Minęło już 10 lat od zawarcia pomiędzy Miastem Poznań a spółką PreZero Zielona Energia śmiałej umowy partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP), w ramach której w mieście powstała nowoczesna Instalacja Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych (ITPOK). Podczas jubileuszowej konferencji przedstawiano rolę zakładu w systemie gospodarowania odpadami oraz strategię skutecznej współpracy z samorządem.

Podpisana w 2013 r. umowa miała na celu nie tylko spełnienie europejskich standardów dotyczących recyklingu, ale także wprowadzenie innowacyjnych rozwiązań w gospodarce odpadami w regionie. Miasto Poznań przekazało partnerowi prywatnemu, PreZero Zielona Energia, tereny pod budowę instalacji, zobowiązując się jednocześnie do dostarczania 210 tys. ton odpadów rocznie. Z kolei PreZero, jako operator ITPOK, przejęło odpowiedzialność za projektowanie, finansowanie, budowę i zarządzanie instalacją przez 25 lat. Po zakończeniu tego okresu inwestycja o wartości 724 mln zł zostanie przekazana miastu.

Ta dalekowzroczna decyzja przyczyniła się do stworzenia jednej z największych i najnowocześniejszych spalarni odpadów komunalnych w Polsce. Dekada działalności ITPOK przyniosła nie tylko korzyści ekologiczne, ale także bezpieczeństwo energetyczne dla regionu. Realizacja budowy przyczyniła się do unowocześnienia gospodarki odpadami w Poznaniu i okolicznych gminach. To ekologiczne i bezpieczne rozwiązanie problemu odpadów komunalnych, które skutecznie ogranicza ilość odpadów trafiających na składowiska, umożliwia utylizację odpadów nienadających się do recyklingu, oraz odzyskuje energię z procesu ich przekształcania.

– Wprowadzając właściwy system segregacji odpadów u źródła, czyli jeżeli mieszkańcy będą dokonywać odpowiedzialnego, systematycznego gromadzenia i dzielenia odpadów selektywnych, to wszystko to, co trafi do tzw. „czarnego worka”, to jest odpad, który teoretycznie i praktycznie nie nadaje się już do recyklingu, a oddanie go do spalarni daje możliwość odzyskania drzemiącej w nim energii. Wszelkie dane, którymi dysponujemy pokazują, że odpad po spaleniu, poza tym, że generuje energię cieplną i elektryczną, to nadaje się do tego, aby wydobyć z niego również metale czy surowce z metali. W związku z czym odpad, który teoretycznie bardzo trudno poddać recyklingowi, staje się zasobem – zauważa Kamil Majerczak, CEO PreZero Polska. – Co więcej, kiedy analizujemy wszelkie możliwe prognozy, to widzimy, że tego odpadu będzie coraz więcej i więcej. W Polsce jesteśmy teraz na poziomie około 350 kg odpadów komunalnych na mieszkańca. Są kraje Unii Europejskiej, które są na poziomie 600-650 kg na mieszkańca. Pokazuje nam to, w którym kierunku zmierzamy. To racjonalne podejście do gospodarki odpadami powinno skłaniać nas do refleksji. Wykorzystajmy ten zasób – dodaje.

Liczby mówią same za siebie. Od początku funkcjonowania instalacji w poznańskim IPTOK przetworzono już 1,5 miliona ton odpadów. Co warte zauważenia – żużel, który powstaje po spaleniu odpadów w ilości około 57 tysięcy ton w ciągu roku, zostaje w całości zagospodarowany jako kruszywo syntetyczne do niekonstrukcyjnych mieszanek betonowych. Tak działa gospodarka obiegu zamkniętego.

W kontekście zmieniających się legislacji i wzrastającej świadomości ekologicznej, spalarnie stają się kluczowym elementem gospodarki odpadami. Unijne regulacje faworyzują odzysk energii z odpadów, co sprawia, że nowoczesne instalacje, takie jak ITPOK w Poznaniu, są nie tylko ekologiczne, ale także ekonomicznie uzasadnione. To nie tylko inwestycja w zrównoważone gospodarowanie odpadami, ale również znakomity wzór dla innych miast, pokazujący, że efektywne partnerstwo publiczno-prywatne może przynieść realne korzyści dla środowiska i społeczności lokalnej.

– Myślę, że podwaliną sukcesu było przede wszystkim postawienie przez naszego partnera publicznego na kompetencje nie tylko swoje, samorządowe, ale również na kompetencje zespołu profesjonalnych doradców w zakresach prawa, ekonomii i technologii. To pozwoliło, że tak doświadczony oferent, jakim wtedy było PreZero Zielona Energia, mający w swoim zapleczu technicznym realizację kilkudziesięciu takich instalacji, potrafił wejść w dyskurs merytoryczny z władzami miasta i wypracować takie rozwiązanie, które do dzisiaj stanowi dla nas wzorzec postępowania, zwłaszcza wobec nieustannych zmian w ustawie o odpadach i rozporządzeniach jej dotyczących – podkreśla Szymon Cegielski, członek zarządu PreZero Zielona Energia i dyrektor ITPOK w Poznaniu.

W dziesiątą rocznicę partnerstwa między Poznaniem a PreZero, ITPOK świętuje nie tylko sukces ekologiczny, ale także wzorcowe modelowanie efektywnej współpracy publiczno-prywatnej. Od unikatowego projektu podpisanego w 2013 roku, do dzisiejszych osiągnięć, instalacja wyznacza standardy w zrównoważonym zarządzaniu odpadami. Inspiruje nie tylko lokalną społeczność, ale także inne miasta, dążące do wprowadzenia innowacyjnych rozwiązań w dziedzinie gospodarki komunalnej. Inwestycja stanowi solidny fundament dla przyszłych inicjatyw, wpisując się w dążenia do czystszej i bardziej zrównoważonej przyszłości nie tylko dla Poznania, ale dla całego regionu.