Megatrend ekologiczny: pomiędzy niezbędnym krokiem cywilizacyjnym a międzynarodowym populizmem.
Moderator Jakub Wiech z portalu Defence24.pl rozpoczął od nawiązania do aktualnie odbywającego się szczytu klimatycznego w Glasgow, zadając kluczowe pytania: po pierwsze, jakie kroki możemy podjąć w celu ochrony klimatu, a po drugie, na ile to są realne działania?
Na te zagadnienia odpowiadali zaproszeni goście:
- Małgorzata Golińska, Sekretarz stanu, Główny Konserwator Przyrody, Ministerstwo Klimatu i Środowiska
- Bartłomiej Pawlak, Wiceprezes Polskiego Funduszu Rozwoju
- Wojciech Hann, Prezes Zarządu, BOŚ Bank
- Wojciech Kamieniecki, Dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju
- Bartłomiej Orzeł, Pełnomocnik Prezesa Rady Ministrów ds. Czystego Powietrza
- Krystian Szczepański – Dyrektor, IOŚ-PIB
- Marek Lachowicz, ekspert WEI
- Piotr Łyczko, Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego
Małgorzata Golińska podkreśliła wysiłki, jakich dokonujemy jako Polska, aby zrealizować cele klimatyczne. Mamy jednak problem z PR-em i ciężko nam konkurować z greenwashingiem, z którym radzą sobie lepiej inne kraje.
Jak zachować równowagę między ekonomią a ekologią? Każdy ze szczytów klimatycznych wiąże się z pewnymi nadziejami organizacji oraz naukowców. Spotykają się tam jednocześnie politycy, którzy mimo deklaracji muszą brać pod uwagę skutki swoich decyzji.
Na COP24 w Katowicach polski prezydent przedstawił deklarację dot. zrównoważonej transformacji, zwracając szczególna uwagę, aby te działania miały sprawdzony i kontrolowany wpływ na społeczności lokalne. Zmian tych nie da się zrobić z dnia na dzień i nie da się zrobić bezkosztowo.
Jako Polska podejmujemy mnóstwo wysiłków i mnóstwo działań, ważne jest, abyśmy potrafili o nich odpowiednio mówić na arenie międzynarodowej.
Bartłomiej Pawlak, Wiceprezes Polskiego Funduszu Rozwoju, zwrócił uwagę,
że na fali naszej ostatniej transformacji pro klimatycznej, rozpoczętej
w roku 2009 nie rozwinęliśmy żadnej swojej technologii w polityce
energetycznej, bazując na imporcie na nasz grunt technologii
zagranicznych, jak wiatrowa czy solarna.
Jesteśmy w stanie przy
większym otwarciu na sektor małych i średnich przedsiębiorstw i na duże
firmy, mocniej je zakotwiczyć. Mamy szereg podmiotów zaawansowanych
technologicznie, jak np. WB Electronics, która jest bardziej życzliwie
przyjmowana za granicą niż na naszym rodzimym rynku. Nie jesteśmy w
sektorze publicznym wystarczająco otwarci na ofertę polskich firm i
wierzę, że należy to zmienić.
Jako pozytywny fakt można podać, że
w czerwcu 2021 r. PKN Orlen i spółka Synthos Green Energy podpisali
umowę zakładającą wdrażanie technologii małych reaktorów jądrowych.
Przykład Orlenu jest szczególnie cenny, bo to wzorcowy polski koncern, który może dać przykład innym.
Wojciech Hann przedstawił perspektywę „najbardziej zielonego banku w Polsce”.
Mamy
niestety wiele przykładów, jak przeciekały nam przez palce kolejne fale
inwestycyjne. Oprócz fali OZE była to np. budowanie infrastruktury
drogowej. Jaka polska firma skorzystała na tej fali? Odpowiedź brzmi:
żadna. Nasze drogi budują firmy hiszpańskie, które wypłynęły na takich
falach inwestycyjnych w swoim kraju.
Możemy pochwalić się, że
jesteśmy najbardziej proekologicznym polskim bankiem, mając w portfelu
36% zielonych kredytów. Naszym celem jest dowiezienie celów
inwestycyjnych z tym związanych. Kładziemy silny nacisk na kulturę
raportowania i informowania rynku, jaki wpływ na środowisko mają
finansowane projekty.
Jednak banki są ostatnim, uzupełniającym
elementem układanki. Pierwszym są pomysły, a kolejnym - chętni
inwestorzy. Dlatego Prezes BOŚ zaprosił na pierwszą konferencję związaną
z zielonymi inwestycjami.
Dodał, że do 2030 w Polsce na cele
dostosowania do wymogów ochrony klimatu zostanie wydane według szacunków
1 bilion 400 mld EUR, z czego ⅘ zapewnia sektor prywatny.
Wojciech
Kamieniecki Dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, przedstawił
swój punkt widzenia dotyczący rozwoju zielonych technologii.
Również
nie mogę się nadziwić, dlaczego podczas boomu inwestycyjnego nawet nie
staraliśmy się w tym procesie uczestniczyć jako polskie firmy? Mając na
uwadze tę naukę podchodzimy bardziej rozważnie do innowacji w zieloną
energię. Jako Polska i jako Europa chcemy odzyskać pozycję lidera eko
technologii w gospodarkach światowych.
Jak to można zrobić z perspektywy Narodowego Centrum Badań i Rozwoju?
Poprzez
wsparcie NCBIR w zakresach pomysłów, projektów badawczych,
finansowania, reprezentowania na arenie międzynarodowej i łączenia z
zagranicznymi podmiotami. Nie wypracujemy jednak tego sukcesu bez
współpracy z biznesem
Dyrektor NCBIR opisał zalety wodoru jako
nowego źródła energii. Gospodarka oparta na wodorze jest bardzo
atrakcyjną perspektywą. Wodór mimo swoich niewielu wad, jak wybuchowość,
jest krystalicznie czystym źródłem wysoko skoncentrowanej mocy, a jego
produktem odpadowym jest woda.
Bartłomiej Orzeł zgodził się, że
programy niskoemisyjne powinny uwzględniać zamożność społeczeństwa.
Natomiast przypomniał, że koszty, jakie ponosimy rocznie z tytułu emisji
smogu i CO2 to od 90 do 150 miliardów złotych.
Czy jakością
życia możemy nazwać fakt, że oddychamy czystym powietrzem, czy to, że
jakaś część społeczeństwa może się zamknąć w domu i kupić sobie
klimatyzator?
I kontynuował: Wywodzę się z organizacji
pozarządowej Polski Alarm Smogowy i z moich doświadczeń tej aktywności
wynika, że jeszcze do niedawna wkładaliśmy wiele wysiłku w to, aby
odklejać tematy smogu i emisji CO2. Teraz udało się już zbudować pewne
zrozumienie, jaka jest różnica między emisją szkodliwych pyłów i metali
ciężkich a emisją CO2. Teraz jednak oba te tematu należy ze sobą łączyć.
Walka ze smogiem oznacza automatycznie ograniczenie emisji CO2 - choć
nie działa to w drugą stronę. Wymiana źródeł ogrzewania na niskoemisyjne
powoduje zmniejszenie emisji dwutlenku węgla.
W moim odczuciu
kwestię elektromobilności powinien zapewniać rozwój transportu
publicznego w większym stopniu niż prywatnych samochodów
Jako
trzy największe 3 sukcesy polskiej walki z zanieczyszczeniem środowiska
ekspert wskazał: pierwszy w Europie program zwalczania emisji,jakim jest
“Czyste Powietrze”; rozwój technologii “pomp ciepła”; a co
najważniejsze - zmianę świadomości społecznej.
Krystian Szczepański zwrócił uwagę na to, że zmiany klimatu mają wymierne konsekwencje finansowe.
W
latach 2001-2016 finansowe skutki bezpośrednie zmian klimatycznych,
takie jak zniszczenia, to 8 mld dolarów, skutki pośrednie, czyli np.
zamknięte zakłady pracy, szkody w rolnictwie to 130 miliardów dolarów,
wydane po to, aby radzić sobie ze skutkami ekstremalnych zjawisk
pogodowych.
Pragnę podkreślić, że Polska osiągnęła swoje cele,
jakie zadeklarowała w związku z klimatem. Wiemy, że emisja związana z
produkcją przenosi się do innych krajów na świecie, tak aby pozbyć się
odpowiedzialności i pozornie tylko zmniejszyć emisję CO2.
W
Polsce 60% populacji mieszka w miastach. W ten sposób generujemy
hotspoty dużego impaktu ludzi na środowisko i tutaj pojawiają się
trudności związane z zapewnianiem energii, oczyszczaniem wody, usuwaniem
odpadów.
Chcę mówić o korzyściach nie tylko w zakresie
minimalizowania strat finansowych, ale też w postaci podniesienia
wartości. Wiemy, że np. wartość nieruchomości przy zielonym terenie jest
dużo wyższa. Na adaptacji do zmian klimatu możemy mieć wymierne
korzyści.
Jako mieszkańcy coraz częściej oczekujemy życia w
czystej okolicy, w przyjaznym środowisku, w okolicy cichej i zielonej,
gdzie możemy uprawiać sport i odpoczywać. To będzie wymuszać na
lokalnych gospodarzach zmiany myślenia o kwestiach rozwoju miasta.
Marek
Lachowicz zaprezentował dane dotyczące wzrostu cen za emisję CO2 oraz
konieczności utrzymania w dużym stopniu samowystarczalności, jeśli
chodzi o produkcję energii oraz produkcję w ogóle.
Racjonalne
jest, aby odchodzić od emisji i od paliw kopalnych, które niebawem się
skończą. Co zrobić w okresie przejściowym 20-30 lat, aby Polska jak
najmniej na tym ucierpiała?
Dyskusja jeszcze do niedawna była
bardzo jednostronna, była promowana tylko jedna linia w debacie
publicznej i nie zadawano żadnych pytań, czy rzeczywiście ta linia jest
najlepsza.
Czy np silne promowanie elektromobilności w Polsce
może osiągnąć korzystny efekt? Do 2030 roku zmiany w emisji byłyby
praktycznie nieistotne, gdybyśmy wymienili nawet do 95% floty na
napędzaną elektrycznością.
Kolejne zagadnienie dotyczy energetyki
jądrowej i gazowej. Gaz wydawał się oczywistym wyborem. W ostatnim roku
jednak ceny kar za emisję CO2 wzrosły trzykrotnie, wzrosły też ceny
gazu. Sytuacja się diametralnie zmieniła. Jeśli chcemy utrzymać poziom
życia i wzrost gospodarczy, zmiana ta powinna być zgodna z polskim
interesem a nie z tym, czego oczekują od nas państwa ościenne. W
przeciwnym wypadku możemy zaszkodzić znacznie wielkiemu przemysłowi,
czego przykładem jest wygaszenie pieca w Nowej Hucie.
Argument
jest taki, że możemy sobie ściągnąć surowce od innych producentów, ale w
ten sposób uzależniamy się od źródeł zewnętrznych.
Ekspert
przypomniał o granicznym podatku węglowym. Otóż 14 lipca 2021 r. Komisja
Europejska zaprezentowała projekt regulacji, który określa ramy
funkcjonowania granicznego podatku węglowego (carbon border adjustment
mechanism – „CBAM”). Nowy podatek ma zacząć obowiązywać już od 1
stycznia 2023 r. Ma on na celu wyrównać szanse unijnych producentów
zobowiązanych do przestrzegania surowych zasad związanych z emisją CO2
oraz mniej troszczących się o te kwestie dostawców pozaunijnych. Nowy
podatek obejmie ściśle określone kodem CN towary: cement; energia
elektryczna; nawozy; żelazo i stal; aluminium.
Piotr Łyczko
opowiedział o konkretnych sposobach, jakie są stosowane w Małopolsce aby
lokalnie wesprzeć starania o czyste powietrze. Oprócz dofinansowania do
wymiany pieców sięgającego 90% jest to np. zaangażowanie w każdej
gminie urzędnika odpowiedzialnego za pomoc w składaniu wniosków i
edukację.
Świadomość ekologiczna mieszkańców Małopolski była
impulsem do pionierskich działań, prowadzących do podjęcia działań
antysmogowych najpierw w Krakowie, potem w całej małopolsce. Pamiętamy
protesty mieszkańców Krakowa, podnoszące kwestię poprawy stanu
powietrza. Mieszkańcy Małopolski mają świadomość przepisów
antysmogowych, co wcale nie jest takie oczywiste w skali kraju. 60% wie,
że do końca 2022 roku ustawa wymaga wymiany pieców.
Ponad 80%
popiera działania antysmogowe prowadzone w Małopolsce. Nie tylko Kraków
eliminuje stosowanie węgla poprzez przepisy, ale i kolejnych 7 gmin w
Małopolsce.
Czy podczas wprowadzania restrykcji dotyczących emisji smogu spotkaliście się z reakcją typu denializm smogowy?
Każdy
chce oddychać czystym powietrzem i mało jest osób negujących w ogóle
istnienie smogu. Mity, przekłamania i półprawdy mogą dotyczyć np. tego
że dotychczasowe ustalenia antysmogowe nie przyniosły żadnego efektu,
mimo że badania stacji pomiaru czystości powietrza pokazują, że wzrosła
ona o 45%. Jednak raczej nie spotykamy się z zaprzeczeniem, że powietrze
jest zanieczyszczone, bo można to zdiagnozować w stacjach pomiarowych, a
czasem nawet niestety to widać.
Panel zamknął Bartłomiej Orzeł, prezentując Power Speech.
Długo
zastanawiałem się, jaki lejtmotiv tutaj wpleść. Dobrym słowem jest
“synergia”. Z jednej strony mamy biznes, z drugiej sektor państwowy,
który również ja reprezentuję Transformacja klimatyczna nabiera rozpędu,
zatem potrzebujemy synergii sektora państwowego i prywatnego.
Środki
publiczne na program Czyste Powietrze są wydatkowane w ramach
partnerstwa publiczno - prywatnego. Małe i średnie przedsiębiorstwa już
teraz korzystają na transformacji, np wymieniając piece na
niskoemisyjne. Pieniądze z tego programu trafiają z powrotem do ludzi.
Autobusy
elektryczne powinny rozwijać nie tylko przemysł, ale i sektor usług
prywatnych i publicznych zapewniając niskoemisyjny transport.
Chcemy w ramach tej synergii biznesu i sektora publicznego budować zielone rozwiązania.
Energetyka, OZE
Gospodarka odpadami, Recykling
Ekologia, Ochrona środowiska
E-transport, E-logistyka, E-mobilność
EkoDom, EkoBudownictwo
EkoRolnictwo, BioŻywność
Prawo, Administracja, Konsulting
Praca zdalna znacząco zmniejsza ślad węglowy
Czy grozi nam spadek podaży ryb?
Ponad 100 martwych różowych delfinów w Amazonii. Przyczyna: susza
Zanieczyszczenie powietrza w krótkim czasie zwiększa ryzyko udaru mózgu
W ciągu ostatnich dwóch lat szwajcarskie lodowce straciły 10 proc. objętości
PGE i Liga Ochrony Przyrody podejmują temat ochrony przyrody w miastach
Ropa brent | 64,38 $ | baryłka | 0,00% | 21:58 |
Cyna | 24187,00 $ | tona | -4,60% | 29 wrz |
Cynk | 2640,00 $ | tona | 3,17% | 29 wrz |
Aluminium | 2307,00 $ | tona | 3,41% | 29 wrz |
Pallad | 2680,00 $ | uncja | 0,00% | 21:57 |
Platyna | 1191,10 $ | uncja | 0,00% | 21:59 |
Srebro | 25,11 $ | uncja | 0,00% | 21:59 |
Złoto | 1731,30 $ | uncja | 0,00% | 21:59 |