Śląski Związek Gmin i Powiatów przyjął stanowisko, w którym domaga się od rządu natychmiastowego przywrócenia programu "Czyste Powietrze". Podczas piątkowej sesji w Raciborzu samorządowcy podkreślili, że nagłe wstrzymanie programu podważa zaufanie do instytucji publicznych.

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej pod koniec listopada bez wcześniejszej zapowiedzi wstrzymał przyjmowanie wniosków w ramach programu "Czyste Powietrze". Tłumaczył to koniecznością przeprowadzenia reformy i uszczelnienia systemu.

"Jesteśmy głęboko rozczarowani, że decyzja ta zapadła bez konsultacji z samorządami, które ten program realizują. Domagamy się natychmiastowego przywrócenia naboru wniosków" - powiedziała burmistrz Cieszyna Gabriela Staszkiewicz, która zasiada w zarządzie ŚZGiP.

Dodała, że w ocenie samorządowców nagłe zawieszenie programu, kiedy mieszkańcy termomodernizują swoje domy, licząc na oszczędności z tego wynikające, jest niedopuszczalne.

Jednogłośne stanowisko ŚZGiP

"Decyzję dotyczącą wstrzymania przyjmowania nowych wniosków na czas przeprowadzania niezbędnych zmian w programie uważamy za skrajnie chybioną i nieodpowiedzialną – podważającą zaufanie mieszkańców do instytucji publicznych" - napisano w stanowisku ŚZGiP, które zostało przyjęte jednogłośnie.

Samorządowcy wskazali, że rok od objęcia władzy przez Koalicję Obywatelską, Trzecią Drogę oraz Lewicę był wystarczającym czasem na wdrożenie rozwiązań dot. przyspieszenia wymiany źródeł ciepła i termomodernizacji budynków, a także usprawnienia obsługi programu.

W poniedziałek mają odbyć się konsultacje NFOŚiGW z samorządowcami ws. przyszłości programu "Czyste Powietrze". Przewodniczący ŚZGiP oraz prezydent Rybnika Piotr Kuczera zapowiedział, że związek przewiduje tam swoją delegację. Wskazał, że konsultacje powinny się jednak odbyć przed podjęciem decyzji o zawieszeniu programu.

Program "Czyste Powietrze" polega na dofinansowaniu kompleksowej termomodernizacji budynków oraz wymianie starych i nieefektywnych źródeł ciepła. Uruchomiono go w 2018 r.

Podejrzenia o nadużyciach

NFOŚiGW poinformował o swoich podejrzeniach dot. nadużyć przy realizacji programu "Czyste Powietrze". Zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa dot. kilku firm i ok. 6 tys. złożonych przez nie wniosków o wartości ok. 600 mln zł. Nadużycia miały polegać m.in. na zawyżaniu rachunków za usługi i materiały oraz realizacji nieefektywnych inwestycji.

Wśród kluczowych reform programu fundusz wymienił m.in. skierowanie dotacji do osób rzeczywiście najuboższych, wymóg uzyskania określonego standardu energetycznego w wyniku termomodernizacji, a także wprowadzenie limitów dotacji na poszczególne kategorie kosztów.

Fundusz zapowiedział, że zreformowany program "Czyste Powietrze" wróci 31 marca 2025 r. Zapewnił, że osoby, które z powodu wygaszenia nie zdążyły złożyć wniosków do programu, będą mogły to zrobić po jego wznowieniu. 

pato/ mmu/

Fot. Depositphotos