Znaczenie dekarbonizacji i ochrony środowiska w działalności polskich przedsiębiorstw nadal rośnie – tak wynika z trzeciego odczytu Indeksu Dekarbonizacji Polskiej Gospodarki (IDPG) za II półrocze 2024 roku. Wartość indeksu wyniosła 62 punkty, co oznacza wzrost o 1 punkt względem pierwszego półrocza 2024 roku. 

Trzeci odczyt IDPG potwierdza, że znaczenie dekarbonizacji i ochrony środowiska dla polskich przedsiębiorstw systematycznie wzrasta. Zmiana o 1 punkt w stosunku do poprzedniego odczytu wskazuje, że w drugim półroczu 2024 roku wzrost był nieznacznie bardziej dynamiczny, jednak ogólny trend utrzymuje się na stabilnej ścieżce wzrostowej, a kwestie klimatyczne coraz silniej wpisują się w działalność firm. Szczególnie dotyczy to dużych i średnich przedsiębiorstw, które nie tylko deklarują zaangażowanie w działania proekologiczne, ale coraz częściej wdrażają konkretne rozwiązania dekarbonizacyjne i obliczają swój ślad węglowy.

Najważniejsze dane z raportu

● Wciąż bardziej odczuwalnie wzrasta presja na dekarbonizację firm ze strony otoczenia biznesowego niż regulacyjnego. Badane przedsiębiorstwa deklarują również wzrost zaangażowania w obliczanie i redukcję śladu węglowego.

● 59% ankietowanych przedsiębiorstw deklaruje, że oblicza swój ślad węglowy, podczas gdy w pierwszym półroczu 2024 r. tylko 47% uczestników badania odpowiedziało twierdząco na to pytanie. To zauważalny wzrost, aż o 12 punktów procentowych, jeden z największych w historii odczytów. Jednak to wciąż duże przedsiębiorstwa przodują w obliczaniu śladu węglowego.

● Aż 85% respondentów przyznało, że wprowadziło lub planuje wprowadzić rozwiązania mające na celu redukcję śladu węglowego. To zauważalny wzrost w porównaniu z 67% przedsiębiorstw, które odpowiedziały w ten sposób w poprzednim odczycie.

● Po raz pierwszy zadano polskim firmom pytanie o ich sentyment wobec szeroko ostatnio dyskutowanej deregulacji, ale w kontekście obowiązków związanych z dekarbonizacją. 67% ankietowanych liczy na zmniejszenie regulacji w tym zakresie, ale oczekuje raczej niewielkich niż znaczących zmian - za taką opcją opowiedziało się 45% respondentów. 

- Z jednej strony firmy oczekują zmniejszenia obowiązków, ale z drugiej przyznają, że wsparcie państwa jest za niskie i oczekują większego. Rząd musi zatem nie tylko wycofywać się, ale też umiejętnie pomagać - podkreśla Michał Hetmański, prezes zarządu Fundacji Instrat.

Łatwiej dużym i średnim

W stosunku do poprzednich odczytów, niezmienny pozostaje profil przedsiębiorstw zaangażowanych w dekarbonizację – w takich działaniach wciąż najaktywniejsze pozostają średnie i duże firmy. 

– Indeks pokazuje, że postępuje powolna, ale konsekwentna transformacja. Z jednej strony firmy czują rosnącą presję ze strony rynku i regulacji, a z drugiej – zaczynają realnie wdrażać działania, które jeszcze niedawno pozostawały tylko w sferze planów. W trzecim odczycie do naszego badania dołączyło kolejne kilkadziesiąt podmiotów, dla których dekarbonizacja to realny plan energetyczny i biznesowy - mówi Kamil Sobolewski, główny ekonomista Pracodawców RP.

Badane firmy zauważają dalszy wzrost problemu greenwashingu (pozorowania działań na rzecz klimatu) w najbliższym otoczeniu biznesowym, choć jest on mniej intensywny niż w poprzednim półroczu (40% spółek twierdzi, że zjawisko to przybrało na sile, 9% mówi o jego osłabieniu, a 51% firm nie widzi różnicy w intensywności jego występowania). Przedsiębiorstwa nie odczuwają także znaczącego wzrostu wsparcia ze strony instytucji publicznych w zakresie dekarbonizacji i ochrony środowiska. Jedynie 22% respondentów ocenia, że wsparcie to rośnie lub znacząco rośnie. 

- Bieżący odczyt IDPG dowodzi, że spółki nie poprzestają na deklaracjach, ale wprowadzają także realne działania służące transformacji energetycznej. Przy okazji tego odczytu warto również odnotować, że Indeks Dekarbonizacji Polskiej Gospodarki staje się platformą służącą dyskusji na temat obecnych i przyszłych wyzwań w tym zakresie - mówi Piotr Szlagowski-Budacz, Dyrektor Strategii w Qemetice.

Za merytoryczne przygotowanie Indeksu Dekarbonizacji i późniejsze opracowywanie wyników badania odpowiada Fundacja Instrat. Ankieta zbierająca dane do Indeksu Dekarbonizacji Polskiej Gospodarki została przeprowadzona w dniach od 3 do 31 marca 2025 roku, a jej adresatami były przedsiębiorstwa członkowskie Pracodawców RP. Ankietę wypełniło 157 przedsiębiorstw, różnej wielkości i różnych branż.