo Finansów; Paweł Strączyński - wiceprezes, Bank Pekao S.A.; Ryszard Radomski – Dyrektor Biura Doradztwa Finansowego dla Sektora Energetycznego, Bank Ochrony Środowiska; Norbert Jeziolowicz - Związek Banków Polskich; Ilona Pieczyńska-Czerny – Dyrektor, PwC oraz Tomasz Gasiński, Deloitte Central Europe wyjaśnili, na ile zielone obligacje mogą wspomóc transformację oraz czy ukraiński kryzys spowolni zielone zmiany i utrudni finansowanie przedsięwzięć z tego zakresu. A także jak i gdzie szukać wsparcia dla zielonych inwestycji.