Kraje UE negocjują w Brukseli reformę systemu handlu emisjami ETS, której ostateczny kształt mamy poznać do 17 lipca. Z informacji, do których dotarła agencja Reuters wynika, że Unia może pozwolić przemysłowi na emisję CO2 przez dłuższy czas i przyznać firmom więcej darmowych uprawnień do emisji w ramach planów mających na celu uelastycznienie ETS.

Unia ma pozwolić krajom emitować dłużej 

System EU ETS jest głównym narzędziem polityki UE w zakresie walki ze zmianą klimatu. Zobowiązuje on elektrownie, zakłady przemysłowe, firmy żeglugowe i linie lotnicze do zakupu uprawnień w przypadku emisji CO2, stanowiąc tym samym zachętę finansową do ich ograniczania. Celem rewizji ETS jest jego dostosowanie do przyjętego w zeszłym roku przez UE celu redukcji łącznych unijnych emisji o 90% do 2040 roku, wobec 1990 roku, z uwzględnieniem obaw niektórych rządów, że system ten osłabia konkurencyjność europejskiego przemysłu. Komisja Europejska zaproponuje wydłużenie funkcjonowania systemu ETS tak, aby firmy mogły kontynuować emisję również w latach 40. XXI wieku – przekazał jej przedstawiciel, który rozmawiał z agencją Reuters pod warunkiem zachowania anonimowości, ponieważ plany nie są jeszcze ostateczne. W obecnym kształcie system ETS faktycznie zakończyłby możliwość emisji w 2039 roku. Zaproponowane zostanie również przyznanie przemysłowi większej liczby darmowych uprawnień do emisji CO2 – co obniży koszty związane z systemem ETS – w zamian za inwestycje w europejską dekarbonizację – dodał urzędnik.

Rozwiązanie to ma również polegać na przedłużeniu okresu, w którym przyznawane będą darmowe uprawnienia do emisji CO2 branżom objętym unijnym mechanizmem CBAM (graniczny podatek węglowy), który będzie nakazywał wliczać w swoje emisje także emisje, które powstały w wyniku wykorzystywanych przez nie pewnego typu produktów wytworzonych poza UE. Wcześniej Bruksela zapowiadała, że mechanizm zacznie w pełni obowiązywać w 2034 roku. Komisja zaproponuje też przyspieszone zmiany w przepisach określających liczbę darmowych uprawnień do emisji przyznawanych przemysłowi w oparciu o wielkość produkcji ciepła i zużycie paliwa. Plan ten może przynieść przedsiębiorstwom dodatkowe darmowe uprawnienia o wartości 6 mld euro.

 
Więcej pieniędzy z ETS ma iść na transformację 

Wśród innych planowanych zmian znajduje się obniżenie tzw. liniowego współczynnika redukcji, który określa tempo corocznego ograniczania emisji przez firmy objęte systemem ETS. Obecnie współczynnik ten wymusza redukcję emisji o 4,3% rocznie. Propozycja zobowiąże też rządy państw członkowskich do przeznaczania większej części dochodów z ETS na inwestycje w branże ponoszące koszty emisji CO2. Konkretne projekty są obecnie opracowywane w Komisji Europejskiej i mogą jeszcze ulec zmianie. Po ich opublikowaniu konieczne będzie przeprowadzenie negocjacji oraz uzyskanie zgody Parlamentu Europejskiego i państw członkowskich UE na ich wdrożenie, a proces ten trwa wiele miesięcy. Jedną z kwestii będących przedmiotem dyskusji jest sposób i termin włączenia do systemu ETS międzynarodowych kredytów węglowych (offsetowych). Bruksela planuje również rozszerzyć zakres funduszu, który wykorzystuje środki ze sprzedaży uprawnień do emisji CO2 do wspierania uboższych państw UE w przejściu na czystą energię. Jest to kluczowy postulat zgłaszany m.in. przez Polskę.